Қазақша рефераттар

Сиқырлы объектілер әдісі - балаға таныс объектінің сипаттарын екініші бір объектіге таңып айту, қолдану

Мектеп жасына дейінгі балалардың логикалық ойлау әрекетін дамыту жолдары

Мектепке дейінгі жастағы баланы оқытып-тәрбиелеуде қарапайым математикалық түсініктерді меңгертумен қатар, олардың логикалық ойлауын жүйелі дамыту және сабақтастықты қамтамасыз ету мәселесі өзекті болып отыр. Балалардың логикалық ойлау қабілетін, қиялын, жүйелі ойлауын және шығармашылық мүмкіндіктерін түрлі әдістер арқылы мақсатты түрде жетілдіру қажет.

Нәтижеге қол жеткізу үшін ТРИЗ технологиясының әдіс-тәсілдерін қолдануға болады.

ТРИЗ технологиясы арқылы дамыту тәсілдері

  • Қарама-қайшылықты шешу әдісі

    Ұсынылған заттар мен құбылыстарды әр қырынан қарастырып, баланы бірнеше шешім нұсқасын іздеуге бағыттайды.

  • «Сиқырлы объектілер» әдісі

    Балаға таныс объектінің қасиеттерін екінші бір объектіге «жапсырып», жаңа қолдану тәсілін ойластыруға үйретеді.

  • Жүйелік жақындау әдісі

    Бір-бірімен байланысы бар бөліктерден құралған жүйені тұтас ретінде түсіндіріп, байланыстарды көруге көмектеседі.

  • Салыстыру әдісі

    Заттар мен объектілердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау арқылы ойлау дәлдігін арттырады.

Ойлау операциялары: негізгі бағыттар

Балалардың ойлау әрекеті салыстыру, анализ, синтез, абстракция, жалпылау және нақтылау сияқты ойлау операциялары арқылы жүзеге асады. Төменде әрқайсысының мәні қысқаша жүйеленіп берілді.

1) Салыстыру

Салыстыру — оқып-үйренетін объектілердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын ойша анықтау әдісі.

Қағидалар

  1. Салыстырылатын объектілер біртекті болуы керек.
  2. Объектілер айрықша мәні бар белгілері бойынша салыстырылуы тиіс.
  3. Салыстыру жұмысы толық аяқталуы қажет.

2) Анализ

Анализ — қарастырылатын затты немесе құбылысты талдау, жіктеу, ажырату. Яғни оның құрамдас элементтерін қасиеттері мен сипаттарына қарай бөліп, әр бөлігін жеке қарастыру.

3) Синтез

Синтез — жинақтау, қосу, құрастыру, біріктіру; анализге қарама-қарсы логикалық үдеріс. Ол бөліктердің, элементтердің және қасиеттердің байланысын, өзара әсерін айқындап, нәрсенің тұтас бейнесін қалыптастырады.

4) Абстракция

Абстракция — елеусіз белгілерді уақытша елемей, заттың не құбылыстың ең мәнді, жалпы қасиеттерін ойша бөліп алу. Бұл тәсіл табиғат немесе қоғам үдерістерінің ішкі мәнін дерексіз ұғым арқылы түсіндіруге мүмкіндік береді.

5) Жалпылау

Жалпылау — объектілер мен құбылыстардың белгілі бір класқа ортақ, маңызды қасиеттерін ойша бөліп көрсету және белгілеу әдісі.

6) Нақтылау

Нақтылау — неғұрлым жалпыдан жекеге көшу әдісі. Ол екі түрде көрінеді:

  • ойдың жалпыдан жекеге, дербестікке ауысуы;
  • объектінің әртүрлі қасиеттері мен белгілерін айқындау арқылы абстракті-жалпыдан дербестікке ауысуы.