Өткен тақырыпты қайталау
Сабақ тақырыбы мен мақсаттары
Сабақтың тақырыбы
Сабақтас құрмалас сөйлем тақырыбы бойынша өткенді қайталау.
Сабақтың типі
Аралас сабақ.
Сабақтың түрі
Өткен тақырыпты қайталау.
Көрнекіліктер
- Тірек сызба
- Интерактивті тақта
Сабақтың мақсаты
- 1 Оқушылардың сабақтас құрмалас сөйлемдер бойынша алған білімдерін бекіту, теориялық білімдерін практикамен ұштастыру.
- 2 Жазу және талдау машықтарын қалыптастыру; есте сақтау қабілетін, сөздік қорын, талдау және салыстыра білу дағдыларын арттыру; танымдық қабілеттерін дамыту.
- 3 Еңбекті сүюге тәрбиелеу, қазақ тілінің сөз байлығын меңгерту арқылы тілді құрметтеуге баулу.
Болжамды нәтиже
- Оқушылар сабақтас құрмалас сөйлем бойынша алған білімдерін жаттығу барысында қолдана алады.
- Сабақтас құрмалас сөйлемнің түрлерін ажыратып, сұрақ қою арқылы сөйлем мүшелеріне талдай алады.
Әдіс-тәсіл
СТО технологиясының стратегиялары: «Сиқырлы ұяшықтар», сәйкестік тест, «Білімділер ордасы», семантикалық кесте, сызба бойынша сөйлем құрастыру, Венн диаграммасы.
Сабақ жоспары
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу.
- Оқушыларды түгелдеу.
II. Өткенді қайталау
Теорияны еске түсіру, сұрақ-жауап, тест және практикалық талдау жұмыстары арқылы білімді бекіту.
IV. Қорытындылау және бағалау
- Венн диаграммасы арқылы қорытынды жасау.
- Өзін-өзі бағалау арқылы оқушыларды бағалау.
V. Үй тапсырмасы
Тақырып бойынша берілген тапсырманы орындау (мұғалім нақтылайды).
Кіріспе: Абайдың өсиеті және сабақтың мәні
Мұғалім сабақ басында Абайдың «Ғылым таппай мақтанба» өлеңінен үзінді келтіріп, оқушыларды бес асыл іске ұмтылуға, ал бес дұшпаннан аулақ болуға шақырады. Бұл ойлар сабақтың нәтижелі өтуіне бағыт береді.
Өлеңнен үзінді
Ғылым таппай мақтанба,
Орын таппай баптанба,
Құмарланып шаттанба,
Ойнап босқа күлуге.
Бес нәрседен қашық бол,
Бес нәрсеге асық бол,
Адам болам десеңіз.
Өсек, өтірік, мақтаншақ,
Еріншек, бекер мал шашпақ —
Бес дұшпаның білсеңіз.
Талап, еңбек, терең ой,
Қанағат, рақым ойлап қой —
Бес асыл іс көнсеңіз!
Сабаққа мотивациялық түйін
Өлеңдегі құндылықтар оқу үдерісіндегі жауапкершілік, еңбекқорлық және терең ойлауға жетелейді. Сабақ барысында теорияны тек қайталап қоймай, оны тапсырмалар арқылы тәжірибеде қолдану көзделеді.
Негізгі екпін: талдау, салыстыру, дәлелдеу.
Негізгі бөлім: тапсырмалар арқылы білімді бекіту
1) «Сиқырлы ұяшықтар» (сұрақ–жауап)
Тор көздегі сандарды таңдау арқылы оқушылар сұрақтарға жауап береді және мысал келтіреді.
- Құрмалас сөйлем дегеніміз не?
- Құрмалас сөйлемнің неше түрі бар?
- Сабақтас құрмалас сөйлем дегеніміз не?
- Салалас құрмалас сөйлем дегеніміз не?
- Шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем дегеніміз не?
- Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем дегеніміз не?
- Себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем дегеніміз не?
- Қарсылықты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем дегеніміз не?
2) Сәйкестік тест (екінші сыңарын табу)
Тапсырма: берілген сөйлемдердің мағыналық және грамматикалық байланысын сақтай отырып, екінші сыңарын дұрыс таңдаңыз.
| Басы | Сәйкестендіру |
|---|---|
| 1. Сапалы білім алу үшін, | … сабақтан себепсіз қалмаған жөн. |
| 2. Бірлік болмай, | … тірлік болмас. |
| 3. Биік төбеге шықсаң, | … көзің ашылады. |
| 4. Оқуға екі кезеңде қабылдағандықтан, | … екі рет тест тапсыру керек. |
| 5. Арман бірінші кезеңнен өткен соң, | … ауылына барып қайтты. |
| 6. Ыбырай Алтынсариннің қай шығармасын алсаң да, | … балаларды білімге, еңбекке, адалдыққа шақырады. |
| 7. Абылай хан алаңына барып, | … біз осындағы ескерткішті тамашаладық. |
| 8. Ыбырай жеті жылдық мектепті бітірген соң, | … туған халқы үшін қызмет етеді. |
Ескерту: бұл бөлімде оқушылар байланыс түрін анықтап, сөйлемдердің мағыналық тұтастығын сақтауға мән береді.
3) «Білімділер ордасы» (сөйлем мүшелеріне талдау)
Тапсырма: берілген сабақтас құрмалас сөйлемдерді сұрақ қою арқылы сөйлем мүшелеріне талдаңыз, бағыныңқының түрін айқындаңыз.
1) Балалар таңдаған мамандықтарын дұрыс меңгерсе, өзіне де, елге де пайдасын тигізер еді.
2) Мұғалім жаңа тақырыпты түсіндіріп болған соң, әр түрлі тапсырмалар орындадық.
3) Қазіргі оқушылар бүгінде еліміздің тұтқасы болып, білімді де білікті азамат болуы керек.
4) Мен Абайдың өлеңдерін жаттап алғандықтан, кез келген өлеңін жатқа айтып бере аламын.
4) Қосымша стратегиялар
Семантикалық кесте
Сабақтас түрлерін белгілерімен салыстыру, айырмашылығы мен ұқсастығын нақтылау.
Сызба бойынша сөйлем құрастыру
Берілген құрылымға сүйеніп, сабақтас құрмалас сөйлем құрау және дәлелдеу.
Венн диаграммасы
Сабақтас пен салалас құрмалас сөйлемдердің ортақ және айырма белгілерін жүйелеу арқылы қорытынды жасау.