Топтарға бұйрыққа қатысты көзқарастарға қандай баға беретіндері жайлы сұрақ қою

Сабақтың тақырыбы

1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс

Әдісі

Оқыту мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау.

Пәнаралық байланыс

Қазақ әдебиеті.

Көрнекілігі

Интерактивті тақта, компьютер, слайдтар, мультимедиялық оқулық, эпиграф.

Сабақтың мақсаты

  • Сын тұрғысынан ойлауды дамыту тәсілдерін қолдана отырып, тақырыпқа жоғары қызығушылық қалыптастыру және оқушылардың білімін тереңдету.

  • Ойлау қызметінің деңгейін арттыруға ықпал ету.

  • Тарихи тұлғалардың өмірін үлгі ете отырып, оларды құрметтеуге және елін-жерін қорғай білетін отансүйгіш азамат тәрбиелеу.

Жаңа сабақтың бағыт-бағдары

Бүгінгі сабақтың мақсаты — жекелей және топтық жұмыс арқылы сын тұрғысынан ойлауды қолданып, тарихи оқиғаға талдау жасау.

Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі

1 мин.

Оқушыларды топтарға бөлу

2 мин.

Үй тапсырмасын сұрау (слайд арқылы топтық жұмыс)

8 мин.

Жаңа тақырыпты түсіндіру (парақшалар, кітаппен жұмыс)

10 мин.

Бекіту

12 мин.

Қорытындылау

10 мин.

Үй тапсырмасын беру

1 мин.

Бағалау

1 мин.

Сабақты бастау: топқа бөліну арқылы ой қозғау

Оқушыларға ақ, қызыл, көк, сары түсті қағаздар таратылып, сол арқылы топтарға бөлінеді. Мұғалім сұрақ қояды: «Балалар, қазір сендер не істедіңдер? Қандай жағдайда болдыңдар?» Оқушылардың жауабы тыңдалып, олардың қозғалысқа, көтеріліске ұқсас әрекет жасағаны (орындарынан тұруы) атап өтіледі. Осы байланыс арқылы жаңа тақырыпқа кіріспе жасалады.

Үй тапсырмасы: салыстыру және жүйелеу

Үй тапсырмасы интерактивті тақтадағы кластер арқылы тексеріледі. Оқушылар көтерілістердің ерекшелігі мен ұқсастығын анықтау үшін Венн диаграммасын толтырады.

Нәтиже

Оқушылар деректерді салыстыруға, негізгі белгілерді ажыратуға және тұжырым жасауға машықтанады.

Эпиграф арқылы тақырыптың өзектілігін ашу

«Халықтың кемеліне келіп өркендеп өсуі үшін ең алдымен азаттық пен білім қажет».
Ш. Уәлиханов

Мұғалім эпиграфтың мәнін аша отырып, кез келген халықтың өркендеуі үшін азаттық пен білімнің маңызын түсіндіреді. Осы ой 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс тақырыбының өзектілігімен сабақтастырылады.

Өлең арқылы тарихи себепке шығу

Халықтың еркі кетті баласынан, Сөзімнің ғибрат ал сарасынан. Ақ патша бұйрық қылды солдат бер деп: Он тоғыз – отыз бірдің арасынан. Осыған тірі отырып көнеміз бе, Іріктеп бар боздақты береміз бе?! Болмаса елдік қылып, тізе қосып, Батырға қол бастаған ереміз бе?!

Үзінді: Жамбыл Жабаев, «Зілді бұйрық».

Мұғалім оқушылардан өлең мен авторын атауды сұрайды. Осы арқылы қозғалысқа түрткі болған негізгі оқиғаға назар аударылады: патша үкіметінің 1916 жылғы 25 маусымдағы жарлығы.

Шығармашылық тапсырма: тарихи жағдаятты модельдеу

Оқушыларға 1916 жылғы маусым жарлығына байланысты өткен жиынға қатысушы ретінде өзін елестету ұсынылады. Жиында қандай мәселелер талқылануы мүмкін? Осы сұраққа сүйеніп, тарихи әңгіме құрастырады.

Тапсырманың өзегі

Себеп–салдар байланысын құру, дәлел айту, пікірді жүйелеу.

Талқылау

Әңгімелер тыңдалып, оқушылардың көзқарасы мен уәждері сараланады.

Картамен жұмыс және дерекпен танысу

Мұғалім электронды оқулық пен интерактивті тақта арқылы 1916 жылғы қозғалыстың ірі орталықтарын картадан көрсетеді. Одан кейін топтарға ұлт-азаттық қозғалыс тарихына қатысты мәтіндер жазылған парақшалар таратылып, кітаппен жұмыс ұйымдастырылады.

Оқушыларға дерекпен жұмыс барысында өз ұстанымын қайта қарастыру мүмкіндігі берілетіні ескертіледі: кей пікірлер дәлелге қарай өзгеруі мүмкін.

Бұйрыққа қатысты көзқарастар: пікірталас және бағалау

Слайдтар арқылы суреттер көрсетіліп, оқушылар негізгі ойларды жазып алады. Материал негізінде ойталқы жүргізіледі: әр топ бұйрыққа қатысты көзқарастарға баға беріп, өз пікірін дәлелдейді.

I топ

Бұйрықты қолдаушылар.

II топ

Көтеріліске шақырушылар.

III топ

Келісімпаздықты ұстанатындар.

IV топ

Топтың ұстанымы мен дәлелдері талқылау барысында нақтыланады.

Қорытынды: тарихи оқиғаның әдебиеттегі көрінісі

Сабақты қорытындылай отырып, 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыстың аса ірі тарихи оқиға екені атап өтіледі. Бұл тақырып сол дәуірде өмір сүрген қаламгерлердің шығармаларында кеңінен көрініс тапты. Мысалы:

  • М. Әуезов — «Қилы заман».

  • С. Сейфуллин — «Тар жол, тайғақ кешу».

  • Ж. Аймауытов — «Қартқожа».

  • С. Мұқанов — «Ботагөз» (кей деректе «Жұмбақ жалау» атауымен аталады).

Рефлексиялық сұрақтар

Осы тақырып бойынша білімдерің қалай өзгерді?

Қандай жағдай сені таңдандырды?

Бүгінгі сабақта біз не істедік?

Бұл әдістің бұрынғы тәсілдерден ерекшелігі неде?

Осы әдіс әрқайсыңа не берді деп ойлайсыңдар?

Үй тапсырмасы және бағалау

Үй тапсырмасы

1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс тақырыбын толық қамтитын, 15 сұрақтан тұратын тест құрастырып келу.

Бағалау

Оқушылардың жұмысы сабақ барысындағы белсенділігі, дәлелдеуі және топтық талқылауға қатысуы бойынша бағаланады.