Ата - ананың бала өмірінде маңызды рөл атқаратынын ұғындыру
Семинар-тренинг: «Бала — біздің болашағымыз»
Негізгі мақсат
- Ата-аналар мен балабақша арасындағы тығыз байланысты нығайту.
- Ата-ананың бала өміріндегі маңызды рөлін ұғындыру.
- Ата-аналардың көңіл күйін көтеріп, ішкі қысымды азайту.
Формат
Танысу, командалық жаттығулар, рефлексия, шағын тест және релаксация арқылы ата-ана мен тәрбиеші арасындағы сенімді байланыс құруға бағытталған практикалық тренинг.
1) «Достық» тренингі (танысу)
Мақсаты
- Тәрбиеші мен ата-ана арасындағы өзара қарым-қатынасты жақсарту.
- Ұжымдық достық пен сыйластыққа баулу.
- Бір-біріне жылы лебіз білдіру мәдениетін қалыптастыру.
Нұсқау
Ата-аналар ортаға шығып, шеңбер құрып тұрады. Лентаны ұстап тұрып әрқайсысы:
- өз есімін;
- баласының есімін;
- баласын қалай еркелетіп атайтынын
айтып, келесі адамға жылы лебізін білдіреді де лентаның ұшын ұсынады. Осылайша лента тұйық шеңберге айналады — бұл біздің бірлігіміз бен байланысымыздың белгісі.
2) «Мен қандаймын?» тренингі
Мақсаты
Әр адамның өзін жеке тұлға ретінде сезінуіне ықпал ету және отбасында өзін қай деңгейде ұстайтынын анықтау.
Нұсқау
Ата-аналар үш топқа бөлінеді: «гүл», «үй», «күн». Әр топ өз суретінің ішіне отбасы мүшелерін және олардың есімдерін жазады.
Нәтижесін түсіндіру
Есіміңіз бірінші жазылса
Өзіңізді отбасы мүшелерінен жоғары қоясыз, жеке жағдайыңызды бірінші орынға қоясыз.
Есіміңіз ортада болса
Өзіңізді отбасының ортасында, үйлестіруші рөлде сезінесіз.
Есіміңіз соңында болса
Ата-анаңыз бен бауырларыңызды алдыңғы орынға қоясыз, өзіңізді кейін ойлайсыз.
3) «Бақыт деген не?» жаттығуы
Өту барысы
Ата-аналар «бақыт» ұғымына өз түсініктемесін береді. Тәрбиешілер тобы «бақытты адамды» сипаттайтын қасиеттерді ретімен орналастырады.
Негізгі ой
Қанағат бар жерде бақыт та болады. Басқаларға қуаныш сыйлаған сайын, өзіміз де бақытқа жақындай түсеміз — өмірдің қызығы да осында.
4) «Көңіл күй» жаттығуы
Тапсырма
«Қоянның көжегі жоғалды» сөйлемін әртүрлі эмоциямен айтып көріңіз: қуанышпен, ренішпен, алаңдаушылықпен, таңданыспен, сабырмен.
5) «Аяқталмаған сөйлем» тапсырмасы
Сөйлемдерді жалғастырыңыз
Сәби бақыты — ол …
Ата-ана бақыты — ол …
Әйел бақыты — ол …
Ұстаз бақыты — ол …
6) «Баланы ата-ана тәрбиелейді. Ал ата-ананы кім тәрбиелейді?» әдістемесі
Мақсаты
Отбасындағы балаға қатысты ата-ананың қарым-қатынас стилін анықтау.
Орындау ережесі
Сұрақтарды мұқият оқып, мүмкіндігінше ашық жауап беріңіз. Тест бала тәрбиесіне қатысты белгілі бір қорытынды жасауға көмектеседі.
Жауап нұсқалары
- А — «Иә, істей аламын және әрқашан осылай істеймін» (3 балл)
- Ә — «Иә, бірақ барлық кезде емес» (2 балл)
- Б — «Жоқ, бұлай істей алмаймын» (1 балл)
Тапсырмалар (12 сұрақ)
- Кез келген уақытта жұмысыңызды тоқтатып, баламен айналыса аласыз ба?
