Бұқар жырау ауданы, Керней орта мектебіӘдістемелік бірлестіктің жетекшісі Тлеубаева Қ. Қ. Зерттеушілікке баулуБастауыш сынып мұғалімдерінің әдістемелік бірлестігіДүниетану пәніне қойылған талаптар жоғары
Бұқар жырау ауданы
Керней орта мектебі • Бастауыш сынып мұғалімдерінің әдістемелік бірлестігі
Әдістемелік бірлестік жетекшісі: Тлеубаева Қ. Қ.
Зерттеушілікке баулу
Дүниетану пәніне қойылатын талаптар жоғары: оқушылар қоршаған ортаны танып, оның негіздерін түсінеді. Қазіргі оқушы — шығармашыл тұлға. Мұндай тұлғаны қалыптастыруға дүниетану сабағында мол мүмкіндік бар. Сабақ барысында жасалатын тәжірибелер, бақылаулар, талдау және болжам жасау жұмыстары оқушының ойлауын дамытып, пәнге қызығушылығын арттырады.
Назардағы бағыт
Оқушыны бақылауға, дәлелдеуге, талдауға және қорытынды жасауға үйрету.
Тәсіл
Зерттеушілік әдістерді интерактивті тәсілдермен ұштастыру.
Нәтиже
Қызығушылықтың артуы және оқу әрекетіне саналы қатысу.
Дүниетану апталығы: мақсат пен ұйымдастыру
Оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру және жас мамандарға дүниетану сабақтарының маңызын терең ұғындыру мақсатында бастауыш мектепте осы пәннен апталық өткізілді. Апталықтың негізгі мақсаттарының бірі — оқушыларды зерттеушілікке баулу. Әр мұғалім мектептің бүгінгі мүмкіндіктерін тиімді пайдаланып, ашық сабақтар ұйымдастырды.
Сабақтарға қойылған талаптар
- Сабақтың мультимедиялық сыныпта өтуі.
- Интерактивті тақтаны пайдалану.
- Интерактивті әдістерді қолдану.
- Зерттеушілік тәсілдер арқылы тәжірибе, бақылау, талдау және болжам жұмыстарын жүргізу.
Сабақтар мазмұнды да тартымды өтті. Әсіресе бастауыштағы кішкентай бүлдіршіндердің белсенді қатысуы мұғалімдерге бір нәрсені айқын көрсетті: сабақ нәтижесі көбіне алдын ала дайындық сапасына байланысты. Жасыратыны жоқ, бастауыш сынып оқушыларының бір бөлігі дүниетану сабағына бұрын көп мән бере бермейтін. Ал апталық кезінде олардың сабаққа қатысуы мен ықыласы оқушылардың көзқарасын өзгертті. «Қай сабақ ұнайды?» деген сұраққа енді олар дүниетану сабағын да атай бастады.
Алдын ала берілген өздік жұмыс тақырыптары
Апта басталардан бұрын оқушыларға өздік жұмыс тақырыптары берілді. Әр сынып өз деңгейіне сай зерттеу жүргізіп, бақылау жасап, мәлімет жинауға бағытталды.
Мектепалды даярлық
Жануарлар туралы мәлімет жинап келу.
1-сынып
Көкөністердің пайдасы және дәрумендері туралы білу.
2-сынып
Судың булануын бақылау.
3-сынып
Планеталар туралы мәлімет жинау және жұлдыздарды бақылау.
4-сынып
Пайдалы қазбалардың орналасуы мен қолданылу түрлерін зерттеу.
Сабақ барысында қатысқан мұғалімдер әр оқушының тапсырманы өзінше ерекшелікпен, қызығушылықпен орындағанына куә болды. Бұл — зерттеушілікке баулудың нақты нәтижесі.
Ашық сабақтардан көріністер
Жануарлар әлеміне саяхат
Сыздықова Динара Оразқызы (мектепалды даярлық тобы)
Мұғалім балалармен жануарлар әлеміне «саяхат» жасады. Интерактивті тақтадағы жануарлардың суреттері мен қимыл-қозғалысы, түрлі түстермен бояу жұмыстары балалардың көңіл күйін көтеріп, қызығушылығын арттырды. Бүлдіршіндердің «мектепте үлкен теледидар сияқты тақта бар» деп үйде қуанышпен айтуы ата-аналардың мектепке деген ризашылығын күшейтті.
Көкөністер әлемі және тәжірибе
Сармантаева Толқын Қартабайқызы (1-сынып)
Әр көкөністің құрамындағы дәрумендерді атап, оның пайдасын өздігінен танып-білу — бірінші сынып оқушылары үшін маңызды жетістік. «Сәбізден қазір шырын ала аламыз ба?» деген сұраққа балалар бастапқыда «жоқ» деп жауап берді. Мұғалім шырынсыққыш арқылы бір минутта сәбізден шырын сығып көрсеткенде, оқушылар таңырқап, өздері қорытынды жасады: қатты сәбізден де шырынды оңай алуға болады екен.
Судың сырын ашқан зертхана
Омарова Жазира Оразалиқызы (2-сынып)
Бір сағатқа сынып бөлмесі нағыз зертханаға айналды: мұз, қар, су, сүт, графин, пробирка, шайнек және бу. Оқушылар тәжірибе жасап, бақылап, салыстырып, өздерін кішкентай зерттеуші ретінде сезінді. Сабақтың практикалық мазмұны балалардың табиғи қызығушылығын айқын оятты.
Ғарыш әлеміне сапар
Ахметжамиева Айгерім Ағжанқызы (3-сынып)
Оқушылар «Күн жүйесіндегі» планеталардың орналасуын сенімділікпен айтып, көрсете білді. Бұл олардың ғарыш тақырыбына деген қызығушылығы бар екенін және алдын ала ізденгенін аңғартты. Сабақта бақылау мен дерекке сүйеніп сөйлеу дағдысы айқын көрінді.
Пайдалы қазбалар: карта, дерек және қорытынды
Тлеубаева Қалима Құсжанқызы (4-сынып)
Қазақстанның пайдалы қазбалары тақырыптары меңгерілгеннен кейін, оқушылар дүние жүзіндегі басқа елдердің пайдалы қазбалары жөніндегі мәліметтерін жинақтап, өздігінен қорытынды жасауға мүмкіндік алды. Бұл жұмыс оқушыларды интернет пен энциклопедияны мақсатты қолдануға, ақпаратты іріктеуге үйретті.
Физикалық картаны пайдалану арқылы олар өз деректерін сенімді жеткізді. Топтық жұмыс, топ басшысының қолдауы және деңгейлік тапсырмалар тиімді ұйымдастырылды. Оқушылар таратылған материалдардың атауын дұрыс атап (жез, алюминий сым, гранит, көмір), олардың құрамы мен қолданылуы туралы жауап бергені пайдалы қазбаларға деген қызығушылықтың жоғары екенін көрсетті.
Қорытынды
Дүниетану апталығы оқушылардың пәнге деген қызығушылығын күшейтіп, зерттеушілік дағдыларын дамытуға нақты серпін берді. Ашық сабақтарда тәжірибе, бақылау, талдау және дәлелді қорытынды жасау әрекеттері жүйелі ұйымдастырылды. Ең бастысы — балалардың «үйренуге болады» деген сенімі нығайып, дүниетану сабағы олардың сүйікті пәндерінің біріне айнала бастады.