Қазақша рефераттар

Жаратылыстанушылар Сабақтың мақсаты

Сабақ туралы

Сабақтың тақырыбы

Жаратылыстанушылар

Сабақтың түрі

Танымдық сайыс-сабақ

Сабақтың мақсаты

Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру, табиғатты аялауға баулу және өз Отанын сүюге тәрбиелеу.

Сайыс форматы және ұйымдастыру

Сайысты бастамас бұрын әділқазылар алқасы сайланып, қатысушылар сайыстың жоспарымен таныстырылады. Қатысушылар 5 «а», 5 «ә», 5 «б» сыныптарынан іріктелген оқушылардан құралатын 3 топқа бөлінеді. Әр топта 7 оқушы болады.

Бағалау қағидасы

  • Ұяшықтағы сұрақтар: 10 / 20 / 30 / 40 / 50 ұпай.
  • «Ең, ең, ең…» бөлімі: әр дұрыс, жылдам әрі нақты жауапқа 10 ұпай.
  • Адасқан әріптер: дұрыс әрі жылдам шешімге 10 ұпай.
  • Терминдер: толық ашылған жауапқа 10 ұпай.

Сайыс бөлімдері

  1. 1

    Таныстыру

    Әр топ өз атауын, ұранын және мүшелерін таныстырады. Уақыт: әр топқа 1 минут.

  2. 2

    «Білімді бірді жығар»

    Ұяшықтар арқылы сұрақтарға жауап беріледі. Уақыт: шамамен 10 минут.

  3. 3

    «Ең, ең, ең…»

    Жылдам сұрақтар: әр дұрыс жауапқа 10 ұпай.

  4. 4

    Адасқан әріптердің орнын тап

    Сөздерді дұрыс құрастыру: жылдам әрі дұрыс шешімге 10 ұпай.

  5. 5

    Терминдердің мәнін аш

    Терминдерді түсіндіру: толық жауапқа 10 ұпай.

  6. 6

    Топ капитандарының сайысы

    Блиц-сұрақтар арқылы жүргізіледі.

Олай болса, сайысымызды бастайық!

2-бөлім: «Білімді бірді жығар» (ұяшық сұрақтары)

Ғалымдар

10 ұпай
Топырақтанушы ғалым: В. В. Докучаев.
20 ұпай
Диаметрі 50 см болатын глобусты алғаш жасаған неміс географы: М. Бехайм.
30 ұпай
Дүниежүзілік тартылыс заңын ашқан ағылшын оқымыстысы: И. Ньютон.
40 ұпай
1595 жылы Еуропа елдеріне сипаттама берген атласты шығарған: Герард Меркатор.
50 ұпай
1912 жылы 18 қаңтарда Р. Амундсеннен кейін Оңтүстік полюске жеткен экспедиция: Р. Скотт.

Планета

10 ұпай
Жер тәріздес ғаламшарлар: Меркурий, Шолпан, Жер, Марс.
20 ұпай
Ауданы шамамен 108 млн км² болатын екінші ғаламшар: Шолпан.
30 ұпай
1781 жылы Вильгельм Гершель ашқан, 15 серігі бар ғаламшар: Уран.
40 ұпай
Ай бетіне астронавтар неше рет қонған? 6 рет.
50 ұпай
Астероидтар ең көп шоғырланған аймақ: Марс пен Юпитер аралығы.

Мұхит

10 ұпай
Балық шаруашылығының 40%-ын беретін мұхит: Атлант мұхиты.
20 ұпай
Тұздылығы 36,5‰ болатын мұхит: Үнді мұхиты.
30 ұпай
Енисей, Хатанга, Печора, Маккензи сияқты ірі өзендер құятын мұхит: Солтүстік Мұзды мұхит.
40 ұпай
Ең терең жері — Зонд шұңғымасы — қай мұхитта? Үнді мұхитында.
50 ұпай
Поляр маңында температурасы шамамен 0,5°С болатын мұхит: Тынық мұхиты.

Күн жүйесі

10 ұпай
Күн сәулесі Жер бетіне қанша уақытта жетеді? 8 минут 20 секунд.
20 ұпай
Түнде көрінетін шырақтардың жиынтығы қалай аталады? Жұлдызды аспан.
30 ұпай
Күн мен Жердің арақашықтығы: 150 млн км.
40 ұпай
Галактикалық жыл неше жылға тең? 250 жыл.
50 ұпай
Жарық Галактиканы қанша жылда кесіп өтеді? 100 000 жыл.

3-бөлім: «Ең, ең, ең…»

Әр дұрыс, жылдам әрі нақты жауапқа 10 ұпай беріледі.

