Қалай ойлайсыңдар
Тыныштық сәті: орманға саяхат
Бір сәтке асығыстықты қойып, ойды тыныштандырайық. Қиялымызбен орманға сапар шегіп, таза ауаны жұтып, жапырақтың сыбдыры мен құстардың үнін тыңдайық. Табиғатпен тілдесу — ішкі әлемді реттеп, жүрекке жылу сыйлайтын қарапайым да терең тәжірибе.
Ойлануға түрткі
- Табиғаттың тамашасын сезіну адамға не үшін қажет?
- Табиғат әдемілігіне және адам көркіне тамсану сезімі бірдей ме?
Үй тапсырмасы
21-сабақ, 94-бет: О. Бөкейдің «Алтай» мәтінін оқып келу.
- Алтай өлкесінің сұлулығын мәтін арқылы сезіне алдыңдар ма?
- «Өр Алтай, асқар Алтай, асқан Алтай» тіркестері қандай әсер қалдырды?
Табиғаттан нәр алып
Табиғат — тіршіліктің алтын арқауы. Оған сүйіспеншілікпен қарау тек әсемдікті бағалау ғана емес, адамның өз болмысын тануына, денсаулығын нығайтуына, шабытын оятуына апаратын жол.
«Таза болса табиғат, аман болар адамзат».
Негізгі сұрақ
Табиғатсыз өмір сүру мүмкін бе?
Салдар туралы ой
Егер адамдар ағаштарды кесіп, гүлдерді жұлып, ауаны, суды және жерді ластаса, не болады? Бұл әрекеттердің табиғатқа да, адамға да ықпалы қандай?
Әңгімелесу: «Аққулы мекен» (үзінді)
Ы. Кененбаевтың «Аққулы мекен» шығармасындағы табиғат бейнесі адамның ішкі күйімен астасып, жанға әсер ететін көріністер арқылы беріледі. Мәтін кейіпкердің сезімі мен ойы арқылы табиғаттың адамға беретін қуатын айқындайды.
Талқылауға арналған сұрақтар
- Төкенге табиғат қандай шабыт берді?
- Төкен күнделігіне не жазды деп ойлайсыңдар?
- Табиғаттың қандай көрінісі балаларды таңқалдырды?
- Табиғатқа қамқорлық жасаудың маңызы неде?
- Адамның сүйіспеншілік сезімін оятуына не себеп болды?
Жаңа ақпарат: табиғатты сезінудің мәні
Табиғатты сүю — оған деген құштарлықтан, оның үйлесімі мен сұлулығына тәнті болудан басталады. Табиғатты терең сезіну арқылы адам өз табиғатының қасиетін ұғынады: жан дүниесі тынышталып, денсаулығы нығайып, шабыттың жаңа көзі ашылады.
Адамның табиғатпен етене жақындасуы сұлулықты сезіндіреді, бойға күш-қуат қосады, шығармашылыққа жетелейді. Осылайша адам табиғаттың ғажайып қуатын түсініп, оны аялап, әлпештеуге үйренеді.
Табиғат — адам баласының құтты қонысы, жайлы мекені, ырыс-дәулеті және денсаулығының сенімді сақшысы. Сондықтан халық табиғатты аялап, қадір тұтып, күтіп-баптауды аманат санайды.
Үйлесім туралы
- Адам мен табиғаттың арасында үйлесім бар ма?
- Адамның табиғатқа, табиғаттың адамға ықпалы қандай?
- Табиғат аясында қандай үндер мен дыбыстарды естуге болады?
Іс-әрекетке шақыру
- Табиғаттың жақсаруына адамдар қандай көмек көрсете алады?
- Табиғатқа сүйіспеншілікті қалай танытып, оны қалай аялауға болады?
Ұсыныс: «Табиғаттан нәр алып» тақырыбы бойынша слайд әзірлеп, өз ойларыңды мысалдармен толықтырыңдар.