Жаңа сабақ айлағы жаңа тақырыпты түсіндіру

Химия 10-сынып Саяхат-сабақ

Сабақ тақырыбы: d-элементтер сипаттамасы (мырыш мысалында)

Бұл сабақта периодтық жүйедегі d-элементтердің (әсіресе мыс пен мырыштың) орны, табиғатта кездесуі, алынуы, физикалық және химиялық қасиеттері, қолданылуы мен негізгі қосылыстары қарастырылады.

Сабақтар тізімі

  1. 1 d-элементтер сипаттамасы. Мысал: мырыш.
  2. 2 Аммиак және оның қосылыстары.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

d-элементтердің (мыс және мырыш) периодтық жүйедегі орнын, табиғатта кездесуі мен алынуын, физикалық және химиялық қасиеттерін, қолданылуын және қосылыстарын меңгерту.

Дамытушылық

Оқушының пәнге қызығушылығын, дүниетанымын дамыту; сілтілік-жер металдары туралы білімін кеңейту.

Тәрбиелілік

Мыс пен мырыштың тұрмыста қолданылуын және өмірдегі маңызын түсіндіріп, оларды тиімді қолдануға бағыттау.

Ұйымдастыру және әдістемелік бөлік

Сабақтың түрі

Саяхат-сабақ.

Әдістер мен тәсілдер

  • Сұрақ-жауап
  • Есептер шығару
  • Түсіндіру

Пәнаралық байланыс

География, физика, биология.

Көрнекіліктер мен құралдар

  • Интерактивті тақта, электронды оқулық, периодтық кесте, суретті плакат
  • Реактивтер мен құралдар: натрий гидроксиді, калий гидроксиді, мыс пен мырыш тұздары, сынауықтар, пипетка

Сабақтың жоспары (саяхат маршруты)

  1. I. Ұйымдастыру
  2. II. «Күн айлағы»: өткен тарауға шолу (мағынаны тану)
  3. III. «Жаңа сабақ айлағы»: жаңа тақырыпты түсіндіру
  4. IV. Бекіту: «Табиғи су қорлары аймағы» (тәжірибелер)
  5. V. «Гүлдер айлағы»: тапсырмалар орындау
  6. VI. «Өндіріс айлағы»: Венн диаграммасы
  7. VII. Үй тапсырмасы. Қорытындылау және бағалау

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу
  • Оқушыларды түгендеу
  • Назарын сабаққа аудару

II. «Күн айлағы»: өткенге шолу

Сөзжұмбақ сұрақтары

  1. 1. Құрамында Ca2+ және Mg2+ иондары бар су қалай аталады?
  2. 2. Электр тогын өткізуі бойынша екінші орында тұрған металл.
  3. 3. Ас тұзының құрамындағы сілтілік металл.
  4. 4. Судың кермектігі екіге бөлінеді:
    1) уақытша кермектік 2) тұрақты кермектік
  5. 5. Стоматология саласында қолданылатын бейметалл элемент.

III. «Жаңа сабақ айлағы»: d-элементтер туралы түсінік

d-элементтер — периодтық жүйедегі ауыспалы элементтер. Бұл элементтерде сыртқы қабаттан санағанда екінші энергетикалық деңгейдің d-деңгейшесі электрондармен толтырылады.

Негізгі ерекшеліктері

  • Барлығына металдық қасиет тән.
  • Қосылыстарында әртүрлі тотығу дәрежесін көрсетеді.
  • Маңызды өкілдері: мыс және мырыш.

Мыс (Cu)

Белсенділігі төмен металл

Мыс — адамзатқа ертеден белгілі металл. Ол табиғатта саф күйінде де, әртүрлі минералдар құрамында да кездеседі.

Физикалық қасиеттері

  • Ашық қызғылт түсті, оңай созылады.
  • Ауыр металл: тығыздығы 8,9 г/см3.
  • Қиын балқиды: tбалқу = 1083 °C.
  • Жылу мен электр тогын өте жақсы өткізеді.

Мырыш (Zn)

Орташа белсенді металл

Мырыш — ауада салыстырмалы түрде тұрақты металл. Мырыштың өзі және оның кейбір қосылыстары екідайлы (амфотерлік) қасиет көрсете алады.

Физикалық қасиеттері

  • Көкшіл-ақ түсті, созылғыш.
  • Қаттылығы орташа, ауыр металл: тығыздығы 7,13 г/см3.
  • Оңай балқиды: tбалқу = 419,4 °C.
  • Металдық жылтыры бар, ылғалды ауада жылтыры бәсеңдейді.