  1. Ең суық мұхит

    Солтүстік Мұзды мұхит

  2. Ең үлкен көл

    Каспий теңізі

  3. Ең балыққа бай мұхит

    Атлант мұхиты

  4. Ең тұзды теңіз

    Қызыл теңіз

  5. Ең аралы көп мұхит

    Тынық мұхиты

  6. Ең үлкен құрлық

    Еуразия

  7. Ең ыстық құрлық

    Африка

  8. Ең кіші мұхит

    Солтүстік Мұзды мұхит

  9. Ең терең шұңғыма

    Мариан шұңғымасы

  10. Ең ұзын өзен

    Ніл

4-бөлім: Адасқан әріптердің орнын тап

Дұрыс әрі жылдам шешілген әр жауапқа 10 ұпай беріледі.

Берілгені

тасеодир

Дұрысы

астероид

Берілгені

аьаледнарб

Дұрысы

Альдебаран

Берілгені

еслпоект

Дұрысы

телескоп

5-бөлім: Терминдердің мәнін аш

Терминнің мәні толық ашылса, 10 ұпай беріледі.

Метаморфос
Мағынасы: «өзгертемін».
Мантия
Мағынасы: «жамылғы».
Смог
Мағынасы: «улы түтін».

6-бөлім: Топ капитандарының блиц-сайысы

І топ

  1. 1. Табиғатты танып-үйренудің неше әдісі бар? 3
  2. 2. Жұлдыз дегеніміз не? Бірнеше мың градусқа дейін қызған аспан денесі
  3. 3. Күннің беткі температурасы: 6000°С
  4. 4. Кометалар мен астероидтардан бөлініп шыққан ұсақ темір, тас бөлшектері қалай аталады? Метеор
  5. 5. Экватордың ұзындығы: 40 000 км
  6. 6. Жазғы күн тоқырауы: 21–22 маусым
  7. 7. Солтүстік полюске тұңғыш ту тіккен зерттеуші: Р. Пири
  8. 8. Дүние бөліктерін ата: Еуропа, Азия, Аустралия, Антарктида, Африка, Америка
  9. 9. Гранит, базальт, вулкандық шыны қай тау жынысына жатады? Магмалық жыныстар
  10. 10. Бұғаз дегеніміз не? Екі елді немесе материкті бөліп жатқан су айдыны

ІІ топ

  1. 1. Жас натуралистерге арналған неше қағида бар? 8
  2. 2. Күн дегеніміз не? Жерге ең жақын орналасқан жұлдыз
  3. 3. Күннің орталық бөлігінің температурасы: 16 000 000°С
  4. 4. Күнді айнала қозғалатын ғаламшарлардың жолы қалай аталады? Орбита
  5. 5. Жердің полярлық радиусы: 6357 км
  6. 6. Қысқы күн тоқырауы: 21–22 желтоқсан
  7. 7. Оңтүстік полюске алғаш жеткен зерттеуші: Р. Амундсен
  8. 8. Жер бетіндегі мұхиттарды ата: Тынық, Атлант, Үнді, Солтүстік Мұзды
  9. 9. Гнейс, мәрмәр, кристалды тақтатас қай тау жынысына жатады? Метаморфты
  10. 10. Шығанақ дегеніміз не? Құрлыққа қарай сұғына еніп жатқан су бөлігі

ІІІ топ

  1. 1. Жер бетінің ауданы: 510 млн км²
  2. 2. Галактика дегеніміз не? Жұлдыздардың тобы
  3. 3. Жердің жасы: 4,5–4,6 млрд жыл
  4. 4. Өз жұлдыздары, ғаламшарлары, астероидтары мен кометалары бар кеңістік: ғарыштық кеңістік
  5. 5. Жердің экваторлық радиусы: 6378 км
  6. 6. Көктемгі күн теңелуі: 21–22 наурыз
  7. 7. Жер бедері дегеніміз не? Жердің ойлы-қырлы беті
  8. 8. Жер бетіндегі құрлықтарды ата: Солтүстік Америка, Оңтүстік Америка, Африка, Аустралия, Антарктида, Еуразия
  9. 9. Бор, ұлутас, тас көмір қай тау жынысына жатады? Шөгінді
  10. 10. Теңіз дегеніміз не? Материктер мен аралдар арқылы бөлінген мұхиттың бір бөлігі

Қорытынды

Танымдық сайыс-сабақты қорытындылай отырып, барлық бөлім бойынша жиналған ұпай саны есептеледі. Ұпай нәтижесіне қарай үш сыныптың топтары бағаланып, жеңімпаздар құттықталады.

Негізгі ой: білім, жылдамдық, дәлдік және командалық жұмыс.