Экологиялық тәрбие берудің маңызы
Географияны оқыту үрдісінде экологиялық білім беру әдістемесі
Бұл жұмыста экологиялық білім беру адамзат қауымы мен қоғамның үйлесімді дамуы үшін қажет білім беру жүйесі мен оқыту үдерістерінің тиімді жолдарын айқындауға бағытталады. Мақсатқа жетудегі география пәнінің рөлі талданып, экологиялық білімдер жүйесін сабақ барысында нәтижелі қолдану арқылы экологиялық білім мен тәрбие беру мәселелері қарастырылады.
Негізгі идея
География сабақтары оқушыларға табиғи орта мен қоғамның өзара байланысын ұғындырып, экологиялық жауапкершілікті қалыптастырудың пәрменді алаңы бола алады.
Экологиялық тәрбие берудің маңызы
Республикамыз дамудың жаңа жолына түскен кезеңде жас ұрпақты ізгілікке, эстетикаға және отансүйгіштікке баулитын экологиялық білім мен тәрбие берудің маңызы арта түсуде. Себебі «табиғат – қоғам – адам» жүйесіндегі қарым-қатынастардың шиеленісуі жылдан-жылға күшейіп, экологиялық зардаптар тіршілікке нақты қауіп төндіріп отыр.
Тәрбиенің тірегі
Экологиялық тәрбие экологиялық білімділікпен тығыз байланыста қалыптасады: білім оқушының түсінігін кеңейтсе, тәрбие сол түсінікті құндылық пен мінез-құлыққа айналдырады.
Нәтижесі
Оқушының табиғатқа көзқарасы қалыптасып, туған өлкені қорғау қажеттілігі жеке жауапкершілік деңгейіне көтеріледі.
Экологиялық білім беру бағытында экология ғылымында негізгі ұғымдар мен түсініктер бар. Олардың өзектілері: «экологиялық сана», «экологиялық сауаттылық», «экологиялық этика», «экологиялық мәдениет», «экологиялық білім» және т.б. Бұл ұғымдардың мәнін әрбір оқушы білуі тиіс, өйткені ұғымдарды түсіну табиғатқа деген дұрыс көзқарастың іргетасын қалайды.
Табиғаттың құндылығы
Ауа — табиғаттың ажырамас элементі. Онсыз адам баласы дем алып, қоректеніп, жылу мен жарықты қабылдай алмайды. Қысқасы, табиғатсыз тіршілік те, өмір де жоқ. Сондықтан қоршаған ортаға деген қарым-қатынас терең ізгілік пен адамгершілікке ұласуы қажет.
Сонымен қатар табиғат — адамдар үшін таным мен эстетикалық қарым-қатынастың да нысаны. Оның тартымды құпия сырын танып-білу ғылыми дүниетанымның қалыптасуына ықпал етеді. Осыған байланысты экологиялық мәдениетті қалыптастыру үшін экологиялық тәрбиенің бастапқы, міндетті және жалпыға ортақ түрде берілуі қажет.
Экологиялық сананың құрамдастары
- Экологиялық білім — табиғи үдерістер мен адам ықпалы туралы жүйелі түсінік.
- Эстетикалық сезім — табиғат сұлулығын қабылдау және бағалау.
- Экологиялық жауапкершілік — табиғатты қорғауға бағытталған саналы әрекет.
Қазіргі таңда адам табиғат байлықтарын өз қажетіне пайдаланып қана қоймай, олардың табиғи күйіне ауқымды өзгерістер енгізіп отыр. Сондықтан адамзат алдындағы көкейкесті мәселелердің бірі — қоршаған ортамен тиімді өзара қатынастың негізгі ұстанымдарын қайта қарап, туған табиғатты аялау мен қорғаудың экологиялық жолдарын ұтымды шешу.
Мұғалімнің жауапты міндеті
Мектеп мұғалімдерінің аса маңызды міндеттерінің бірі — оқушылардың санасында қоршаған ортаға деген сүйіспеншілікті қалыптастыру. Бұл сүйіспеншілік туған өлке табиғатының байлығын сақтау және молайтуға бағытталған тұрақты ұстаным мен әрекетке ұласады.