Қазақша рефераттар

Жеті жұтты ата

Шығыс Қазақстан облысы, Өскемен қаласы

Қазақ тілі және қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімі: Губайдуллина Баян Нұрахметовна

Тақырып: «Менің Отаным – Қазақстан»

Бұл материал — «Менің Отаным – Қазақстан» тақырыбы бойынша өткізілетін нәтиже сабақтың құрылымы мен мазмұнын жүйелейтін әдістемелік жазба. Сабақ оқушылардың Қазақстан туралы білімін тиянақтап, қорытындылауға бағытталады, сондай-ақ туған жерге сүйіспеншілік, көпұлтты қоғамдағы тілге құрмет, қазақша сауатты сөйлеу және Қазақстан азаматы екенін мақтан тұту сияқты құндылықтарды нығайтады.

Сабақтың мақсаты мен форматы

Мақсаты

  • Қазақстан туралы білімді тиянақтау, пысықтау, қорытындылау.
  • Отанды, туған жерді сүюге тәрбиелеу.
  • Әр халықтың тіліне құрметпен қарауға баулу.
  • Қазақша сауатты сөйлеу дағдысын дамыту.
  • Қазақстан азаматы екенін мақтаныш тұту сезімін қалыптастыру.

Көрнекілік және түрі

Көрнекілігі
Кесте, мультимедиялық құралдар
Сабақтың түрі
Нәтиже сабақ

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу. Сабақ басында Құрманғазының «Сарыарқа» күйі тыңдалады.

Мұғалімнің сұрақтары

  • Балалар, күй тыңдағанда нені елестеттіңдер?
  • Күй нені білдіреді?

Оқушылардың мүмкін жауаптары

Шауып келе жатқан ат тұяғының дүбірі, домбыра үні, самал желдің лебі.

Топқа бөлу

Сыныптағы білім деңгейінің әртүрлі болуына байланысты оқушылар алдын ала үш топқа бөлінеді:

  • 1-топ: Ұран
  • 2-топ: Сұңқар
  • 3-топ: Тұлпар

II. Тақырыпты еске түсіру (сұрақ-жауап)

Сұрақ:

Балалар, біз қай елде тұрамыз?

Жауап:

Отан — адамның туып-өскен жері, халықтың өткені мен келешегі.

Сұрақ:

«Отан», «атамекен», «туған жер» қандай сөздер?

Жауап:

Бұл — синоним сөздер.

Сұрақ:

Адамдар атамекенін кімге теңейді?

Жауап:

Адамдар атамекенін анасына теңейді.

Сұрақ:

Ата-бабаларымыз Отанын қалай ардақтаған?

Жауап:

Ата-бабаларымыз Отанын жан аямай жаудан қорғаған, дастан мен жырларда дәріптеген.

III. Грамматикалық тапсырма: сан есім

Сан есімнің ережесі мен жасалу жолдары кесте арқылы қайталанады. Төмендегі жетекші сұрақтар арқылы оқушылардың түсінігі нақтылады:

  • Сан есім нені білдіреді?
  • Сан есімнің сұрақтары қандай?
  • Сан есім құрамына қарай қалай бөлінеді?
  • Сан есім мағынасына қарай қалай бөлінеді?

IV. Деңгейлік тапсырмалар арқылы білімді тексеру

1-деңгей

  1. Қазақстан картасы бойынша әңгімелеу.
  2. Қазақстан Республикасының рәміздері.
  3. Қазақстан туралы диалог құрастыру.

2-деңгей

  1. Сан есім: ережесін айту, мысал келтіру.
  2. Тақырыпты бекітуге арналған жаттығулар орындау.
  3. Санамақ ойыны.

3-деңгей

  1. Қазақстан халқы туралы әңгімелеу.
  2. Қазақстанның табиғаты мен байлықтары (қысқаша мәлімет).
  3. Отан, туған жер туралы мақал-мәтелдер айту.

Сергіту сәті: санамақ ойыны

1–10-ға дейінгі сандарға байланысты қазақтың нақыл сөздерін, мақал-мәтелдерін келтіріп айту.

V. Тіл дамыту: «Сандар сөйлесін»

Оқушылар Отан туралы әңгімелей отырып, киелі сандардың мәнін еске түсіреді. Қазақ халқы — сан тергейтін халық. Киелі сандар ретінде үш, жеті, бес және тағы басқа ұғымдар талданады.

Ұран тобы: «Жеті ата»

— Балам! Ата-баба бас иетін жеті деген санның білесің бе қасиетін?

— Білем.

— Білсең, жеті атаңды ата.

Әке, бала, немере, шөбере, шөпшек, немене, туажат.

Сұңқар тобы: «Жеті жұт»

Құрғақшылық, оба, мал жұтауы, өрт, соғыс, сел, жер сілкінісі.

Тұлпар тобы: «Жеті жетім»

  • Тыңдамаса сөз — жетім.
  • Иесіз қалған ел — жетім.
  • Басшысы жоқ ел — жетім.
  • Аққу-қазсыз көл — жетім.
  • Елінен айырылған ер — жетім.
  • Қатары қалмаған қарт — жетім.

VI. Сауаттылықты дамыту

1) Сөйлем құрастыру

Берілген сөздерді пайдаланып, дұрыс сөйлем құрастырыңдар:

Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі қазақ тілі өлке бай

2) Сан есім түрлерін сәйкестендіру

Сан есімнің түрлерін мысалдарымен сәйкестендіріңдер:

Есептік үш, мың
Реттік жетінші
Жинақтық екеу
Топтау бес-бестен
Болжалды жүздеген
Бөлшектік бестен екі

VII. Пікір алмасу: сұхбат

Қазақстан Республикасы қандай мемлекет?
Егеменді, тәуелсіз мемлекет.
Біздің елде қанша ұлт өкілі тұрады?
130-ға жуық ұлт өкілі тұрады.
Қазақстан Республикасының рәміздері қандай?
Ту, Елтаңба, Әнұран.
Қазақстанда қандай ірі қалалар бар?
Астана, Алматы, Тараз, Шымкент, Қарағанды, Павлодар, Өскемен, Ақтау, Атырау, Ақтөбе.
Қазақстан халқының саны қанша?
17 миллионнан астам.

VIII. Қорытынды және бағалау

Сабақ соңында орындалған тапсырмалар талданып, оқушылардың белсенділігі мен жауаптарының сапасына қарай бағалау жүргізіледі. Негізгі ой: Отанға деген сүйіспеншілік — біліммен, тіл мәдениетімен және жауапкершілікпен ұштасатын құндылық.

IX. Үй тапсырмасы

«Менің Отаным — Қазақстан» тақырыбына эссе жазу.