Қазақша рефераттар

Тасбақаның дауылы

Сабақ туралы жалпы мәлімет

Тақырыбы

Тасбақаның шөбі

Сабақтың түрі мен типі

  • Типі: жаңа сабақ
  • Түрі: аралас сабақ
  • Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, әңгімелеу

Көрнекілігі

Слайд: Әбіш Кекілбаевтың портреті, тірек сызба, кесте, сюжетті сурет, тасбақаның суреті.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Жануарлар тіршілігі және туған жердің ыстық, қымбат екені туралы түсінік қалыптастыру.
  • Маңғыстаудан шыққан дара тұлға Әбіш Кекілбаев туралы кеңірек мағлұмат беру.
  • Оқушыларды дұрыс әрі жүйелі сөйлеуге үйрету.

Дамытушылық

  • Сөздік қорын және байланыстырып сөйлеу дағдысын дамыту.
  • Бағыт бере отырып, өз бетімен жұмыс жасауға үйрету.

Тәрбиелік

  • Жануарларға жанашырлық сезімін ояту.
  • Туған жерге, елге сүйіспеншілікті арттыру.
  • Қамқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

Қызығушылығын ояту

  • Психологиялық дайындық.

Үй тапсырмасын тексеру

  • «Ұшып келем» өлеңін жатқа айту.
  • Туған жерге қатысты мақал-мәтелдер айту.

Қайталау (сұрақ-жауап)

  1. 1.«Ұшып келем» өлеңін кім жазған?
  2. 2.Сағи Жиенбаев кім?
  3. 3.Сағи Жиенбаевтың қандай шығармалары бар?
  4. 4.«Ұшып келем» өлеңінде не туралы жазылған?

Ескерту: сұрақтарға жауап беру арқылы тасбақаның суреті құрастырылады.

Тасбақа туралы қысқаша мәлімет

Жіктелуі

Тасбақалар (лат. Testudines) — бауырымен жорғалаушылар отряды. Қазіргі кезде шамамен 250-ге жуық түрі белгілі.

Мекені мен тіршілігі

Ыстық шөлдерде, тропиктік ормандарда, тау беткейлерінде, өзен-көлдер мен батпақ маңында, теңіз жағалауларында және мұхиттарда кездеседі. Суық не қуаңшылық кезеңінде қысқы, кейде жазғы ұйқыға кетеді.

Қазақстандағы түрлері

Қазақстанда екі тұқымдас кездеседі: тұщы су тасбақалары (батпақ тасбақасы) және құрлық тасбақалары. Құрлық тасбақасының жалғыз түрі — дала тасбақасы, ол республиканың оңтүстігінде таралған.

Сипаттамасы және қорғау

Түсі сарғыш-қызғылт, кейде жасылдау болады. Тұрқы шамамен 20 см.

Тасбақалардың 38 түрі мен түр тармағы қорғауға алынып, Халықаралық табиғат одағының «Қызыл кітабына» енгізілген.

Ескерту: бастапқы мәтіндегі «салмақ 25 кг» дерегі оқу мақсатындағы жазба ретінде сақталмаған, нақты ғылыми мәні күмәнді болғандықтан берілмеді.

Жаңа сабақ: Әбіш Кекілбаев

Дәптермен жұмыс

  • Күннің жадын жазу.
  • Тақырыпты жазу.

Сызбамен жұмыс (тірек деректер)

  • Аты-жөні: Әбіш Кекілбаев
  • Туған күні: 6 желтоқсан 1939 жыл
  • Туған жері: Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданы, Оңды ауылы
  • Отбасы: 2 ұл, 2 қыз; анасы — Айсәуле
  • Қызметі: жазушы, мемлекет және қоғам қайраткері

Өмірі мен шығармашылығы

Әбіш Кекілбайұлы Кекілбаев 1939 жылы 6 желтоқсанда Маңғыстау облысының Оңды ауылында дүниеге келген. Ол — Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет және қоғам қайраткері.

Әбіш Кекілбаев Қазақстан Республикасының алғашқы Мемлекеттік хатшысы болған, сондай-ақ Парламент Сенатының депутаты қызметін атқарған.

Мектептегі оқу жылдары әр деректе әрқилы берілсе де, ол Маңғыстау өңіріндегі бірнеше мектепте білім алғаны айтылады. Әдебиетке құмарлығы мектеп қабырғасында-ақ басталған.

Жазушының романдары, повестері, әңгімелері және аудармалары бар. Ол бірқатар мемлекеттік сыйлықтар мен марапаттардың иегері, Маңғыстау облысының құрметті азаматы атанған.

Сөздікпен жұмыс

Көсік — далада, құмдақ жерде өсетін, сәбіз тәрізді жабайы өсімдік.

Оқулықпен жұмыс

  • Мәтінді оқыту.
  • Сұрақ-жауап арқылы түсінгенін анықтау.
  • Түсіндіріп, толықтыру.

Поэзия сәті

Осы бөлімге байланысты өткен өлеңдерді мәнерлеп оқыту:

  1. 1.«Туған жер» — Қасым Аманжолов
  2. 2.«Сүйемін, өскен Отаным» — Мұқағали Мақатаев
  3. 3.«Қазақстан» — Мұқағали Мақатаев
  4. 4.«Туған өлкем» — Қайрат Жұмағалиев

Қосымша және шығармашылық жұмыстар

Қосымша тапсырмалар

  1. 1.Мәтіннен тасбақаны суреттеген тұсты тауып, дауыстап оқу.
  2. 2.Кестемен жұмыс: басқа да ырым сөздерді айту.
  3. 3.Жан-жануарларға қатысты ауа райы құбылыстарын талқылау: «Итбалықтың қатырмасы», «Тасбақаның дауылы», «Құралайдың салқыны».

Шығармашылық жұмыс

  • I қатар: туған жер туралы бір шумақ өлең құрастыру.
  • II қатар: туған жер туралы мақал-мәтел жазу.
  • III қатар: туған жер туралы шағын мәтін жазу.

Қорытынды бөлім

Ойын: «Үйлестіре білейік»

  1. 1.Жазушы «Кісі мінсе — кібіртік, бос жіберсең — суаяқ құла» деп нені меңзеп отыр?
  2. 2.Қарабала келе жатып нені көрді?
  3. 3.Оның есіне халықтың қандай ырымы түсті?
  4. 4.«Шыбын жаны көзіне көріну» дегенді қалай түсінесің?
  5. 5.«Әлі бауыр көтере қоймаған қу жусан» дегенді қалай түсінесің?
  6. 6.Тасбақаға байланысты қандай ауа райы құбылысын білесің?

Ескерту: сұрақтарға жауап беру арқылы Мемлекетіміздің көрінісі құрастырылады.

Бағалау

Оқушылардың жауаптары мен шығармашылық жұмыстарын ескере отырып бағалау жүргізіледі.

Ән

«Атамекен»

Материал

«Тасбақаның шөбі» (жүктеу)