Менің бизнес жоспарым
Кәсіпкерлік және бизнес
Автор
Алматы облысы, Қарасай ауданы, М. Ғабдуллин атындағы орта мектеп (мектепке дейінгі шағын орталығы бар) КММ
Математика және информатика пәнінің мұғалімі: Ж. Темирғалиева
Формат
- Түрі: дөңгелек үстел
- Әдістері: баяндау, сұрақ-жауап, ой бөлісу
- Көрнекілігі: проектор, «Бизнестің жол картасы – 2020» материалдары
Негізгі мақсат
Оқушыларға кәсіпкерлік туралы түсінік беріп, бизнес құру жолдарын көрсету және кәсіби бағдар беру.
Білімділік
Кәсіпкерлік ұғымын түсіндіру, бизнес жасаудың негізгі қадамдарын таныстыру, кәсіби бағыт-бағдар беру.
Дамытушылық
Іскерлік, әдеп, ұйымдастырушылық қабілет, ұжыммен жұмыс дағдыларын қалыптастыру; ой-өрісті кеңейту.
Тәрбиелік
Еңбекқорлыққа баулу, маңызды шешім қабылдай алатын, жетістікке ұмтылатын белсенді азамат тәрбиелеу.
Кіріспе және қонақтар
Қайырлы күн, құрметті қонақтар! Бүгінгі «Кәсіпкерлік және бизнес» тақырыбындағы дөңгелек үстелге келгендеріңізге қуаныштымыз. Тақырыпты талқыламас бұрын, ортамызға шақырылған қонақтармен танысайық.
Қонақтар құрамы
- «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасының жетекші маманы
- «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасының несиелендіру маманы
- Жылыжай жобасының таныстырылымы
- Ірімшік өндірісі жобасының таныстырылымы
- Арнайы киімдер жобасының таныстырылымы
- Сиыр фермасы жобасының таныстырылымы
Ой қозғау
Әңгімемізді шағын сұрақтардан бастаймыз. Бұл сұрақтар әр қатысушының түсінігін нақтылап, ортақ пікір қалыптастыруға көмектеседі.
Сұрақ 1
«Кәсіпкер» және «кәсіпкерлік» ұғымдарын қалай түсінесіңдер?
Сұрақ 2
Кәсіпкерлік дегеніміз не?
Кездесудің жоспары
- 1 Кәсіпкер және кәсіпкерлік қызмет туралы түсінік
- 2 Кәсіпкердің міндеттері мен құқықтары
- 3 Шағын және орта кәсіпкерлік
- 4 Жарнама
- 5 «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы
- 6 «Менің бизнес жоспарым»
Негізгі ұғымдар: кәсіпкерлік және бизнес
Кәсіпкер кім?
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпкерлік — шаруашылық қызметтің маңызды түрі. Кәсіпкер — өнеркәсіп, сауда және өзге де салаларда тиімді іс ұйымдастыра алатын іскер адам. Ол тәуекелге баруға дайын, мақсат қоя біледі және соған жетуге ұмтылады.
Кәсіпкерлік дегеніміз не?
Кәсіпкерлік — экономикалық іс-әрекет. Негізгі мақсаты — пайда табу және тұрақты табысқа жету. Бұл өз бастамасымен әрекет етіп, тәуекелді саналы түрде қабылдай алатын азаматтардың қызметі.
Маңызды ескерту
Кәсіпкерлікпен кез келген адам айналыса алады. Алайда табысты кәсіпкер болу үшін білім, іскерлік, қабілет, күш-жігер, жауапкершілік және табиғи дарын қажет.
Дәйексөз және көзқарастар
Әрбір кішкентай істен түпкі мақсатқа жетудің баспалдағын көре білу — адамның кемелдігінің маңызды көрсеткіші. — Б. М. Теплов
Басқару саласының ірі маманы Макс Вебер бизнесті ақыл-ойдың «дәнін себуші» ретінде бағалаған.
Ибн Халдун кәсіпкерлікті адамдардың өз мүмкіндігі мен адал еңбегі арқылы молшылыққа жету іс-әрекеті деп түсіндірген.
Негізгі терминдер
- Бизнес
- Пайда алуға бағытталған экономикалық қызмет; кәсіпкерлік әрекет.
- Бизнес-жоспар
- Идеяны іске асырып, пайда табу үшін жасалатын нақты жоспар.
- Фирма
- Дербес шешім қабылдап, жоғары пайда табуға ұмтылатын жеке немесе заңды тұлғалардың кәсіпкерлік қызметін жүзеге асыратын ұйымдық-құқықтық форма.
- Субсидия
- Бюджеттен берілетін қайтарымсыз қаржылай көмек.
Ой бөлісу: кәсіпкер қандай болуы керек?
Талқылау сұрақтары
- Кәсіпкер қандай қасиеттерге ие болуы керек?
- Фирмалар қалай құрылады және олардың қандай түрлері бар?
- Шағын және орта кәсіпкерліктің мәні мен маңызы неде?
