Қазақша рефераттар

Бұзба көше тәртібін

2 «Б» сыныбының тәрбиелік шарасы

«Жол тәртібін жадыңда ұста!» ертеңгілігі

Құрметті қонақтар, қадірлі ата-аналар! 2 «Б» сыныбы дайындаған «Жол тәртібін жадыңда ұста!» атты ертеңгілікке қош келдіңіздер. Бүгінгі шараның мақсаты — оқушыларға жол жүру ережесін сақтауды үйрету, ойын арқылы баланың ой-өрісін кеңейтіп, тілін дамыту және жас ерекшелігіне сай қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын қалыптастыру.

Кіріспе сөз

Ертеңгілігімізді бастауға рұқсат етіңіздер!

Жүргізуші:

Арманға алда күткен асығармыз,
Біз қалай толқын атпай басылармыз.
Жол жүру ережесін жақсы біліп,
Сақтыққа тұра алатын жас ұланбыз.

Жалғайтын достары бар ел менен,
Жолдардан тұрады ғой әлем деген.
Бүгінгі бізге келген қонақтарға
Басталсын жолда жүру ертеңгімен.

Бүгінгі шарамызға қонақ ретінде шипагер апай да қатысып отыр.

Балалар:

Кішіге де, үлкенге де, жасыңа да, кәріңе де,
Жансая қиналған жандардың бәріне.
Шипагер апаны біз жақсы көреміз,
Өйткені ол — үлкен дәрігер.

(Балалар қол соғады.)

Оқиға: Ереже бұзудың салдары

Осы кезде сахнаға аю кіріп келеді. Кейін қоян мен түлкі де қосылып, жолда ойнаудың қандай қауіпті екенін көрсететін көрініс өрбиді.

Жүргізуші:

Апай, қараңыз, мына бір сұмдықты…
Маймаққа не болған? Кім оны жаралаған?

Шипагер:

Маймағым, не болды? Жасырмай айтшы өзің.
Неліктен көкпеңбек ісінген бас-көзің?

Аю:

Айтайын жасырмай шынымды,
Сақтаңыз шыбындай жанымды.
Жармасып бал тасып машина қапталға,
Домалап түстім кеп, тап болдым азапқа.

Шипагер:

Бір сәтке қарныңыз тоятын күн үшін
Жол жүру ережесін де бұзыпсың.

Түлкі мен қоян (көрініс):

Түлкі: Жүгіріп екеуміз ойнадық қуыспақ.

Қоян: Ауладан шап беріп, алмақшы қу ұстап.

Түлкі: Ал қоян көшеге зып беріп жөнелді.

Қоян: Аула тар болған соң қайтейін мен енді.

Түлкі: Қоянды қуа-мын деп тапқаным — құйрықты әрең сақтадым.

Қоян: Машина астынан жүгіріп өткенде, құлақты бір темір зақымдап кетті.

Шипагер:

Құлақ пен құйрыққа жағатын дәрі бар,
Ереже бұзғанға қоятын «екілік» тағы бар.
Мыналарды тез ауруханаға жеткізейік.
Көрдіңдер ме, жолда ойнағанның кесірін.

Неге жол ережесі қажет?

Жүргізуші:

Балалар, көшеде жүру ережесі бізге не үшін керек?

1-оқушы:

Әр оқушы көшеде жүру тәртібін өте жақсы білуі керек. Көшеде дұрыс жүре білу — машина астына түсуден, апаттан сақтайды.

Жүргізуші: Дұрыс айтасың. Ал бәріміз жол тәртібін білеміз бе?

Бәрі бірге: Иә, білеміз!

Елестету арқылы қалаға саяхат

Жол ережесін қаншалықты меңгергенімізді тексеру үшін біз бүгін елестету арқылы Сәтбаев қаласына «саяхаттаймыз». Жүргізуші жұмбақ жасырады: шешімін тапқан оқушы жүргізуші болады.

Жұмбақ:

Бір көзім «кідір» дейді,
Бір көзім «жүр» дейді,
Бір көзім «абайла» дейді.

Жауабы: бағдаршам.

Балалар «бәріміз бірге барайық» деп келісіп, бірліктің жақсы қасиет екенін атап өтеді. Жолды қысқарту үшін ән айтылады: «Жас жолаушылар жыры».

Қаладағы тәртіп: бағдаршам және сақшы

Жүргізуші:

Қала үлкен, адамдар да, көлік те көп. Жүрісті реттеп тұратын не? — бағдаршам.
Ал көше тәртібін реттеуші кім? — сақшы.

Көрініс: асығыс жолаушы

Сақшы: Гүлнар жеңгей, аман ба? Асықпаңыз әмәнда. Көше сырын біліңіз, тәртібімен жүріңіз.

Анасы: Қызым келді ауылдан, ойнап қайтпақ қалада. Жүрген жоқпыз жөнсізге, баламын ба мен сізге?

Сақшы: Байқаңыз. Қызыл сәуле жанып тұр, жолда халық күтіп тұр.

Анасы: Айтарың сол ма?! Менің де көзім бар, менде де сезім бар. Жібер, қайным, тезірек — қызыма алар сыйым бар.

Сақшы (нұсқаулық): Алдымен оңға, содан соң солға қараңыз жолға.
Кенеттен көлік келмесін төніп — өтіңіз сонда.

