Қазақша рефераттар

Журналымыздың бірінші беті

Біз — тәуелсіз Қазақстанның жас ұрпағымыз. Сондықтан туған жерімізді, өз елімізді ата-бабамыздай қадірлеп, сүйіп, қорғау — әрқайсымыздың азаматтық міндетіміз.

Отан — жерім, Отан — суым. Отан қуат, нәр береді. Отан — ұран, Отан — туым. Отан мәңгі гүлденеді.

Демек, тәуелсіздігіміз тұғырлы болуы үшін мемлекеттік рәміздерді қастерлеу мен құрметтеу — бәріміздің ортақ парызымыз.

Мақсаты

I. Білімдік

Елтаңба, Ту, Әнұран туралы түсінікті нығайту; рәміздердің пайда болуы мен тарихтағы маңызы жөніндегі білімді кеңейту.

II. Дамытушылық

Оқушылардың есте сақтау қабілетін дамыту, ойды жүйелі әрі дұрыс жеткізуге ынталандыру.

III. Тәрбиелік

Отансүйгіштікке, адамгершілікке тәрбиелеу; халқына адал қызмет етуге баулу; Ту, Елтаңба, Әнұранды қастерлеу және тарихты білу құндылықтарын қалыптастыру.

Сабақтың түрі

Ауызша журнал

Көрнекілігі

Рәміздерге қатысты түрлі-түсті суреттер, буклеттер, карта, мақал-мәтелдер, Отан мен жер туралы нақыл сөздер.

Кіріспе: мемлекеттік рәміздердің мәні

2007 жылғы 4 маусымда Астана қаласында Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздерінің 15 жылдығына арналған «Менің Қазақстаным» республикалық жастар форумында Президент Н.Ә. Назарбаев мемлекеттік рәміздердің егемендік пен тәуелсіздікті айқындайтын нышан екенін атап өтті. Рәміздер — мемлекетіміздің өткені, бүгіні мен болашағы арасындағы сабақтастықтың жарқын бейнесі; халық рухын, ұлттық салт-сананы, қаһармандық пен даналықты, болашаққа үміт пен арман-тілекті жеткізетін аса құнды белгілер.

Негізгі ой

Аспан түстес байрағымыз — халқымыздың асқақ арманының символы, ал қыран бейнесі — елдің биік мұраты мен еркін рухын танытады.

Осыған орай «Рәміздерім — мақтанышым!» атты ауызша журналымыздың мазмұнын ұсынамыз. (Әнұран орындалады.)

Ауызша журнал беттері

1-бет: Тұңғыш Президент

1991 жылғы 16 желтоқсанда Қазақстан тәуелсіз республика болып жарияланды. 1991 жылғы 1 желтоқсанда бүкілхалықтық сайлауда Қазақстанның тұңғыш Президенті болып Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев сайланды.

Ата Заңымызға сәйкес мемлекет басшысы — Президент. Латын тілінен аударғанда «президент» сөзі «алдында отырған» деген мағынаны білдіреді. 2005 жылғы 4 желтоқсандағы бүкілхалықтық сайлау қорытындысында Н.Ә. Назарбаев қайта Президент болып сайланды.

Оқушылар оқитын өлең шумақтары

Қазақстан, Қазақстан дейтін менің бар елім, Жатыр алып жарты дүние әлемін! Бұл даланы анам жаспен суарған, Бұл далада атам қолға ту алған. Бұл далаға жылап келіп, уанғам, Бұл даланы көріп алғаш қуанғам, Бұл далада өскен жанда жоқ арман!

— Нұрсұлтан

Кең байтақ қой Қазақстан картасы, Астанамен айшықталған ортасы. Бүгін бізге таңдай қағар күллі әлем, Бұның бәрі Елбасының арқасы.

— Іңкәр

Оянады көңілден қайдағы арман, Бақыт желі ескендей жайлап алған. Президентім бар менің — елі түгел, Ақ киізге көтеріп сайлап алған.

— Ислам

2-бет: Еңселі Елтаңба

Мемлекеттік Елтаңбаның авторлары — танымал суретшілер Жандарбек Мәлібеков пен Шота Уәлиханов. Қазақта «Шаңырағың биік, керегең кең, босағаң берік болсын» деген тілек бар. Елтаңба авторлары осы ұғымды негізгі идея етіп алған.

Елтаңбадағы негізгі бейнелер

  • Көгілдір түстегі шаңырақ — ортақ үй мен бірліктің нышаны.
  • Шаңырақтан тараған уықтар — ел ішіндегі татулық пен жарасымды өмірді білдіреді.
  • Қанатты тұлпарлар — еркіндік пен асқақ рухтың көрінісі.
  • Бес бұрышты жұлдыз — бақытты өмірге бастайтын жарқын бағдар.
  • «Қазақстан» жазуы — мемлекеттің атын айқындайды.
  • Масақ — ел байлығы мен берекенің белгісі.

