Майлыаяқтың өзінің иесін қимайтынын жазушы қалай суреттегенін тауып оқы
Сабақ тақырыбы: «Көшер кезде» (Б. Соқпақбаев)
Бұл сабақ Бердібек Соқпақбаевтың «Өлгендер қайтып келмейді» романынан алынған «Көшер кезде» үзіндісі арқылы оқушылардың мәтінді түсініп оқуын, талдауын және ой қорытуын дамытуға бағытталған.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Романнан үзіндіні оқып, мазмұнын талдауға, тақырыбы мен идеясын ашуға мүмкіндік жасау.
Дамытушылық
Шығармашылық тапсырмаларды өмірмен байланыстыра отырып, білімді бекітуге жағдай жасау.
Тәрбиелік
Кейіпкер сезімдері арқылы табиғатты, жаратылыстың барлық иелерін аялауға және жанашырлық танытуға тәрбиелеу.
Ұйымдастыру және ресурстар
Әдіс-тәсілдер
- Әңгіме, сұхбат
- Түсіндіру, талдау
Пәнаралық байланыс
- Дүниетану
- Салауаттану
- Еңбек
Көрнекіліктер
- Оқулық
- Б. Соқпақбаевтың суреті және шығармалары
- Ит тұқымдарының суреттері
- Бөлшектерден құрастырма (пазл)
- Бейнетаспа
Қолданылатын технология
СКТ (сандық-коммуникациялық технологиялар).
Сабақ барысы
1) Психологиялық дайындық: «Шындық / Өтірік»
Мұғалім сөйлемдерді оқиды, оқушылар «Шындық» немесе «Өтірік» деп жауап береді.
- Күн Жерді айналады. Өтірік
- Күн кешке батыстан шығады, таңертең шығысқа батады. Өтірік
- Бір жылда төрт мезгіл бар. Шындық
- Мұхит өзенге құяды. Өтірік
- Бозторғай — үй құсы. Өтірік
- Бозторғай қыста ұя салады. Өтірік
- Ит — адамның досы. Шындық
2) Үй тапсырмасын тексеру
- 1 Құстар туралы мақал-мәтелдер айту.
- 2 «Бозторғай — дала сәні» мәтінін сатылай кешенді талдау әдісімен талдау.
3) Жаңа сабаққа кіріспе: құрастырма тапсырмасы
Оқушыларға бөлшектер беріледі. Тапсырма: бөлшектерден үй жануарының бейнесін құрастыру.
Нәтиже: құрастырылған бейне — ит.
Оқушылардың жауаптары тақтаға тізбектеліп жазылады: дос, көмекші, құтқарушы, иісшіл, ақылды, иесін жақсы көреді және т.б.
Қосымша түсіндіру: ит — жеті қазынаның бірі. Ерте кезде жорыққа шыққанда және аңшылықта адамдар итті серік еткен.
Суретпен жұмыс
Ит тұқымдарының суреттері көрсетіліп, олардың ерекшеліктері туралы қысқаша мәлімет беріледі.
Салыстыру
Иттің қалада және ауылда бағып-күтілуін салыстырып айту (қоректенуі, қозғалыс кеңістігі, қауіпсіздік, жауапкершілік).
Автор туралы қысқаша мәлімет
- Аты-жөні
- Бердібек Соқпақбаев
- Туған жері
- 1924 жыл, 15 қазан — Алматы облысы, Нарынқол ауылы
- Еңбек жолы
- «Қазақ әдебиеті» газеті, «Балдырған» журналы, Ш. Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясы
Шығармалары
1950 жылы «Бұлақ» жыр жинағы шықты. Кейін балалар мен жасөспірімдерге арналған 20-дан астам әңгіме, повесть, роман жазды.
- «Менің атым Қожа»
- «Балалық шаққа саяхат»
- «Бозтөбеде бір қыз бар»
- «Өлгендер қайтып келмейді»
- «Қайдасың, Гауһар?»
4) Оқулықпен жұмыс
- а Мұғалімнің мәтінді мәнерлеп оқуы.
- ә Оқушылардың мәтінді дауыстап, тізбектей оқуы.
5) Мәтін бойынша сұрақ-жауап
- Мәтін не туралы? — Ит пен иесінің арасындағы байланыс, қимастық сезімі туралы.
- Иттің аты қалай аталады? — Майлыаяқ.
- Майлыаяқты кім алып кетпекші болды? — Мәтін бойынша нақтылап табу (оқылым дәлелімен жауап беру).
- Иесі Майлыаяқты неге өзімен бірге алып кетпеді? — Себебін мәтіннен дәлел келтіріп түсіндіру.
6) Мәтінді талдау (дәлелмен оқу)
Сипаттау
Мәтіннен Майлыаяқты сипаттайтын тұсты тауып, мәнерлеп оқы.
Кейіпкер сезімі
Майлыаяқтың иесін қимайтынын жазушы қалай суреттегенін тауып оқы.
7) Бейнетаспа: «Ит қайғыра біле ме?»
Сұраққа ой салу үшін Жапонияда түсірілген «Хатико» фильмінен үзінді көрсетіледі.
Түсіндірме: «Ха» — жапон тілінде 8 санын білдіреді; қазақ халқында 7 саны киелі саналса, Жапонияда — 8. «Тико» — еркелету мәніндегі сөз.
Көргеннен кейін оқушылардың әсері, қандай сезімде болғаны және ой түйіні сұралады.
8) Дәптермен жұмыс: қауіпсіздік ережелері
Иттің жағымды қасиеттерін атағаннан кейін, жағымсыз жақтарын да атап, сақтану ережелерін құрастыру.
- Ауру иттен сақ болу.
- Итті ұстағаннан кейін қолды жуу.
- Көктемде және күзде иттер құтыру ауруына жиі шалдығуы мүмкін — жақындамау, қауіпсіз қашықтық сақтау.
9) Қорытынды және рефлексия
Оқушылармен бірге сабақ мазмұны қорытындыланады.
Ой қозғау: Майлыаяқтың тағдыры әрі қарай қалай өрбиді? Оқушылар мәтінді өз ойларымен жалғастырып көреді.
Қосымша сұрақ: бұл мәтін қай жанр түріне жатады? (Түсіндіру арқылы нақтылау.)
10) Бағалау
Оқушылардың мәтінді түсінуі, дәлел келтіруі, талдауы және шығармашылық жауабы бойынша бағаланады.
11) Үй тапсырмасы
Мәтінді мазмұндау (СКТ мүмкіндіктерін қолдануға болады).