Бас киімді теріс айналдырып киген жаман істің белгісі
Қазақ ырымдары
Қазақ қоғамында ырым-тыйымдар күнделікті өмірдің әр қырында кездесіп, адамның мінез-құлқына, тұрмыс-тіршілігіне және қауымдық тәртіпке әсер еткен. Олар көбіне амандық тілеп, қауіптен сақтануға, ұрпақтың өсіп-өркендеуін тілеуге бағытталған.
Малға қатысты ырымдар
- Егер мал үшеу немесе төртеу төлдесе, олардың біреуін бауыздап, босағаға көмеді.
- Егер ауызға ауыздық шықса (ауыз қуысы ауырып, жара пайда болса), оны жүгеннің ауыздығымен емдейді.
Бала және отбасыға қатысты ырымдар
- Егер бір үйде қыз бала жиі туа берсе, келесі сәби ұл болсын деген ниетпен оған ұлдың атын қояды.
- Шала туған баланы тымаққа салып, неше күн кем туса, сонша күн тымаққа салып іліп қояды.
- «Жиенді ұрса, қолың қалтырайды» деген ырым бар.
Киім-кешекке қатысты ырымдар
- «Адамның басы кемиді» деген түсінікпен бөтен адамға бас киім бермейді әрі айырбастамайды.
- Садақаға киім берсе, оның түймесін кесіп алып береді.
- Бас киімді теріс айналдырып кию — жаман істің белгісі деп саналған.
Тазалық, қауіптен сақтану және қарым-қатынас
- Пәле-жаладан аулақ болсын деп, жаңа үйленген жастарды арша түтінімен ыстайды.
- Қазақ дәстүрінде жек көрген немесе «көрмеймін» деген адамның артынан бір уыс топырақ шашу ғұрпы кездеседі.
Дайындаған: бастауыш сынып мұғалімі Арынғазинова К. С., Қызылтаң орта мектебі.