- Жасына қарамастан, баламен ақылдаса аласыз ба?
- Балаңыздың алдында өз қателігіңізді мойындай аласыз ба?
- Қателігіңіз үшін балаңыздан кешірім сұрай аласыз ба?
- Балаңыздың әрекеті көңіліңізге қаяу түсірсе де, өзіңізді ұстап, сабыр сақтай аласыз ба?
- Өзіңізді балаңыздың орнына қоя аласыз ба?
- Кем дегенде бір минутқа өзіңізді мейірімді, қамқор жан ретінде сезіне аласыз ба?
- Балаңызды жаралайтын сөздерді қолданудан өзіңізді үнемі аулақ ұстай аласыз ба?
- Жақсы қылығы үшін балаңызға оның тілегін орындайтыныңызды уәде ете аласыз ба?
- Балаңыз қалағанын істеп, өзін еркін ұстауы үшін бір күн бойы араласпай, еркіндік бере аласыз ба?
- Басқа баланы сіздің балаңыз ұрып немесе негізсіз ренжітсе, оны елемей қоя аласыз ба?
- Егер өтініші мен жылауы еркелік не қырсықтық болса, қарсы тұра аласыз ба?
Нәтижесін талдау
30–39 балл
Бала — өміріңіздегі ең құнды адам. Сіз оны түсініп қана қоймай, құрметтейсіз. Тәрбиеде прогрессивті қағидаларды қолданасыз, жақсы нәтижеге жетуіңізге негіз бар.
16–30 балл
Балаға қамқорлық жасау — сіз үшін маңызды міндет. Дегенмен қамқорлығыңыз кейде гиперқамқорлыққа ұласып кетуі мүмкін.
Ескерту: Бастапқы мәтінде бағалау шкаласы әртүрлі белгіленген. Бұл нұсқада жауаптардың 3/2/1 балл жүйесі сақталды (А/Ә/Б).
7) Релаксациялық жаттығу: «Ұшқыш кілеммен саяхат»
Дайындық
Ыңғайлы отырыңыз. Көзді жұмып, деміңізді бірқалыпты алыңыз. Кілемнің көтерілуі үшін денеңізді босаңсыту қажет.
- Саусақтар жылынады, қол жылы әрі ауырлай түседі.
- Жылу қолдан жоғары көтеріліп, іш, кеуде, арқаға таралады.
- Бет бұлшықеттері босаңсиды.
Саяхат мәтіні
Ұшқыш кілем жайлап жоғары көтеріледі… Міне, сіз ұшып келесіз. Үлкен өзеннің үстімен қалықтап барасыз. Шағалалар ұшып жүр, жағалауда қайықтар тербеледі. Көгілдір бұлттар жөңкіледі.
Кейбір бұлттар үлпілдек қоянға, кейбірі мақтаға, ал кішкентайлары ақ мысыққа ұқсайды. Кілем ақырындап төмен түсіп, әсем баққа қонады. Айнала гүлге толы: бәрі сізге басын изеп, сәлем бергендей.
Соқпақ жолмен жүріп, алаңқайға шығасыз. Балалар доп ойнап жүр, доп сіздің аяғыңызға домалап келеді… Сол сәтте өзіңіз де қалықтап ұша бастағандайсыз: қолыңызды екі жаққа жайып, құс секілді еркін самғайсыз.
Алдыңыздан айдын көл көрінеді. Шағалалар қанат қағып, сәлем жолдайды. Қайықтағы балықшы қол бұлғайды. Жаныңызда үлпілдек мысықтай ақ бұлт еріп жүреді. Бірте-бірте төмендейсіз… Міне, өз орныңызға қайта келдіңіз.
Жып-жылы «мысық бұлт» алдыңызға келіп отырады. Оны сипап, қасыңызға отырғызыңыз. Саяхат сізге жағымды әсер сыйлады деп сенеміз.
Рефлексия
Алдарыңыздағы стикерлерге саяхат кезінде елестеткен көріністің шағын суретін салып, өз тілегіңізді және тренингтен алған әсеріңізді жазыңыз.
Автор
Тлеумбетова Фарида Абелхановна