Мeнiң мектеп тәжірибесіне eнгiзгeн өзгepiстepiмнiң тиiмдi бoлғaнын қaлaй түсiнугe бoлaды

Білім беру сапасын жаңарту — ортақ жауапкершілік

Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін жетілдірудегі басты міндет — білім берудің қазіргі заманғы сапасын қамтамасыз ету және білім беру жүйесінің барлық құрамдастарын жеке тұлғаның, қоғамның және мемлекеттің өзекті әрі болашақтағы сұраныстарына сәйкестендіру.

Осы тұрғыда жас ұрпаққа сапалы білім беру, оларды болашақта еліміздің тірегі етіп тәрбиелеу — білім саласындағы саясаткерлердің ғана емес, әрбір мектептің және әр ұстаздың ең маңызды міндеті деп білемін.

Маңызды ой: білім беру тек мазмұнды жеткізу емес, оқушының оны өмірде қолдана алуына жағдай жасау.

Неліктен өзгеріс қажет болды?

Бірінші (ілгері) деңгей бағдарламасын меңгерген мұғалім ретінде өз мектебімде елеулі өзгеріс енгізу қажеттігін анық түсіндім. Себебі оқушыларға беріліп келген білімнің едәуір бөлігі олардың өмірде қолдана алуына жеткілікті деңгейде бағытталмаған.

Сонымен қатар көптеген мұғалімдер әлі күнге дейін кеңестік білім беру жүйесінің ықпалынан толық шыға алмай келеді. Бұл жағдай оқу мен оқытуды жаңаша ұйымдастыруды, тәсілдерді қайта қарауды талап етеді.

Бақылау белгісі

Оқушы жаңа білімді нақты тапсырмада қолданып, түсіндіріп, дәлелдей ала ма?

Өзгеріс өлшемі

Сабақ жоспарлау, бағалау, кері байланыс және ынтымақтастық жүйелі түрде жаңарды ма?

Өздігінен реттеу және тәжірибеге енгізу

Курсты оқу барысында өзімді реттеу арқылы маған қажет көптеген материалды жинақтап, тәжірибеде қолданылатын амал-тәсілдерді саналы түрде қабылдадым. Олар менің тәжірибеме, әрі мектебімнің жұмысына тікелей енгізуге болатын деңгейде жүйеленді.

Мектептегі тәжірибе кезеңінде мектептің даму жоспарына сәйкес, ғылымның қазіргі даму деңгейімен үйлесетін оқыту ұйымдастыруды көздедім. Нақтырақ айтқанда, дарынды және талантты оқушылардың шығармашылық қабілетін, сондай-ақ өздігінен шығармашылық ізденісін дамытуға бағытталған жұмыс жүргізілді.

Фокус

Дарынды оқушылардың интеллектуалдық дамуын қанағаттандыру ғана емес, шығармашылық әрекетті тұрақты дағдыға айналдыру.

Алты аптадағы нақты қадамдар

Мектеп тәжірибесі барысында алты апта бойы «Дарынды және талантты баланың шығармашылық қабілетін және өздігінен шығармашылық ізденісін дамыту» тақырыбы аясында жүйелі жұмыс жүргіздім. Бұл кезеңде мақсат — өзгерісті жеке әрекет ретінде емес, мектеп мәдениетіне ықпал ететін үрдіс ретінде қалыптастыру болды.

Білім деңгейіне және кәсібилік тәжірибесіне қарамастан, кез келген адам өз нәтижесін бірқалыпты жоғары деңгейде үнемі ұстап тұра алмайды. Сондықтан өзгерісті орнықтыру үшін әріптестермен бірлескен қолдау жүйесі қажет.

Жүйелілік

Жұмысты жоспармен, кезең-кезеңімен жүргізу.

Дәлел

Нәтижені бақылау, талдау және нақты дерекке сүйену.

Ынтымақ

Коучинг пен тәлімгерлік арқылы ортақ тәжірибе құру.

Коучинг пен тәлімгерлік: өзгерісті бекітудің жолы

Бірінші деңгей бағдарламасы мұғалімдерге жаңа тәсілдерді пәнге енгізу үшін коучинг пен тәлімгерлік арқылы жұмыс істеуге мүмкіндік беретін дағдыларды ұсынады. Осыны негізге ала отырып, тақырыпты ашу және ортақ түсінік қалыптастыру мақсатында бірнеше коучинг өткіздім.

Құзырлы тәлімгер тәлім алушының оқыту мен оқудағы тәжірибесінің сапасын арттыруға нақты ықпал ететіні белгілі. Осы мақсатта екі тәлімгерді таңдап, екі тәлім алушымен бірлесе жұмыс ұйымдастырылды.

Тәлім алушылар таңдалған сыныптарда сабақтарын оқытудың жаңа әдіс-тәсілдері арқылы жүргізіп, үдерісте жеті модульді ықпалдастыруды үйренді.

Практикалық нәтиже

Орта мерзімді жоспар мен Блум таксономиясына сүйене отырып құрылатын қысқа мерзімді сабақ жоспарлары талқыланып, бірлесе жасалды. Бұл жоспарлар сабақ мақсатының нақтылануына, тапсырмалардың деңгейленуіне және күтілетін нәтижелердің айқындалуына көмектесті.

Тиімділікті қалай түсінемін?

Өзгерістің тиімділігі мен үшін екі деңгейде көрінеді: біріншісі — оқушының оқу әрекетінде (ойлау, қолдану, дәлелдеу, шығармашылық өнім ұсыну), екіншісі — мұғалімдердің кәсіби тәжірибесінде (бірлескен жоспарлау, жаңа әдістерді енгізу, жүйелі рефлексия).

Егер сабақ жоспарлары мақсатқа сай құрылып, оқыту үдерісінде заманауи тәсілдер қолданылып, ал коучинг пен тәлімгерлік тұрақты тәжірибеге айналса — онда енгізілген өзгерістердің нәтижелі болғанын нақты байқауға болады.

Оқушы деңгейі

  • Білімді тапсырмада қолданады және түсіндіреді.
  • Өз ойына дәлел келтіріп, қорытынды жасайды.
  • Шығармашылық ізденісін жүйелі көрсетеді.

Мұғалім деңгейі

  • Орта және қысқа мерзімді жоспарлау сапасы артады.
  • Жаңа әдіс-тәсілдерді тәжірибеге сенімді енгізеді.
  • Коучинг пен тәлімгерлік арқылы тәжірибе алмасады.