Түсіндірме: негізгі ұғымдар

Жол — көлік түрлері мен жаяу жүргіншілер қозғалатын аумақ. Оған көшелер, елді мекендер, бұрылыстар және жолдың басқа да бөліктері кіреді.

Бордюр (жол жиегі) — тротуар мен жол бөлігін айырып тұратын арнайы тас қаптал. Оның үстімен ойнауға болмайды.

Тротуар — жаяу жүргіншіге арналған жол (сөзі француз тілінен енген).

Қауіпсіздік ережелері (балалардың жауабы)

  • 1 Жолдан тек жаяу жүргіншіге арналған ақ жолақпен (жаяу жүргінші өткелімен) өту керек.
  • 2 Көліктің артына жабысу өте қауіпті.
  • 3 Бағдаршамның жасыл жарығы жанғанда ғана өту қажет.
  • 4 Машина жүретін жолда ойнауға болмайды.
  • 5 Жолдан өтерде алдымен сол жаққа қарап, жол ортасына келген соң оң жаққа қарап өтеміз.

Шұғыл жағдай: Арайлымның қателігі

Бір оқушы асығып, рұқсат күтпестен жолдан өтпек болады. Сақшы тоқтатуға тырысқанымен, ол жүгіріп шығып, автобустың қапталына соғылып құлап қалады. Көлік тоқтайды, айнала абыр-сабыр.

Сақшы: Әй, Арайлым, тоқта! Көзің жоқ па? Кері өтпе! Өмір саған керек емес пе?

Қыз: Ой, аяғым… Ағатай, ақырын…

Сақшы: Асығудан пайда бар ма? Тәртіп қайда?

Қыз: Қап, аяғымды ұстамаңыз… Мені «тұр» деп қыстамаңыз…

Сақшы: Сынбапты. Бірақ бұл — қауіпті жағдай, қалқам.
Жол — ойнайтын жер емес. Құлап, ақсаңдап қалдың.
Тыңдамаған сөзіңнің обалы — өзіңе.

Қыз: Жақсы… Айтқаныңыз — ақыл-ақ. Енді ондай қателік жасамаймын.

Сақшының қорытындысы:

Бір абайсыз жүрістен бүкіл ғұмыр қиылар.
Тәлім алса бұл істен — тәртіпсіздік жойылар.

Бағдаршам үш көзді, үш көзден ұқ үш сөзді:
Тоқта! Сақтан! Жол ашық!

Бағдаршамның үш түсі

Қызыл

Қызыл жарық жанғанда — тоқта, табанда.

Сары

Сары жарық жанғанда — сақ бол, абайла.

Жасыл

Жасыл жарық жанса — жол ашық, жүре бер.

Ана мен баланың әңгімесі

Анасы: Әй, қызым-ай, не болды? Неге құладың?

Қыз: Көшедегі тәртіпті сақтамай, сақшының ескертуін тыңдамай, автобустың алдынан өтпек болдым. Абайсызда соғып кетті… Ой, аяғым…

Оқушылар: Арайлымды шипагер апайға жеткізейік.

Ескерту: Машина соққан адам не мүлдем кетеді, не мүгедек болып қалуы мүмкін. Сондықтан әр қадамымызда сақ болайық.

Уәде және тәрбиелік түйін

Хормен:

Сөзіңізді ақтаймыз,
Жол тәртібін жадымызда сақтаймыз!

«Тоқта, жолдас!» өлеңінен үзінді

Өз-өзіңе ойлайтының қастық па, неге сонша ентелейсің еліріп?

Көше түзу, сен де түзу жүрсеңші, автобусқа жанжалсыз-ақ мінсеңші.

Тоқта, жолдас! Бұзба көше тәртібін!

Ойла, болса ақылың — сақтасаңшы өміріңді, жарқыным.

Ортақ ән

Әрқашан күн сөнбесін,
Аспаннан бұлт төнбесін.
Қасымда болсын анам,
Болайын мен де аман.

Ойын: «Бағдаршам»

Қонақтармен бірге сергіп қалу үшін «Бағдаршам» ойынын ойнаймыз. Ойын шарты:

  • ⟂ Қызыл жанса — қозғалмай тұрамыз.
  • ⟂ Сары жанса — қол шапалақтаймыз.
  • ⟂ Жасыл жанса — орнымызда жүріп қозғала-мыз.

Қорытынды

Балалар, бүгінгі «Жол тәртібін жадыңда ұста!» ертеңгілігінен мол мағлұмат алдыңдар деп ойлаймын. Енді осы білгенімізді өмірде қолданып, әрқашан есімізден шығармайық.

Есте сақтайтын қағидалар

  • Жол ережесін жақсы білу.
  • Бағдаршам белгісіне бағыну.
  • Жолдан тек арнайы ақ жолақпен (жаяу жүргінші өткелімен) өту.
  • Көшеде тәртіп сақтау — оқушыға лайық мінез.

Жүргізуші:

Жыламасын аналар!
Жас ұландар өсе бер.
Сақ болыңдар, балалар,
Сақ жүріңдер көшеде!

Құрметті оқушылар мен қонақтар, жолда жүру ережесіне арналған ертеңгілігіміз осымен аяқталды. Көріп тамашалап, уақыт бөлгендеріңізге көп рақмет! Сау болыңыздар!

Шараның негізгі ойы: жолда жауапкершілік — әр адамның қауіпсіздігі.