Ғылыми дүниетанымды қалыптастыру оқытылатын барлық пәндерді қамтитын күрделі үдеріс
Математика курсын оқытудағы пәнаралық қатынастар
Бұл мәтінде пәнаралық қатынастар ұғымына сипаттама беріліп, ғылымаралық қызмет түрлері көрсетіледі. Сонымен қатар жаратылыстану-математикалық цикліндегі пәндерді оқытуда пәнаралық байланысты қалай жүзеге асыруға болатыны баяндалады. Математика пәнінің информатика және физика пәндерімен байланысы түсіндіріліп, дифференциалдық теңдеулердің биологиялық үдерістерде қолданылуына мысал келтіріледі.
Педагогикалық сөздікте пәнаралық қатынас түсінігі оқулық пен бағдарламалардың өзара келісімі ретінде анықталады. Пәнаралық байланыстар оқушылардың білімін жүйелеуге көмектесіп, шынайы әлемдегі құбылыстардың өзара тәуелділігін диалектикалық тұрғыда танып-білуге жетелейді. Мұндай байланыстарды мақсатты түрде әзірлеу оқушылардың білімін ұтымды ұйымдастыруға, тәрбиесі мен дамуын қолдауға ықпал етеді.
Ғылымаралық қызмет түрлері
- Бір объектіні әртүрлі ғылымдар тұрғысынан кешенді оқыту.
- Әртүрлі объектілерді оқытуда бір ғылымның әдісін басқа ғылымда қолдану.
- Әртүрлі объектілерді оқытуда бір теорияны әртүрлі ғылымдарда қолдану.
Білім мазмұнын жаңарту және пәндер арасындағы байланыс
Білім мазмұнын жаңарту пәндер циклі үшін оқу материалының мазмұнын жоғары ғылыми деңгейде, әрі оқушыға түсінікті түрде, ғылыми логикаға сай жүйелеу міндетін жүктейді. Бұл міндет әр пәннің бағдарламасы мен оқулығы цикл пәндерінің өзара терең байланысын қамтамасыз ететіндей құрылуы арқылы шешіледі.
Ғылыми дүниетанымды қалыптастыру — оқытылатын барлық пәндерді қамтитын күрделі үдеріс. Әсіресе, жаратылыстану цикліндегі пәндердің оқушылар санасында әлемнің біртұтастығы туралы түсінік қалыптастырудағы орны ерекше.
Жаратылыстану-математика цикліндегі пәндерді оқытуда пәнаралық байланысты жүзеге асыру, әсіресе, пән мазмұны жаңартылған жағдайда өзекті мәселеге айналып отыр. Себебі пәндердің өзара байланысы оқу материалының мазмұнын және оны оқыту ретін айқындауда маңызды бағдар болады.
Қорытынды ой
Пәнаралық қатынастарды саналы түрде жоспарлау оқушылардың білімін тұтастандырып, әртүрлі пәндер арқылы алынған ұғымдар мен әдістерді бір жүйеге келтіруге мүмкіндік береді. Нәтижесінде оқу үдерісі өмірмен байланысқан, түсінікті әрі нәтижелі сипат алады.