Қазақша рефераттар

Құстар айтысы ертегісі қай елдің ертегісі

Әдебиеттік оқу • 3-сынып

«Құстар айтысы» (үнді ертегісі) — сабақ жоспары

Бұл сабақ жоспары оқушыларға ертегінің түрлерін еске түсіріп, «Құстар айтысы» ертегісінің негізгі идеясын ашуға, мазмұнын талдауға және ынтымақ пен алауыздықтың айырмасын түсіндіруге бағытталған.

Сабақтың мақсаты

  • Ертегінің түрлерін еске түсіре отырып, ертегінің негізгі идеясын ашу.

Сабақтың міндеттері

  • Ертегіні толық түсіну.
  • Ертегіні бөліктерге бөліп, талдау.
  • Ертегінің негізгі мазмұнын толық ашу.

Сабақ туралы қысқаша

Сабақтың түрі
Жаңа білімді меңгерту
Сабақтың әдістері
Топтастыру, жұптық жұмыс, сұрақ-жауап, ой қозғау

Табыс критерийлері

  1. 1Ертегіні және оның түрлерін біледі.
  2. 2Ертегіні түсініп оқиды.
  3. 3Мақал-мәтелдердің мағынасын түсінеді.
  4. 4Мақал-мәтелдерге байланысты ортақ тақырып қояды.
  5. 5Ертегінің мазмұнын талдай алады.
  6. 6Жақсы және жаман қасиеттерді ажыратады.

Сабақтың барысы

I

Ұйымдастыру кезеңі

Мұғалім оқушыларды ортаға шеңбер құрып тұруға шақырады. Ойын арқылы топқа бөлу жүргізіледі: оқушылар “атом” және “молекула” болып бірігеді. Ортаға бірінші шыққан жұптар топтарына барып отырады.

Топқа бөлу (ойын)

  • Екі атомнан тұратын молекулалар
  • Үш атомнан тұратын молекулалар
  • Алты атомнан тұратын молекулалар
  • Қажетіне қарай қайта құралу (екі/үш атом)
  • Бір атомнан тұратын “молекула” (жеке қалу жағдайын көрсету)

Мақсаты: бірлік пен ынтымақтың мәнін тәжірибе арқылы сезіндіру, топтық жұмысқа даярлау.

II

Үй тапсырмасын тексеру

Үйге берілген тапсырма: Мұхтар Шахановтың «Достық өлкесінің заңы» өлеңін мәнерлеп оқу. Өлеңді тізбектей оқыту және жұппен талқылау ұйымдастырылады.

Жұптық жұмысқа сұрақтар

  1. «Достық өлкесінің заңы» өлеңінің авторы кім?
  2. Өлеңде бала досын қайда апарды?
  3. Досы нағашысының үйіне барып не істеді?
  4. Баланың әжесі қандай адам?
  5. Әже көзәйнектің сынғанын көргенде не істеді?
  6. Әжесінің ұрысынан кейін бала қандай ойға келді?
  7. Әже көзәйнекті баланың досы сындырғанын қайдан білді?
  8. Әже ашуланып не істеді?
  9. Баланың нағашысы қандай ақыл айтты?
  10. Өлеңнің соңғы жолында не жазылған?
  11. Осы өлеңнен қандай ой түйдің?
  12. Өлеңдегі баланың әрекеті дұрыс па? Неліктен?
  13. Дос туралы қандай мақал-мәтелдер білесіңдер?
III

Жаңа сабаққа дайындық

Оқушылар мақал-мәтелдерді оқып, мағынасын түсіндіреді. Содан кейін бәріне ортақ тақырып тауып, оны “кірпіштің” (негізгі ұғымның) атауы ретінде белгілейді.

Мақал-мәтелдер

  • Қатты жерде қақ тұрар, ынтымақты елде бақ тұрар.

  • Ынтымақ — елдің ырысы.

  • Ынтымақты елге ешкім жетпес, ынтымақ кетсе, өкініші бітпес.

  • Тозар елдің жанжалы бітпес, озар елдің арманы бітпес.

Сабақ мақсаттары (оқушымен бірге қою)

  • Ертегінің түрлерін білу.
  • Неліктен ертегі «Құстар айтысы» деп аталғанын түсіну.
  • Құстардың не себепті айтысқанын анықтау.
  • Ертегінің қай түрге жататынын айқындау.
  • Ертегінің мазмұнын толық түсіну.