Өлең жолдары

Қатар шапқан қос тұлпар, Ай астында қазақ үй. Қалықтаған жас сұңқар, Шарықтаған таза күй. Бұл — таңбасы елімнің, Елдігімнің белгісі.

— Айзада

Бейнелеп сан ғасырды — Елтаңбасы елімнің, Таратады хас үлгі — киесіндей жерімнің. Бабам тұлпар жаратты, құлынында танып-ақ. Тұлпар барда қанатты — шайқалмайды шаңырақ. Тәуелсіздік көркі ол да, өркениет өрінде, Нұр төгеді Елтаңба Ақ орданың төрінде.

— Ільяс

3-бет: Тұғырлы Ту

Мемлекеттік Туға назар салсақ, оның әрбір бөлшегі терең мазмұнды аңғартады: күн сәулесі — береке мен тыныштықтың, ал қияға қанат қаққан қыран — еркіндік пен биік мақсаттың белгісі. Ұлттық ою-өрнек тудың қай елге тиесілі екенін айқындайды.

Автор

Шәкен Оңдасынұлы Ниязбеков — белгілі монументші-суретші.

Мағыналық өзек

Көгілдір түс — бірлік пен амандықтың белгісі. Ортасындағы алтын Күн — тыныштық пен молшылықты, ал қыран — тәуелсіз елдің биіктігін білдіреді. Тудың сабын бойлай орналасқан ұлттық өрнек — қазақ халқының өзіндік танымдық бейнесі.

Өлең жолдары

Айнымайды аспаннан Біздің тудың болмысы. Оны халық қашанда Биікке іліп қояды. Жанатын да өзі отша, Жалын шарпып бетіңді, Туымыз да қазақша Сөйлеп тұрған секілді.

— Айгерім

4-бет: Асқақтаған Әнұран

Мемлекеттік рәміздердің ішіндегі ең маңыздысының бірі — Әнұран. Әнұран — мемлекеттің салтанатты әні. Оның мәтінінде халықтың сан ғасырлық тарихы, бүгінгі өмірі және келешекке деген арманы мен үміті көрініс табады.

Орындау мәдениеті

Әнұран орындалғанда жұртшылық орнынан тұрып, оң қолын жүрек тұсына қояды. Бұл — өз мемлекетіне деген құрметтің айқын белгісі.

Тарихи дерек

1986 жылы «Менің Қазақстаным» әні бостандық аңсаған қазақ жастарының бейресми әнұранына айналды. 2006 жылғы 7 қаңтардағы Конституциялық заңға сәйкес ҚР Мемлекеттік Әнұранының музыкалық редакциясы мен мәтіні жаңа нұсқада бекітілді.

Авторлары

Әні — Шәмші Қалдаяқов. Сөзі — Жұмекен Нәжмеденов және Нұрсұлтан Назарбаев.

«Менің Қазақстаным» әні Қазақстан Республикасының Әнұраны ретінде алғаш рет 2006 жылғы 10 қаңтарда, Елбасын ұлықтау рәсімінде орындалды.

Өлең жолдары

Әнұраным — жан ұраным, Айтар әнім, сөйлер сөзім. Туған жерім — сағынарым, Бақыт-бірлік — күн талабы. Тоқтамайды дабыр әні, Мәңгі бақи шырқалады, Республикам — Әнұраны!

— Тимур

Барша халық таныған Біздің үміт-тілекті. Шырқалғанда Әнұран, Шаттық кернер жүректі. Жеңіс туын көтерген Жарыстарда сан қилы, Жетіп бізге шетелден, Көкке Әнұран шалқиды. Шәмші атаның сазды үні Жігер беріп, қайратты, Бәрімізді мәз қылып, Жаңғыртады аймақты.

— Мархаббат

Ойындар мен тапсырмалар

1) Сөзден сөз құра

Төмендегі сөздерден мүмкіндігінше көп жаңа сөз құрастырыңдар:

  • Елтаңба: ел, таңба, таң, аң
  • Байрақ: бай, ай, қар, ар
  • Әнұран: ән, ұран, ұн, нан

2) Белгіні тап

Жүргізуші мемлекеттік рәміздердің белгілерін сипаттайды, ал оқушылар қай рәміз туралы екенін анықтайды:

  1. Төлқұжатта, туу туралы куәлікте, орта білім туралы аттестатта және басқа да құжаттарда бейнеленген.

    Жауабы: Елтаңба

  2. Президент резиденциясында, Үкімет үйінде және барлық мекемелерде ілулі тұрады.

    Жауабы: Ту

  3. Республика, облыс, аудан көлеміндегі маңызды салтанатты жиындарда орындалады.

    Жауабы: Әнұран

Қорытынды

Мемлекеттік рәміздерді қадірлеу — тәуелсіз Қазақстанның әрбір азаматының қасиетті борышы. Рәміздерді құрметтеу — елді, халықты, тарихты, әдет-ғұрыпты, салт-дәстүрді қастерлеу деген сөз.

Көңіл қойып тыңдағандарыңызға көп рақмет!