Мысалдың авторы кім
Сабақ тақырыбы: «Шыбын мен Көбелек»
Мақсаты
Оқу материалын кемінде 63% деңгейінде меңгерту арқылы оқушылардың логикалық және сыни ойлау жылдамдығын, сөздік қорын және ақпараттық құзыреттілігін дамыту. Пәнді сапалы меңгеруге қызығушылықты арттырып, жетістікке ынталандыру.
Міндеттері
- Технологиялық картаның регламентін сақтау.
- Қойылған мақсатқа жүйелі түрде жету.
Көрнекілігі
- С. Оспановтың суреті.
- Кілт сөздер жазылған плакат.
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды жинақтап, сыныптың назарын сабаққа аудару. Сабақ мақсаты мен жұмыс тәртібін қысқаша таныстыру.
I кезең: өткен сабақ бойынша сұрақтар
«Сапар мен Парта» мәтіні бойынша оқушылардың түсіну деңгейін анықтау мақсатында сұрақ-жауап ұйымдастырылады.
Қарама-қарсы сұрақтар (20)
Негізгі ұғымдар: диалог, монолог, мысал жанры, негізгі ой.
- Диалог деген не?
- «Сапар мен Парта» мысалын кім жазды?
- Парта кімге қарады?
- Сапарға Парта қалай қарады?
- Сапар Партаның бетіне не істеді?
- Сапар партаға кімнің атын жазды?
- Сызып, шимайлағаннан кейін партаның жағдайы қандай болды?
- Парта мектепке қашан әкелінді?
- Алғаш әкелінген кезде партаның күйі қандай еді?
- Парта Сапарға қандай жақсылық жасады?
- Сапар партаны қай жерінен ұстап сүйреді?
- Парта Сапарға неге ренжіді?
- Сапар өз кінәсін мойындады ма?
- Мысал дегеніміз не?
- Монолог дегеніміз не?
- Сапардың ісі дұрыс болды ма?
- Сыныпқа кіргенде Сапарға не қарады?
- Парта Сапарға неге аларып қарады?
- Мектеп жиһазын қалай ұстау керек?
- Мысалдың негізгі ойы неде?
Жаңа тақырыпқа кіріспе: жұмбақ шешу
Жұмбақ 1
Көлбең-көлбең етеді,
Гүлден ұшып жетеді.
Гүл шырынын сорады,
Соған риза болады.
Жауабы: көбелек
Жұмбақ 2
Ас көрсе — ақ жалайды,
Содан ауру тарайды.
Жауабы: шыбын
Демек, бүгінгі тақырыбымыз — «Шыбын мен Көбелек». Мысалдың авторы — Сейітқұл Оспанов.
Автор туралы қысқаша мәлімет
Сейітқұл Оспанов Қызылорда облысы, Қазалы қаласында дүниеге келген. «Жалын», «Мектеп» баспаларында, сондай-ақ «Зерде», «Парасат» журналдарында қызмет атқарған.
«Бақытты үй», «Құлдар көтерілісі» атты прозалық кітаптардың авторы. Сабақ барысында автордың суреті көрсетіледі.
II кезең: есте сақтау қабілеті мен зейінді дамыту
Оқушыларға 7 кілт сөз ұсынылады. Мақсат — сөз мағынасын нақтылап, мәтінмен байланыстыру.
Кілт сөздер (7)
- 1. Масаттанасың
- 2. Жуыссаң
- 3. Қауыз
- 4. Сұғанақ
- 5. Жұқсыз
- 6. Сапалақ
- 7. Мүшкіл
III кезең: мәтін бойынша сұрақтар
Оқу қарқынын қалыптастыру: 1 парақ — 4 минут. Оқылымнан кейін жаңа тақырып бойынша сұрақ-жауап жүргізіледі.
Қарама-қарсы сұрақтар (20)
- Шыбын қай жерде отырды?
- Шыбын нені көрді?
- Шыбын көбелекке не деп айқайлады?
- Көбелек «не істеп жүрмін?» деп қалай жауап берді?
- Шыбын неге күлді?
- Көбелек гүлдің жұпар иісін неден артық деді?
- «Гүлдің иісін қорек қылсаң не болады?» — деді шыбын.
- Шыбын «рақаттың бәрі неде?» деді?
- Мысалдың авторы кім?
- Шыбын не деп мақтанды?
- Шыбын дастарханға бірінші жайғасып, өзін кімдей сезінді?
- Тамаққа тойған соң шыбын үй иелеріне нені көрсетпек болды?
- Шыбын көбелекке «халің қалай?» деді ме?
- Көбелекті қуған балалар оған не лақтырады?
- Көбелек шыбынға неге «бекер масаттанба» деді?
- Көбелек өзін қандаймын деді?
- «Өмір қысқа болса да, өкінбеймін» — деп көбелек неге айтты?
- Көбелек қайда ұшып кетті?
- Шыбынды үйден кім қуып шықты?
- Бүгін Сейітқұл Оспановтың қай мысалын өттік?
IV кезең: сыни ойлауға арналған тапсырма
Оқушылар берілген тұжырымдардың дұрыстығын тексереді: дұрыс болса — дәлелдейді, қате болса — түзетеді.
Тұжырымдар (20)
Мақсат: дәлелдеу, салыстыру, мәтінмен жұмыс.
- Терезенің алдында көбелек отырды.
- Көбелекті көрген шыбын айқай салды.
- Шыбын көбелекке «бұл жерден кет» деді.
- Көбелек шыбынға гүлдің иісін иіскеп жүргенін айтты.
- Шыбын «гүл тамақ бола ма?» деп күлді.
- Көбелек гүлдің иісі тамақтан артық деді.
- Шыбын «гүл иіскеп қорек қылғаның дұрыс» деді.
- Шыбын «барлық рақат гүл иіскеуде» деді.
- Шыбын «не ішсем де, не жесем де — бәрі қолымда» деді.
- Шыбын «үй иелеріне әуезді ән орындап беремін» деп мақтанды.
- Шыбын өз өмірін нашар деп бағалады.
- «Шыбын мен көбелек» мәтіні — ертегі.
- Жаңбыр жауса, көбелек жаңбырды қызықтап айналып ұшады.
- Көбелек шыбынға «жұқсың, сұғанақсың» деді.
- Адамдар шыбынды сыйлайды, жақсы көреді.
- Балалар көбелекті қызық үшін қуады.
- Көбелек бау-бақша мен даланың қасында жүреді.
- Көбелек үйіне кіріп кетті.
- Жұмыстан келген бір ер адам шыбынды өлтіреді.
- «Сұғанақ» сөзі «сүйкімсіз» деген мағына білдіреді.
V кезең: сөздік қорды тексеру
Жазылым тапсырмасы
5 минут ішінде жаңа тақырып бойынша шағын мәтін жазу. Жұмыс көлемі: кемінде 44 сөз.
Сабақты қорытындылау
Сабақ соңында оқу мақсатына жету деңгейі талданып, оқушылардың жауаптары негізінде кері байланыс беріледі.
- Бағалау.
- Үй тапсырмасын беру.