Қазақша рефераттар

Абайдың әкесі кім

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Пәні
Тіл дамыту, 3-сынып
Сабақтың тақырыбы
Абай өлеңдері
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Көрнекіліктер
Абай Құнанбаевтың суреті, М. Әуезовтің кітабы, интерактивті тақта
Сабақтың әдістері
Ізденімпаздық, шығармашылық, проблемалық, сұрақ-жауап
Пәнаралық байланыс
Әдебиет, музыка, бейнелеу өнері, тарих

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға Абай өлеңдерінің мағынасын түсіндіріп, мазмұнын терең меңгерту және жатқа айтуға дағдыландыру.

Дамытушылық бағыты

Шығармашылықпен жұмыс істеуге ықпал ету, ойлау қабілетін дамыту, сөйлеу мәдениетін жетілдіру.

Тәрбиелік бағыты

Эстетикалық тәрбие беру, сөз өнері мен бейнелеу өнері әлеміне қызығушылықты арттыру.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу.
  • Оқушыларды түгелдеу.
  • Сабаққа назар аударту, жұмысқа бағыттау.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Сыныппен әңгіме: «Балалар, үйге қандай тапсырма берілді?» (Қожанасыр хикаялары.)

Үй тапсырмасын 1–3 оқушыдан тыңдап, өткен сабақтың мазмұнын қысқаша қорытындылау.

Қайталау сұрақтары

  1. Қожанасыр қандай адам?
  2. Қожа достарының бетін қалай қайтарды?
  3. Қожанасыр сауда жасап, достарын қалай алдады?
  4. Қожанасыр тойға барып, үй иесін қалай састырды?
  5. Қожаның «4–4» алғандағы есебі қалай шықты?

III. Жаңа сабақ

Ой шақыру

Өлеңнің авторы кім? Тақырыбы қалай аталады?

Ғылым таппай мақтанба,
Орын таппай баптанба.
Құмарланып шаттанба,
Ойнап босқа күлуге...

Сабақтың тақырыбы тақтаға жазылады: «Абай өлеңдері».

Нақыл сөз

«Абайды тану арқылы біз Қазақстанды әлемге танытамыз, қазақ халқын танытамыз. Абай әрқашан біздің ұлттық ұранымыз болуға тиіс».

— Н. Ә. Назарбаев

Абай туралы қысқаша

  • Ұлы ақын
  • «Қара сөз» шебері
  • Аудармашы
  • Жазушы, философ
  • Композитор
  • Қоғам қайраткері

Абай Құнанбаев: өмірбаяны мен рухани әлемі

Абай (Ибраһим) Құнанбаев (1845–1904) — ақын, ағартушы, жазба қазақ әдебиетінің және қазақ әдеби тілінің негізін қалаушы, философ, композитор, аудармашы, саяси қайраткер.

Ол шығармаларында қазақ қоғамындағы әлеуметтік, қоғамдық және моральдық мәселелерді кеңінен көтерді. Абайдың басты мақсаты — халық санасын оятып, білім мен парасатқа үндеп, адамгершілік құндылықтарды нығайту.

Негізгі дерек

  • Туған жылы: 10 тамыз 1845
  • Қайтыс болған: 1904
  • Туған өңірі: Шыңғыс таулары (қазіргі Семей өңірі)

Балалық шағы мен тәрбиесі

Абай бала кезінде аса ширақ, пысық болмағанымен, ел ішіндегі шешендердің, ақындардың және ертегішілердің әңгімесін тез ұғып алатын зеректігімен ерекшеленді. Ол Шортанбай, Дулат, Бұқар жырау, Марабай, Шөже сияқты сөз шеберлерін тыңдап өсті.

Анасы Ұлжан — сөз қадірін білетін, шешен адам болған. Абай әжесі Зере тәрбиесін көріп өсті.

Білімі және өмір жолы

Әкесі Құнанбай Абайдың зеректігін ерте байқап, 10 жасында Семейдегі Ахмет Риза медресесіне оқуға береді. Онда 4 жыл білім алады. Медресенің төртінші жылында қаладағы приход мектебіне де қосымша қатысып, қысқа уақыт орысша оқиды.

Кейін Құнанбай Абайды ел ісіне араластыру үшін оқудан ертерек қайтарып алып, 13 жасынан әкімшілік-билік жұмыстарына баулиды. Осы кезеңде Абай қазақ даласындағы әлеуметтік қайшылықтарды терең танып, халыққа пайдалы ойларын көркем сөзбен, әсіресе өлеңмен насихаттауға бет бұрады.

Оқыған мұралары мен ықпалы

Шығыс классиктері

Низами, Сағди, Қожа Хафиз, Науаи, Физули, Жәми және т.б.

Орыс әдебиеті

А. С. Пушкин, А. И. Герцен, М. Е. Салтыков-Щедрин, Н. А. Некрасов, М. Ю. Лермонтов, Л. Н. Толстой, И. А. Крылов, Ф. М. Достоевский, И. С. Тургенев, Н. Г. Чернышевский.

Батыс ойшылдары

Гете, Дж. Байрон; Дрепер, Спиноза, Спенсер, Льюис, Дарвин еңбектері.

IV. Сергіту сәті

Абайдың «Көзімнің қарасы» әнін аудиожазбадан тыңдату.

V. Топпен жұмыс

Екі топқа ортақ тапсырмалар ұсынылады:

А

Оқулықтан өлеңді мәнерлеп оқу.

Ә

Жыл мезгіліне байланысты мақал-мәтелдер жазу.

Б

Күз тақырыбына сурет салу.

Сабақты қорытындылау

Сұрақ-жауап арқылы білім бекітіледі:

  1. Абай кім?
  2. Абайдың әкесі кім?
  3. Оның әжесі кім?
  4. Абайдың анасы кім?
  5. Абай Құнанбаевтың қандай әндерін білесіңдер?
  6. Абай мұражайы қай қалада орналасқан?
  7. Бүгін Абайдың қандай өлеңдерін оқыдық?

Бағалау

Оқушылардың жауаптары, мәнерлеп оқуы және топтық жұмысқа қатысуы бойынша бағалау жүргізіледі.

Үй тапсырмасы

Абайдың «Қыс» өлеңін жаттау.