Сыни тұрғыдан ойлауға оқыту модулі сабақтар топтамасында

Сыни тұрғыдан ойлау «ойлау туралы ойлану» ретінде сипатталады. Ол маңызды мәселелерді талқылауды және тәжірибені ой елегінен өткізуді қамтиды. Бұл модульдің мақсаты — оқушылардың да, мұғалімдердің де сыни тұрғыдан ойлауды дамытуды саналы түрде, ойланып қабылдауына жағдай жасау.

Неліктен маңызды?

Сыни ойлау бақылау, тәжірибе, ойлау және талқылау нәтижесінде алынған ақпаратты ой елегінен өткізуге, талдауға және синтездеуге бағытталған. Бұл үдеріс алдағы әрекетке негіз болатын ой қорытуға мүмкіндік береді.

Сабақтар топтамасының жалпы мақсаты

Сабақтар топтамасы орыстың белгілі ақыны А. С. Пушкиннің өмірбаяны мен шығармашылығы туралы деректерге сүйене отырып, оқушылардың бірлесіп жұмыс істеуін және білімін жүйелі қолдануын көздейді. Сонымен қатар оқушыларды нақты жауап беруге, ақпаратты талдауға, адамгершілік құндылықтарды түсінуге және сыни тұрғыдан ойлауға баулиды. Маңызды бағыттардың бірі — ақпаратты өз бетінше іздеу және ой қорыту дағдыларын дамыту.

Дағдылар

Ақпаратты талдау және жүйелеу
Нақты, дәлелді жауап беру
Өзіндік ізденіс және қорытынды жасау

Құндылықтар

Бірлескен жұмыс мәдениеті
Адамгершілік сезімдерді дамыту
Күмәндану және дәлелдеуге ұмтылу

Сыни ойлаудың кең мағынасы

Сыни тұрғыдан ойлау көбіне қарсы пікір айта білу, баламалы шешім қабылдау, ойлау мен іс-әрекетке жаңа немесе түрлендірілген тәсілдерді енгізуге дайын болу, сондай-ақ ұйымдастырылған қоғамдық әрекеттерге қатысу және басқаларды сыни ойлауға баулу сияқты қырларымен көрінеді.

Бағдарламадағы екі бағыт

Оқушылар үшін

Ақпарат пен идеяларды синтездеу
Шынайылық пен маңыздылықты салыстыра бағалау
Өз оқуына қатысты таңдау жасай білу
Басқалардың идеяларына күмәнмен қарай білу

Мұғалімдер үшін

Өзінің жұмыс тәжірибесін, жаңа тәсілдерді қолдануын және бағалау әрекеттерін сыни тұрғыдан талдау — кәсіби өсудің негізгі тетігі.

Оқытудағы жаңа тәсілдер және метатану

Белгілі бір модульді сабақта тиімді іске асыру үшін оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдерді пайдаланып, оқушыға қалай оқу керектігін үйрету маңызды. Оқуды үйретудің қозғаушы күші — метатану.

Метатану деген не?

Метатану — индивидтің қалай ойлайтынын және қалай оқитынын қадағалау, бағалау және бақылау, сондай-ақ ойлау нәтижелерін саналы қолдану үдерісі. Адам тек ойлауға ғана емес, өз ойлауын түсінуге де қабілетті.

Мұғалім оқушыға қалай көмектеседі?

Оқу міндеті қоятын талаптарды түсінуге көмектеседі.
Жеке ойлау үдерістерін және олардың жұмыс қағидаттарын зерттеуге бағыттайды.
Міндеттерді орындау стратегияларын әзірлеуге және жоспарлауға үйретеді.
Нақты міндетке сәйкес келетін стратегияны таңдауға жетелейді.

Белсенді оқу ортасын құру

Оқушылардан оқуды талап еткен кезде мұғалім өз сабағын «түсіндіруге» емес, ең алдымен оқушылардың оқу ептілігін дамытуға назар аударуы тиіс. Сол үшін мұғалім оқу ортасын құруы қажет: онда оқушы ақпаратты енжар қабылдамай, оқу үдерісіне белсенді қатысады.

Сабақтағы белсенді әрекеттер

Болжамдар мен сұрақтар құрастыру
Бір-біріне кеңес беру және бірлесіп жоспарлау
Өз алдына мақсат қою және нәтижені қадағалау
Идеялармен эксперимент жасау

Ойлауға жетелейтін мәдениет

Қателікті оқудың ажырамас бөлігі ретінде қабылдау
Тәуекелге барудан қорықпау, пікір айтуға батылдану
Жетекші сұрақтар қою және түсініктеме беру
Өз және жолдастарының идеяларын талдап, шешім ұсыну

Қорытынды ой

Жаңаны білуге құштарлық — оқушы үшін маңызды қадам. Осындай жұмыстарды ұйымдастыруда тапсырмаларды нақты уақыт шеңберінде жоспарлау және кезең-кезеңімен орындату оқу үдерісінің нәтижелілігін арттырады.