Бүгінгі Қазақстан Республикасының Конституциясы атты сынып сағатымызға қош келдіңіздер
2016–2017 оқу жылы · 2-сынып
Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналған сынып сағаты
Бұл сынып сағаты «Елдің асыл тірегі – Ата Заң» тақырыбы аясында Қазақстан Республикасының Конституциясының мәнін түсіндіруге, құқықтық сауаттылықты арттыруға және Отанды сүйетін ұлтжанды ұрпақ тәрбиелеуге бағытталған.
Тақырыбы
Қазақстан Республикасының Конституциясы
Мақсаты
- Балаларға Ата Заң және адам құқықтары туралы түсінік беру.
- Оқушыларды өз міндеттері мен құқықтарын білуге үйрету, өзіндік шешім қабылдау дағдыларын дамыту.
- Құқықтық сауаттылықты қалыптастыру және Отанды сүйетін ұлтжанды ұрпақ тәрбиелеу.
Кіріспе: Ата Заңның мәні
Әр адам дүниеге келген сәттен бастап қоғамда өмір сүреді. Ал қоғамдағы тәртіп пен әділдік ортақ заңға сүйенеді. Әр мемлекеттің өз азаматтарына арналған ең басты құжаты — Конституциясы бар.
«Еліне арналатын тілегі шын,
Ей, ұлым — Отанымның түлегісің!
Іргесін туған елдің тіреп тұрған,
Қадірін Ата Заңның білемісің?!»
Сынып сағаты тренинг үлгісінде өткізіледі.
Қазақстан Конституциясы: негізгі деректер
Қабылдануы
1995 жылғы 30 тамызда бүкілхалықтық референдум арқылы қабылданды.
30 тамыз — мемлекеттік мереке, Қазақстан Республикасының Конституциясы күні.
Құрылымы
Қазіргі Ата Заң 9 бөлімнен және 98 баптан тұрады.
Тарихи қатар
Бұл — Қазақстанның төртінші Конституциясы:
- 1937
- 1978
- 1993
- 1995
Халықаралық үндестік
Конституциялық нормалар адам құқығын қорғауда халықаралық қағидалармен сабақтас.
- Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы (1948 ж., 10 желтоқсан, Нью-Йорк)
- Балалар құқықтары туралы конвенция (1989 ж., 20 қараша)
Конституция дегеніміз не?
Конституция — қоғамдық және мемлекеттік құрылыс негіздерін, мемлекеттік органдар жүйесін, олардың құрылу тәртібі мен қызметін, сондай-ақ азаматтардың құқықтары мен міндеттерін айқындайтын негізгі мемлекеттік заң.
Конституция — барлық заң салаларының тірегі, ал оның нормалары — өзге заңдар үшін басты қағида.
Азаматтың құқықтары мен бостандықтары
Конституцияға сәйкес әр азаматтың негізгі құқықтары мен бостандықтары қорғалады. Атап айтқанда:
-
Өмір сүру құқығы
Әр адамның өмірі қорғалуға тиіс.
-
Мамандық таңдау
Өз қабілетіне сай еңбек етуге мүмкіндік.
-
Демалыс
Еңбек пен оқу режимінде тынығу құқығы.
-
Баспана және медициналық көмек
Әлеуметтік қолдау мен денсаулықты қорғау.
Заң алдында барлық адамдар тең. Әр адамды мемлекет, сот және құқық қорғау органдары қорғайды.
Тренинг бөлімі: «Тауып көр» ойыны
Оқушылар екі топқа бөлінеді. Әр топқа ертегі кейіпкерлері арқылы көрсетілген құқықтарды тауып айту тапсырмасы беріледі. Егер жауап дұрыс болмаса, жауап беру құқығы келесі топқа беріледі.
Нәтиже
Оқушылар белсенділік танытып, тапқырлықпен жауап береді.
Мемлекеттік рәміздер: құрмет пен жауапкершілік
Конституцияның 9-бабы
Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері — Туы, Елтаңбасы және Әнұраны. Олардың сипаттамасы және ресми пайдаланылу тәртібі конституциялық заңмен белгіленеді.
Ту
Тәуелсіздік пен бірліктің нышаны.
Елтаңба
Мемлекеттің айрықша белгісі.
Әнұран
Ел рухын көтеретін салтанатты ән.
1992 жылғы 4 маусымда Қазақстанның мемлекеттік рәміздері бекітілді. Әнұран салтанатты сәттерде орындалып, халықты бірлікке жұмылдырады және Отанға деген мақтаныш сезімін күшейтеді.
Ойланайық
- Әнұран дегеніміз не?
- Ол қандай жағдайда орындалады?
Өнегелі әңгімелер арқылы ұғыну
1-мәтін: Бауыржан Момышұлы және азаматтық борыш
Батыр ұл Бауыржан Момышұлы Ташкенттен қайтар жолда вокзалға келеді. Айнала жолаушыларға толы болады. Үстінде полковник шеніндегі әскери киімі бар. Бір сәтте жердегі бір тиынды көріп, еңкейіп алып, жеңімен сүртіп, қалтасына салады. Мұны байқаған бір орыс әйелі: «Өзіңіз қандай полковниксіз? Жерден тиын теруге ұялмайсыз ба? Жұрт не ойлайды?» — деп наразылық білдіреді. Сонда Бауыржан ата: тиынды ақша қажет болғандықтан емес, азаматтық борышын орындау үшін алғанын айтады. Әйел түсініп, қайта-қайта кешірім сұрап кетеді.
Сұрақ
Бауыржан неге тиынды алды, қандай азаматтық борышын орындады?
Жауап
Елтаңбаға құрмет көрсету, мемлекеттік нышанды аяқасты етпеу.
2-мәтін: Қиын сәттегі тапсырма
Ұрыс даласында жау қоршауында қалған бөлім қоршаудан шығудың жолын таппай қалады. Ұрыс саябырлап, тыныштық орнаған сәтте бөлім командирі сенімді жауынгерлерді іріктеп, тапсырма береді. Жауынгерлер өздеріне берілген матаны көйлек ішінен белге орап, қоршаудан өтіп, орталыққа жеткізеді.
Сұрақ
Командирдің тапсырмасы қандай еді?
Жауап
Мемлекеттік туды (немесе туға қатысты маңызды белгіні) аман жеткізу.
Қорытынды ой
Конституция — әр азаматтың құқығын қорғайтын, елдің тұрақтылығы мен бірлігін бекемдейтін ең басты құжат. Оны білу, құрметтеу және талаптарын сақтау — әрқайсымыздың парызымыз.