Қар еріді

Сабақтың тақырыбы

Жай сөйлем мен құрмалас сөйлем

Формат

Ашық сабақ

Нысана

Құрмалас сөйлемге кіріспе

Нәтиже

Талдау, түрлендіру, қолдану

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

  • Оқушыларға құрмалас сөйлем туралы алғашқы мағлұмат беру.
  • Құрмалас сөйлемнің екі жай сөйлемнен құралатынын байқату.
  • Мысалдар арқылы жай және құрмалас сөйлемнің айтылуындағы айырмашылықтарды салыстырып, дәлелдету.

Дамытушылық

  • Жай сөйлемдерден құрмалас сөйлем құрастыру.
  • Құрмалас сөйлемдерді жай сөйлемдерге айналдыру.

Тәрбиелік

  • Адамгершілікке баулу.
  • Үлкенді сыйлауға тәрбиелеу.

Көрнекіліктер мен ресурстар

Кесте Суреттер Тірек-сызба Интерактивті тақта

Сабақтың барысы

1-кезең

Ұйымдастыру және психологиялық дайындық

Ұран-мақсат:

  • Мақсатымыз — білім алу.
  • Міндетіміз — еңбектену.
  • Беске қол жеткізу.

2-кезең

Үй жұмысын тексеру

146-жаттығу

Жайылма сөйлемдерді сөйлем мүшелеріне талдап, байланысын сызбамен көрсету.

Мысал:

Біз хат жаздық.

Сұрақтар мен ой қозғау

  1. Жалаң сөйлем дегеніміз не?
  2. Жайылма сөйлем дегеніміз не?
  3. «Ұстазды атаңдай сыйла» мақалының мағынасын түсіндір.

Қосымша: сергіту сәті өткізіледі.

3-кезең

Жаңа сабақ: жай сөйлем мен құрмалас сөйлем

Кестемен жұмыс (ауызша талдау)

Интерактивті тақта арқылы сөйлемдерді салыстыру.

Жай сөйлемдер

  • Күн жылынды.
  • Қар еріді.
  • Жер көгерді.
  • Мал өріске шықты.

Құрмалас сөйлемдер

  • Күн жылынды да, қар еріді.
  • Жер көгерді де, мал өріске шықты.

Дәптермен жұмыс

Көркем жазу:

Ынта болса адамда,

Қиын іс жоқ ғаламда.

Оқулықпен жұмыс

  • Ережені оқу.
  • Венн диаграммасы арқылы «жай сөйлем» мен «құрмалас сөйлемнің» ұқсастығы мен айырмашылығын анықтау.
  • Деңгейлік тапсырмаларды орындау.

Тәжірибелік бөлім

Деңгейлік тапсырмалар

1-деңгей — 150-жаттығу

Салыстыру

Алдымен сол жақ бағандағы, кейін оң жақ бағандағы сөйлемдерді оқып, айырмашылықтарын анықтау.

Жай сөйлемдер

  • Күн ұзарды.
  • Түн қысқарды.
  • Қыс түсті.
  • Төңіректі түгел қар басты.

Құрмалас сөйлемдер

  • Күн ұзарды да, түн қысқарды.
  • Қыс түсті де, төңіректі түгел қар басты.

Дидактикалық ойын

«Сипаттап, атын айт»

2-деңгей — 151-жаттығу

Талдау және түрлендіру
  • Өлеңді оқып, құрмалас сөйлемдерді табу.
  • Әр құрмалас сөйлемде неше жай сөйлем бар екенін анықтау.
  • Құрмалас сөйлемді жай сөйлемдерге айналдыру.

Мәтін: «Мұзайдында»

Айналам — айдын сырғанақ,

Мен келем зу-зу сырғанап.

Әжемше көктен сығалап,

Күнім де маған тұр қарап.

3-деңгей — шығармашылық жұмыс

Зерттеу
  1. «Құрылысшылар» сөзін сөз құрамына талдау.
  2. Берілген сызба бойынша сөйлем құрау және сөйлем мүшелеріне талдау.
  3. «Ауыл» сөзіне дыбыстық талдау жасау.
  4. Оң қол мен сол қолға арналған сергіту ойыны.

4-кезең

Қорытындылау және рефлексия

Қорытынды сұрақтар

  • Бүгінгі сабақта біз нені үйрендік?
  • Жай сөйлем дегеніміз не?
  • Құрмалас сөйлем қалай жасалады?
  • Құрмалас сөйлемге мысал келтір.

Тірек-сызба арқылы қорыту

Сөйлем түрлері

Хабарлы • Лепті • Сұраулы

Құрылымы

Жалаң • Жайылма

Құрамына қарай

Жай сөйлем • Құрмалас сөйлем

5-кезең

Үй тапсырмасы

  • 152-жаттығу.
  • Жай және құрмалас сөйлем туралы ережені жаттау.

6-кезең

Бағалау

Оқушылардың жинаған ұпайларын есептеп, қорытынды баға қою.