Кәсіпкердің портреті
Кәсіпкер — кез келген уақытта өз бетінше шешім қабылдайтын, жаңалықты белсенді түрде іске асыратын, тапқыр, тәуекелшіл, жігерлі әрі жауапкершілігі жоғары тұлға. Сонымен қатар ол кәсіби білімін, біліктілігін және бизнестің мәні мен ерекшелігін түсінуін көрсететін қасиеттерге ие болуы тиіс.
Табысты кәсіпкердің 6 дағдысы
1
Мүмкіндікті тиімді пайдалану
Қолайлы жағдайды байқап, оны нақты әрекетке айналдыру.
2
Уақытты басқару
«Уақыт — ақша» қағидасын күнделікті шешімдерде қолдану.
3
Ерік-жігер
Мақсат қойған соң, соған табандылықпен жету.
4
Өз ісін табу
Қабілет пен біліктілікке сай бағытты дұрыс таңдау.
5
Нәтижеге бағытталу
Істі соңына дейін алып шығу — кәсіпкердің басты өлшемі.
6
Құрбандыққа дайын болу
Жетістік үшін уақыт пен жайлылықтан жиі бас тартуға тура келеді.
Шағын және орта бизнес: экономиканың тірегі
Неге маңызды?
Мұнай, газ, металл сияқты салалар шектеулі мөлшерде ғана жұмыс орнын береді. Ал әлем бойынша халықтың басым бөлігіне жұмыс беретін — шағын және орта бизнес.
Халықаралық мысал
Германияның экономикалық тұрақтылығының бір себебі — өнімнің елеулі бөлігін шағын және орта бизнес өндіруі.
Шағын бизнестің қызметі
- Жаңа жұмыс орындарын құрады
- Жаңа тауарлар мен қызметтерді енгізеді
- Ірі кәсіпорындардың қажеттіліктерін өтейді
- Арнайы тауарлар мен қызметтер ұсынады
Жарнама: тұтынушымен тіл табысу
Жарнама — бизнес идеяны танытып, өнім мен қызметтің құндылығын түсіндіретін маңызды құрал. Талқылау барысында 7-сынып оқушылары жарнаманың түрлері мен олардың тиімділігі туралы ой бөліседі.
Талқылау бағыты
- Жарнаманың мақсаттары
- Арналар: офлайн және онлайн
- Нысаналы аудиторияға бейімдеу
Практикалық нәтижесі
Қатысушылар бизнес-жоспарды қорғау кезінде өз жобасына қысқа әрі әсерлі жарнама мәтінін (ұсыныс, артықшылық, дәлел, байланыс) құрастырып көреді.
«Бизнестің жол картасы – 2020»: мемлекеттік қолдау
«Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы Қазақстан Республикасы Президентінің «Жаңа онжылдық — жаңа экономикалық өрлеу. Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауын және Қазақстанның 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарын іске асыру үшін әзірленген. Бағдарлама мемлекеттік үдемелі индустриялық-инновациялық даму саясатын жүзеге асыру тетіктерінің бірі болып саналады.
Бағдарламаның 4 бағыты
- 1 Жаңа бизнес-бастамаларды қолдау
- 2 Кәсіпкерлік секторды сауықтыру
- 3 Кәсіпкерлердің валюталық тәуекелін төмендету
- 4 Кәсіпкерлік мүмкіндікті арттыру және экспортқа бағдарланған өндірістерді қолдау
Несиелендіру және субсидия
Қатысушылардың сұрақтары бойынша бағдарламаның несиелендіру бөлімінің маманы ақпарат береді. Мемлекет Даму қоры арқылы пайыздық мөлшерлеменің бір бөлігін (5%) субсидиялайды. Нәтижесінде кәсіпкердің кредиттік мөлшерлемесі 7%-дан аспайтын деңгейге дейін төмендеуі мүмкін.
Ескерту
Бағдарлама аясында мемлекеттік қолдауға ие болған жергілікті кәсіпорындар саны аз емес — бұл құралдың тәжірибеде жұмыс істейтінін көрсетеді.
«Менің бизнес жоспарым»: жобаларды таныстыру
Қатысушылар өз бизнес идеяларын ұсынып, жоспардың негізгі бөліктерін қысқаша қорғайды. Бұл кезеңде ойдың нақтылығы, мақсаттың өлшенуі, ресурстың есептелуі және жарнамалық ұсыныстың түсініктілігі бағаланады.
Жылыжай
Маусымдық сұраныс, өнімді өткізу арналары, шығын мен табыс есебі.
Ірімшік өндірісі
Шикізат көзі, сапа, сақтау мен қаптама, тұрақты клиент қалыптастыру.
Арнайы киімдер
Мекемелермен келісім, өлшем, тігін сапасы және жеткізу мерзімі.
Сиыр фермасы
Азық, күтім, өнімділік, нарыққа шығу және тәуекелдерді есептеу.
Марапаттау және қорытынды
Жобаларды таныстыру аяқталған соң қатысушылар марапатталады. Қорытынды ой: мемлекет кәсіпкерлердің еңбегі арқылы, ал кәсіпкерлер өз мемлекетінің қолдауы арқылы өркендейді. Бұл дөңгелек үстел әрқайсыңызға ой салды деп сенеміз. Алдағы өмірде табанды қадам жасап, ел дамуына үлес қосатын кәсіпкер азамат болуларыңызға тілектеспіз.