Көлемді дециметрмен өлшеу
Математика сабағы
Сабақтың тақырыбы
Көлемді дециметрмен өлшеу. Куб дециметр (дм³)
Сабақтың түрі
Дамытпалы сабақ
Әдістері
Дамыта оқыту технологиялары, сұрақ–жауап, көрнекілік әдісі, түсіндіру.
Көрнекіліктер
- Математикалық лото
- Концептуалдық кесте
- Акция эмблемасы
- Сиқырлы мозайка
- Формулалар
- Геометриялық фигуралар
- Өлшем бірліктері, тірек сызба, тірек сандар
Сабақтың мақсаты
1) Білімдік мақсат
Тік бұрышты параллелепипед туралы білімін кеңейту. Көлемді дециметрмен өлшеуді және куб дециметрмен (дм³) есептеп табуды үйрету. Есепті әртүрлі тәсілмен шығарып, талдауға дағдыландыру. Тірек сызбалар арқылы есеп шығару жолын меңгерту.
2) Дамытушылық мақсат
Ойлау қабілетін, математикалық біліктерін, ауызша және жазбаша есептеу дағдысын дамыту; саналы меңгерту үшін шығармашылық қабілетін жетілдіру.
3) Тәрбиелік мақсат
Нәтижеге ұмтылушылыққа, туған жерді сүюге, жауапкершілікке тәрбиелеу.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру және психологиялық дайындық
Ақжарқын мінезбен,
Риясыз күлкімен
Тілектес болайық!
Білімнің кілтімен
Өсейік бір ізбен,
Тәртіпті болайық!
II. Үй тапсырмасын тексеру
№9 «Математикалық лото» тапсырмасы:
- а) 88 178
- б) 50 270
- ә) 18 803
- в) 195 680
III. Үй тапсырмасын бекіту
Сұрақтар:
- Өткен сабақта қандай фигуралармен таныстық?
- Қайсысы параллелепипед?
- Қызыл параллелепипедтің көлемін қандай өлшем бірлікпен өлшеуге болады?
Концептуалдық кесте
| Фигура | Даралығы | Ұқсастығы | Көлем формуласы | Өлшем бірліктері |
|---|---|---|---|---|
| Текше | Барлық қыры тең | Бұрыштары тік | V = a · a · a | мм³, см³, дм³ |
| Параллелепипед | Қырлары үш түрлі болуы мүмкін | Бұрыштары тік | V = a · b · c | мм³, см³, дм³ |
Көрнекіліктер көрмесі: берілген заттардың ішінен параллелепипед пішіндестерін анықтау.
IV. Жаңа сабақ
Сергіту сәті
Он саусағым тынымсыз,
Шаршамайды қолпаштап.
Тап-таза, лас ауасыз,
Қала салсақ, жол салсақ.
Негізгі ұғым
дм³ — дециметр куб.
1 дм³ = 1000 см³
Біздің облысымызда «Көркейе бер, туған жер!» атты акция басталып, ол еліміздің басқа облыстарына үлгі болғаны белгілі. Осы акцияға біз де өз үлесімізді қосайық: «Сиқырлы мозайканың» құпиясын шешеміз.
Есеп №1
Өлшемдері
5 дм, 2 дм, 1 дм
Шешуі
V = 5 · 2 · 1 = 10 дм³
10 дм³ = 10 000 см³
Ескерту: бастапқы мәтіндегі «1000 см³» мәні түзетілді (10 дм³ = 10 000 см³).
Есеп №2
Өлшемдері
5 дм, 3 дм, 2 дм
Шешуі
V = 5 · 3 · 2 = 30 дм³
Есеп №3
Берілгені
Ұзындығы: 9 дм
Ені: 4 дм
Биіктігі: 6 дм
Шешуі
V = 9 · 4 · 6 = 216 дм³
Кестемен жұмыс
см³
дм³
Есеп №5 (екі тәсіл)
Шарты
1 сағатта — 5 (қ).
7 сағатта — ?
1 сағатта — 3 (қ).
7 сағатта — ?
Белгілеулер бастапқы мәтінге сәйкес берілді.
Шешуі
1-тәсіл
7 · 5 + 3 · 7 = 56
2-тәсіл
(5 + 3) · 7 = 56
Есеп №6 (қозғалыс есебі)
Берілгені
S = 380 км
t = 5 сағ
Салыстыру: «неше есе жылдам?»
Шешуі
19 · 5 = 95 (км)
380 − 95 = 285
285 : 5 = 57 (км/сағ)
57 : 19 = 3
Жауабы: 3 есе жылдам.
Есеп №7 (теңдеу)
Теңдеу
80 − x = 20
Сұрақ
80-нен қандай санды азайтқанда 20 шығады?
Күрделірек мысал (сынап көру арқылы)
81 712 − x = 12 948
Олай болса:
x = 81 712 − 12 948 = 68 764
Тексеру:
81 712 − 68 764 = 12 948
«Сиқырлы мозайка» қорытындысы
Мозайканың құпиясы ашылды: қандай сурет шықты? Болашақта қаламыздың осындай көрікті болғанын қалар ма едің? Әсемдікке қандай үлес қостыңдар?
«Кім болам?» ойыны
№9
| Қатар | Өрнек | Нәтиже | Мамандық |
|---|---|---|---|
| 1-қатар | 12 008 : 8 | 1 501 | әкім |
| 2-қатар | 14 096 : 8 | 1 762 | архитектор |
| 3-қатар | 22 122 : 9 | 2 458 | мұғалім |
V. Қорытындылау
Көлемі дм³ өлшенетін параллелепипед пішінді заттар өте көп. Мысалы: теледидар, тақта, сүт қорабы, шырпы қорабы, радио, бор, аквариум.
VI. Бағалау
Параллелепипед және текше тақырыптары бойынша жинаған ұпайларын (балдарын) қорытындылау.
VII. Үйге тапсырма
Үй тапсырмасы мұғалімнің нұсқауына сәйкес беріледі.