Ойлануға жаттығу
Үздік сынып жетекші аудандық конкурсына арналған ашық тәрбиелік іс-шара сценарийі
«Өзің таңдаған өмір»
Бұл тәрбиелік іс-шара жеткіншектердің тұлғалық өсіп-жетілуін қолдауға және психологиялық саулығын нығайтуға бағытталған. Ол тек түзету жұмысы ретінде ғана емес, барлық оқушылармен жүргізілетін алдын алу және дамыту жұмысына да тиімді. Іс-шара барысында қолданылатын диагностикалық тапсырмалар оқушының өзін-өзі тануына, сезімін байқауына және ішкі ресурстарын күшейтуіне ықпал етеді.
Негізгі міндеттер
- Қатысушылардың жеке тұлғалық ерекшеліктері мен мінез-құлқын анықтау.
- Шиеленісті жағдайдан конструктивті шығу дағдыларын қалыптастыру.
- Өзін-өзі бақылау және өзін тежей білу қабілетін дамыту.
- Негативті импульстерді қауіпсіз түрде шығару және азайту.
Мақсаты
Жеткіншектердің өзін-өзі тануын қалыптастыру, ішкі тіректерін анықтау және өз күшіне сенімділігін арттыру.
Қажетті құрал-жабдықтар
- Түрлі-түсті маркерлер
- Әр топқа флипчарт (немесе ватман)
- Әр қатысушыға А4 қағазы
- Есім жазуға арналған бейдждер
Іс-шараның өту барысы
Сабақ басталар алдында қатысушыларға өз есімдерін жазуға бейдждер таратылады. Оқушылар карточкадағы смайликтер арқылы 3 топқа бөлінеді.
Мұғалімнің кіріспе сөзі
«Бүгінгі кездесуіміз әрқайсыңа қызықты әрі пайдалы болады деп сенемін. Біз бір-бірімізді тыңдауға, өзімізге сенімді болуға және қажет кезде өз шекарамызды қорғай білуге үйренеміз.»
I кезең
Сергіту жаттығуы: «Мейірімді жануар»
Нұсқаулық
- 1 Шеңбер құрып, бір-біріңе иық тіреп тұрыңдар да, қолдарыңнан ұстаңдар.
- 2 «Жануар дем алады»: бір қадам алға — дем алу, бір қадам артқа — дем шығару.
- 3 «Жануардың жүрегі соғады»: екі қадам алға, екі қадам артқа.
Мақсаты
Топтық бірлікті сезіндіру, өзара үйлесім мен эмоционалдық қауіпсіз атмосфера қалыптастыру.
II кезең
Ойлануға арналған жаттығу: «Балықшы»
Бір-бірімізді жақын тану үшін әр қатысушы «балық аулайды»: себеттен аяқталмаған сөйлемі бар карточканы алып, оны өз сөздерімен жалғастырады.
Ең үлкен қорқыныш — бұл...
Мен мынадай адамдарға сенбеймін...
Мен ренжимін, егер...
Мен ұмытпаймын, егер...
Маған көңілсіз, егер...
Егер маған дауыс көтерсе, мен...
Мен қарсыласқанда...
Егер мен сенімсіз болсам, онда...
Талқылау
Мұғалім сұрақ қояды: «Сөйлемді аяқтағанда қандай сезімде болдыңыз?»
Әрқайсымыз қорқыныш, сенімсіздік, сәтсіздік сияқты сезімдерден өтеміз. Кейде реніш, көңіл-күйдің түсіңкі болуы немесе ішкі қысым сезілуі мүмкін. Дәл осындай сәттерде бізге қолдау мен сүйеніш қажет.
Ежелгі адамдар өзіне бойтұмар ойлап тапқан. Бүгін біз де өзімізге қолдау беретін жеке символ жасаймыз.
III кезең
Коллаж: «Менің таңбам»
XIV ғасырдың екінші жартысында Еуропада адамдар қоғамдағы өз орнын білдіру үшін арнайы таңбаларды қолданған. Таңба арқылы адамның жеке ерекшелігін, құндылықтарын, мінезін және отбасының жетістігін аңғаруға болатын. Таңбаның негізі — қалқан: қиын кезде ол қорғаныш әрі тірек ретінде символдық мәнге ие.
Тапсырма
Әрқайсыңа 5 бөлікке бөлінген таңба үлгісі беріледі. 15 минут ішінде әр бөлікке сөз, сурет немесе символ арқылы төмендегілерді түсіріңдер:
- 1 Мен ең жақсы істей алатын нәрсе.
- 2 Өзімді жайлы сезінетін орта (отбасы, мектеп, достар, т.б.).
- 3 Ең үлкен жетістігім.
- 4 Сенетін үш адам.
- 5 Өзім туралы естігім келетін үш сөз.
Жұмысты бекіту (тірек ойлар)
- Ішің пысқанда — өзің жақсы істей алатын ісіңді еске түсір.
- Жалғыздық сезілсе — ойыңмен бөлісе алатын адамдарды есіңе ал.
- Жетістіктеріңді еске алып, алда қандай белеске жете алатыныңды ойлан.
- Өзіңе жайлы, тынығатын жерді көз алдыңа елестет.
- Өзіңді нашар сезінсең — естігің келетін үш сөзді дауыстап айт.
Қатысушылар өз қалауы бойынша жұмыстарын таныстырады. Мұғалім: «Біз жасаған таңба — өзімізге арналған еске салғыш әрі қолдау құралы. Оны есте сақтайық».
IV кезең
Топтық жұмыс: «Өзің таңдаған өмір. Өмір — бұл...»
Әр топ «Өмір — бұл...» сөйлемін өз түсінігі бойынша жалғастырып, қысқа тұжырымдар, ассоциациялар немесе мысалдар арқылы ортақ ой қалыптастырады. Нәтиже флипчартқа түсіріліп, сыныпқа ұсынылады.
V кезең
Рефлексия
- 1 Бүгінгі сабақтан өзің үшін қандай жаңа нәрсе алдың?
- 2 Саған не ұнады, не ұнамады?
- 3 Қалай ойлайсың, таңба көңіл-күйді көтеруге және өз күшіңе сенуге көмектесе ме?
VI кезең
Қоштасу: «Шеңбер бойымен қол соғу»
Мұғалім: «Таңбаларыңның екінші жағы бос. Қоштаспас бұрын сендерге бүгінгі күннің ұранын сыйлағым келеді. Оны таңбаның екінші бетіне жазуға болады».
«Қай ұранның кімге бұйыратынын алдын ала білмеймін. Бірақ кейде бір ғана сөз адамның өмірін өзгертіп, өмірлік серігіне айналады».
Ұрандар түрлі-түсті кішкентай таңбалардың сыртында орналастырылады. Соңында қатысушылар шеңбер бойымен бір-біріне қол соғып, жылы қоштасады.
Қатысқандарыңа рақмет! Барлығыңа жақсылық тілеймін.
Қысқаша қорытынды
«Өзің таңдаған өмір» іс-шарасы оқушылардың өзін-өзі тануына, ішкі күйін сөзбен жеткізуіне және қиын сәтте сүйенетін ресурстарын анықтауына бағытталған. Жаттығулар топтың бірлігін күшейтіп, қатысушыларға сенім, қолдау және қорғаныш сезімін қалыптастыруға көмектеседі.