Оқушылар әрекеті
Сабақтың тақырыбы
«Ормандағы оқиға»
Сабақтың мақсаты
- Қайнекей Жармағанбетовтің «Ормандағы оқиға» ертегі-әңгімесімен танысу.
- Мазмұнын түсіну, ой қорыта білу дағдыларын дамыту.
- Оқушылардың зейінін қалыптастыра түсу.
- Оқушыларды бірлікке, татулыққа тәрбиелеу.
Оқыту нәтижелері
- Әңгіме мазмұны бойынша сурет сала алады.
- Мәтін мазмұнын ретімен әңгімелей алады.
- Мәтін бойынша қорытынды жасап, пікірін дәлелдей алады.
Сілтемелер
- «Ана тілі», Атамұра, 2012.
- Ғаламтор деректері.
Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар
Сабақтың құрылымы
- 1 Ұйымдастыру: психологиялық ахуал, «Шаттық шеңбері».
- 2 Қызығушылықты ояту: «Жоғалған аңды тап!», «Сөздерді топта!».
- 3 Үй тапсырмасы: рөлдеу арқылы тексеру.
- 4 Сергіту сәті.
- 5 Жаңа сабақ: ой қозғау.
- 6 «Ойлан, топтас, талқыла!» топтық жұмыс.
- 7 Шығармашылық тапсырмалар.
- 8 Қорытынды.
- 9 Бағалау: формативті және жиынтық.
Ұйымдастыру кезеңі: мұғалімнің әрекеті
Психологиялық ахуал
Оқушылар ортаға шақырылып, шеңбер құрып тұрады. «Сиқырлы сандықшадан» әріптер суырылады да, әр оқушы сол әріптен басталатын екі сөзден тұратын сөйлем құрап айтады. Мақсат — көңіл күйді көтеру және жаңа сабаққа бағыттау.
Топқа бөлу
Оқушылар ағаш түрлері жазылған қима қағаздар арқылы топтарға бөлінеді. Бұл тәсіл тақырыппен байланысты күшейтіп, бірлескен жұмысқа бірден кірігуге көмектеседі.
Қызығушылықты ояту
Өзектілік және сұрақтар
Оқушылар жаңа тақырыпты өткен тақырыппен байланыстырып, белсенді ойлануы үшін бағыттаушы сұрақтар қойылады:
- Аң-құстар мен жан-жануарлар қандай ортада өмір сүреді?
- Орманда қандай ағаштар өседі?
Орманның ауа тазартудағы маңызы талқыланып, ағаштар аталады: емен, аққайың, қарағаш, шынар, қарағай, көктерек, шырша, самырсын және т.б. Сонымен бірге арыстан, аю, қоян, қасқыр, түлкі, барыс, сілеусін, қаршыға, қырғи, бүркіт, бөктергі сияқты аң-құстардың табиғатқа берер пайдасы жайлы ой бөліседі.
Оқушылар әрекеті
- Сұрақтарға жауап береді.
- Ағаштар туралы қысқа сергіту сәтін орындайды.
- Назар мен есте сақтауды дамытуға бағытталған ойындарға қатысады.
Ойын: «Жоғалған аңды тап!»
Интерактивті тақтада аңдар бейнеленген слайд көрсетіледі. Бірінші слайдта аңдар толық беріледі: оқушылар 1 минут ішінде мұқият қарап, есте сақтайды. Келесі слайдта бір аң жоқ болады — оқушылар жоғалған аңның атын табады.
Жоғалған аң: арыстан.
Ойын: «Сөздерді топта!»
Түстердің атаулары, бақша өнімдері және ойынға қажетті құралдар аралас беріледі. Оқушылар 1 минут ішінде қарап шығып, постерге сөздерді үш топқа бөліп жазады. Ең көп сөз тапқан топ жеңімпаз атанады. Ойынның негізгі мақсаты — зейінді дамыту.
Үй тапсырмасын тексеру
Әдісі
Рөлге бөліп орындау арқылы тексеріледі.
Бағалау
Формативті бағалау жүргізіледі.
Жаңа сабақ
Автор туралы
Қайнекей Жармағанбетов (1918–1974) Қостанай облысында дүниеге келген. Қазақтың Абай атындағы педагогикалық институтын бітірген. Жазушылар одағында және «Ара» журналының бас редакторы қызметін атқарған. Шығармалары: «Әнші Азамат», «Мұғалима», «Қызыл тал» және т.б.
Дарынды оқушылармен жұмыс
Бір күн бұрын үй тапсырмасы ретінде берілген рөлдер (Аққайың, Қарағаш, Тобылғы, Сексеуіл) сахналанып орындалады. Мақсат — жаңа тақырыптың мазмұнын ашуға оқушылардың шығармашылық әлеуетін пайдалану.
Бағалау: формативті.
Ой қозғау сұрақтары
- Ертегіден қандай қорытынды жасадыңдар?
- Қарағаш пен Қайыңның достығын сақтау үшін қандай ақыл айтар едіңдер?
- Қай ағашқа жандарың ашыды? Неліктен?
- Тобылғы мұндай әрекетке не үшін барды деп ойлайсыңдар?
«Ойлан, топтас, талқыла!» (топтық жұмыс)
Оқушылар постермен жұмыс жасап, өз ойларын дәлелдеп қорғайды. Топтық талқылау барысында пікір алмасу мәдениеті, тыңдау және уәж келтіру дағдылары дамиды.
1-топ
- Достық туралы қандай мақал-мәтелдер білесіңдер?
- «Қосақ арасында шыбын өледі» дегенді қалай түсінесіңдер? Ол кімге/неге қатысты айтылған?
- Өмірде осыған ұқсас жағдай кездесті ме?
2-топ
- Қайың мен Қарағаштың қатты ашулануына не себеп болды?
- Ертегіден қандай ой түйдіңдер?
- Кейіпкерге хат жазу.
3-топ
- Шын мәнінде ағаштар ашулана ма?
- Жазушының негізгі ойы қандай?
- Автор кейіпкерлер арқылы бізге нені айтқысы келді?
Бағалау
Топтар постерлерін қорғайды. Мұғалім мен сынып формативті бағалау арқылы кері байланыс береді.
Шығармашылық тапсырмалар және қорытынды
Хат арқылы тапсырма
Үш топқа тапсырмасы бар хаттар таратылады. Оқушылар тапсырма мазмұны бойынша талдап, ортаға салады.
Сабақты қорытындылау
Аққайың, Қарағаш және Тобылғы туралы білетіндерін жинақтап, негізгі ойды түйіндейді: бірлік пен татулық — кез келген ортадағы ең құнды қасиет.
Жиынтық бағалау
Сабақ соңында жиынтық бағалау жүргізіліп, оқушылардың түсіну деңгейі мен топтық жұмыстағы белсенділігі ескеріледі.