Бірлескен жұмыстың шарты: бір-бірімізді тыңдау, ұжымдасу, ынтымақпен әрекет ету.

Мәтінмен жұмыс

1) Тыңдалым

Ертегіні диктофон арқылы тыңдату.

2) Оқылым

Оқулықпен жұмыс: ертегіні оқушыларға кезектестіріп оқыту.

Топтық жұмысқа кіріспе

Мұғалім оқушыларды 4 топқа бөледі. Топтық жұмысты бастамас бұрын топ ережелері еске түсіріледі: тыңдау, кезекпен сөйлеу, дәлелмен жауап беру, уақытты сақтау, бірін-бірі құрметтеу.

1-тапсырма: ертегіден дәлел тап

  • 1-топ: Ынтымақ туралы айтылған бөлікті тауып, дәлелмен түсіндіріңдер.
  • 2-топ: Құсбегінің әрекеті сипатталған бөлікті тауып, мазмұндап беріңдер.
  • 3-топ: Алауыздық туралы айтылған бөлікті тауып, оқып дәлелдеңдер.
  • 4-топ: Құстардың жазаға тартылу сәтін тауып, түсіндіріңдер.

Топтар бір-бірін тыңдай отырып, өзара бағалайды.

2-тапсырма: «Екі жақты күнделік»

Кестенің бір жағына ертегідегі құстардың атын, екінші жағына олардың әрекетін бір сөзбен жазыңдар.

Құс Әрекеті (бір сөз)
Қарғалар Жанжалдасты
Көгершіндер Мақтанды (ашуланды)
Торғайлар Ұрысты
Барлық құстар Торға түсті

3-тапсырма: сұрақ құрастыру және алмастыру

Әр топ ертегінің мазмұны бойынша екі сұрақ құрастырып, келесі топқа береді. Топтар кезекпен жауап береді.

Үлгі сұрақтар

  1. «Құстар айтысы» ертегісі қай елдің ертегісі?
  2. Құсбегі торды қайда құрды?
  3. Торға қандай құстар келіп түсті?
  4. Тордан босанудың жолын іздеген құстар не істеді?
  5. Құстар қандай шешімге келді?
  6. Құстар тормен ұшқанда құсбегі не істеді?
  7. Жанжалды қай құстар бастады?
  8. Ертегінің соңында құс аулаушы құстарды не істеді?

Бағалау

Әр тапсырмадан кейін қалыптастырушы бағалау жүргізіледі: нақты жауап, дәлел келтіру, топтық қатысу, уақытты сақтау өлшемдері бойынша белгі қойылады.

Ескерту

Бағалауды топ басшылары жүргізіп, сыныппен бірге қысқаша қорытынды жасайды.

Қосымша жұмыс: Бұқар жырау термесі

«Жалғасын табу» тапсырмасы арқылы ойды толықтыру:

Бір дегеніңіз — бірлігі кеткен ел жаман.
Екі дегенім — …
Үш дегенім — …

Оқушылар нұсқаларды айтып, бірлесіп толықтырады (слайд/көрнекілік қолдануға болады).

Сабақты қорытындылау

Талқылау сұрағы: осы ертегіден қандай сабақ алдыңдар?

Қорытынды ой: алауыздық — жаман қасиет. Ал татулық пен ынтымақ бар жерде ортақ мақсатқа жету жеңілдейді.

Сабақтағы топтық жұмыс метафорасы: әр топ бірігіп “өрмекшінің торындай” ортақ құрылым құрастырады. Өрмекшінің қасиеті — үйлестіру және біріктіру. Бұл — адамдар арасындағы бірліктің де негізі.

Сыныптық сұрақ: адамдар арасында бірлік болу үшін қандай қасиет қажет? Жауап: достық қарым-қатынас. Достық бар жерде бірлік қалыптасады.

Бағалау, рефлексия, үй тапсырмасы

Бағалау

Топ басшылары бағалау парағы арқылы қорытынды бағаны ұсынады.

Рефлексия

Оқушылар сабақтан алған әсерін, түсінгенін және қиындық болған тұстарын қысқаша айтады.

Үй тапсырмасы

Ертегіні оқып, мазмұнын айту.

Автор туралы

Алматы облысы, Талдықорған қаласы, «Еркін» ауылындағы Есжан Берліқожаұлы атындағы №11 орта мектеп КММ-нің бастауыш сынып мұғалімі — Әлия Алиханқызы.