Қазақша рефераттар

Қашаған Күржіманұлының шығармалары мен өмірі туралы түсінік беру

Күнделікті сабақ жоспары (Қазақ әдебиеті, 9-сынып)

Бұл жоспар 9-сыныпқа арналған қазақ әдебиеті сабағының күнделікті құрылымын ұсынады. Негізгі назар — Қашаған Күржіманұлының өмірі мен шығармашылығын таныту, оқушының сөйлеу мәдениетін дамыту және мәтінді мәнерлеп оқуға дағдыландыру.

Қарастырылатын бөлім тақырыптары

  • Қашаған Күржіманұлы
  • Мұрат Мөңкеұлы
  • Шортанбай Қанайұлы
  • Зар заман
  • Сал-серілер поэзиясы

Сабақ тақырыбы: Қашаған Күржіманұлы

Сабақтың мақсаты

  • Қашаған Күржіманұлының өмірі мен шығармалары туралы түсінік қалыптастыру.
  • Оқушылардың сөйлеу тілін жетілдіру, шешендік өнерге баулу.
  • Білімді бақылау арқылы мәнерлеп оқуға дағдыландыру.

Сабақтың сипаттамасы

Түрі
Дәстүрлі сабақ
Әдісі
Сұрақ-жауап, шығармашылық ізденіс
Көрнекілігі
Кітаптар және қосымша материалдар
Пәнаралық байланыс
Тарих

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу, түгелдеу.
  • Оқу құралдарын тексеру, сыныптың тазалығына назар аудару.
  • Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.

2) Үй тапсырмасын пысықтау

Үйге берілген тапсырма сұралады. Өткен тақырып бойынша оқушыларға бағыттаушы сұрақтар қойылады.

Сұрақтар

  1. Майлықожа қай жылы дүниеге келген?
  2. Қандай толғауларын білесіңдер?

3) Жаңа сабақты түсіндіру

Қашаған Күржіманұлы 1841 жылы қазіргі Түрікменстан Республикасы аумағында, Ташауыз қаласында дүниеге келген. 1929 жылы Маңғыстау түбегіндегі Қырықкез деген жерде қайтыс болған.

Ақынның жырлары ел ішінде ауызша тараған. Ол жастайынан жетімдіктің тауқыметін көп көрген. Бірқатар шығармалары алғаш рет «Әдебиет майданы» журналында (1935, №5) жарияланған.

Негізгі идеялық бағыты

Қашаған пейілі тар, сараң, надан адамдарды өткір тілмен әшкерелеп, адамгершілік пен ізгілікті насихаттайды.

Өлеңдері

  • «Есқали сұпыға айтқаны»
  • «Оразалыға»
  • «Байларға»
  • «Берекет ақынға»
  • «Сақыпқа айтқаны»

Дастандары

  • «Адай тегі»
  • «Атамекен»
  • «Топан»

Оқиға желісі: Есқали сұпының келініне айтқаны

Ел аралап жүргенде Есқали сұпының келіні: «Қонаққа тіккен үйіміз жоқ», — деп, Қашағанды үйге кіргізбейді. Сонда ақын келіншектің әдепсіздігін бетіне басып, өткір сөзбен түйрейді.

Пейілің мұнша неге қуырылған?

Шапқанда жүйрік едім суырылған.

Сыртымнан естіген жұрт әуес еді,

Тұлпардай шығып жүрген дабылымнан.

Жас жігіт қонам десе қон дер едің,

Көрем де сақалымның бурылынан, —

Өлең жолдарында ақын келіншектің пейілінің тарылғанын сынап, өз жасының келгенін меңзейді: «жас жігітке бұлай демес едің» деген астармен ащы әжуаны күшейтеді. Халық ішіндегі даңқын жүйрік тұлпарға теңеп, оны танымаған жанға таңданысын білдіреді.

4) Кітаппен жұмыс

Қашаған Күржіманұлының өлеңдерін мәнерлеп, нақышына келтіріп оқыту.

5) Білімді бекіту

Өтілген тақырып бойынша бірнеше сұрақ қойылады. Оқушылардың түсінбеген тұстарына қосымша түсіндіру беріледі.

6) Білімді бағалау

Оқушылардың жауаптары мен сабаққа белсенді қатысуына қарай бағаланады.

7) Үй тапсырмасы

  • Қашаған Күржіманұлының өмірі мен шығармаларын оқып келу.
  • Мәтіннің толық нұсқасын қарап келу.