Анықтама бюросының ережесі
Сабақ мазмұны
Бұл жоспар 7-сыныпқа арналған «Материктер мен мұхиттар географиясы» пәні аясында өтетін саяхат-сабаққа құрылған. Негізгі тақырып: Үнді мұхиты және Тынық мұхиты.
Пәні
Материктер мен мұхиттар географиясы (7-сынып)
Сабақ форматы
Саяхат сабағы (аралас сабақ)
Тақырыбы
Үнді мұхиты, Тынық мұхиты
Күтілетін нәтиже
Оқушылар Үнді және Тынық мұхиттары туралы негізгі мәліметтерді түсіндіріп бере алады.
Сабақтың мақсаты
1) Білімдік
Үнді және Тынық мұхиттарының географиялық орны, жер бедері, пайдалы қазбалары, өсімдіктері мен жануарлары туралы білім қалыптастыру.
2) Дамытушылық
Қызығушылық пен ізденімпаздықты арттыру, ойлау қабілетін дамыту; шығармашылық пен топта жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру арқылы сыни көзқарасты дамыту.
3) Тәрбиелік
Жылдам ойлауға, шапшаңдыққа, ұйымшылдыққа және бірлесіп жұмыс жасауға баулу.
Әдістер, тәсілдер және ресурстар
Оқыту әдістері
- Топтастыру
- Қызығушылықты ояту
- Миға шабуыл
- Ментальді карта
- Венн диаграммасы
- Ас картасы
- Бір айналым сұхбат
- Бағдаршам
- Екі жұлдыз, бір тілек
Сабақтың тәсілі
Топпен жұмыс
Көрнекіліктер
Тақырыптық презентация, бейнеролик, интерактивті тақта, карта, дидактикалық материалдар, тұлғаларға арналған буклеттер.
Пәнаралық байланыс
Информатика, сурет
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, қатысымды тексеру.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Топтастыру
Геометриялық фигуралар арқылы 3 топқа бөлінеді (әр фигурада географиялық суреттер бейнеленген):
Төртбұрыш
Карта тобы
Дөңгелек
Глобус тобы
Үшбұрыш
Білім тобы
II. Үй тапсырмасын нақтылау: «Саяхатқа билет алу»
Бүгінгі сабақ кәдімгі сабақ емес: бұл Қазақстан – Үнді мұхиты – Тынық мұхиты бағыты бойынша ұйымдастырылған саяхат-сабақ. Саяхатқа шығу үшін оқушылар тапсырмаларды орындап, жетон жинайды және оны кассада билетке ауыстырады.
Жетон беру тәртібі
- 1 тапсырма — 2 жетон
- 2 тапсырма — 4 жетон
Пойызға отырғызу
- 3–4 жетон — купе
- 2 жетон — плацкарт
«Анықтама бюросы»
- Көмек ақылы түрде беріледі.
- 1 тапсырмаға көмек — 1 жетон төленеді.
- 2 тапсырмаға көмек — 2 жетон төленеді.
Пойызға міну үшін тапсырмаларды мұқият орындау қажет. Үйге қандай тапсырма берілгенін еске түсіріп алайық.
III. Үй тапсырмасын тексеру
«Қазақстан – Үнді мұхиты – Тынық мұхиты» бағыты бойынша пойызға отырғызу жүргізіледі. Топтар өз көңіл күйін қысқаша жазып, ақ параққа жапсырады.
Тапсырма №1
Атлант мұхиты және Солтүстік Мұзды мұхит бойынша толтырылған «құжаттарды» тексеру.
Тапсырма №2 (Миға шабуыл)
- Жер шарындағы аумағы жөнінен Тынық мұхиттан кейінгі екінші мұхит — Атлант мұхиты.
- «Атлант мұхиты» атауы Африканың солтүстік-батысындағы Атлас (Атлант) тауына байланысты оны ежелгі гректер қойған.
- Ең терең шұңғымасы — 8742 м (Пуэрто-Рико шұңғымасы).
- Атлант мұхитында негізінен жасыл, қызыл және қоңыр балдырлар өседі.
- Жер шарындағы аумағы жөнінен ең кіші мұхит — Солтүстік Мұзды мұхит.
- Солтүстік Мұзды мұхиты Солтүстік полюске жақын орналасқан.
Әр топ жетондарын санап, кассаға барып билетке ауыстырады және пойызға орналасады.
IV. Сабақтың мақсатын қою және қызығушылықты ояту
Оқушылардың назары бүгінгі сабақтың негізгі танымдық мақсатына бағытталады. Мұғалім сипаттама береді, ал оқушылар мұхитты табады.
Сипаттама 1
Солтүстігінде Еуразиямен шектеседі. Жағалауы аз тілімденген. Солтүстігінде Бенгал және Парсы шығанақтары бар. Арабия теңізі құрлыққа бойлай еніп жатады. Аралдары салыстырмалы түрде аз.
Жауабы: Үнді мұхиты
Сипаттама 2
Ең терең жері — Мариан шұңғымасы.
Жауабы: Тынық мұхиты
Тақырып анықталғаннан кейін саяхат жалғасады: пойыздан түсіп, ары қарай кемемен қозғалу жоспарланады. Кемеге міну үшін топтар ментальді карта құрастырып, жаңа тақырып бойынша не білетінін плакатқа жазады. Соңында топ жұмыстары жинақталып, қысқаша қорытынды жасалады.
V. Жаңа сабақты түсіндіру: Үнді мұхиты
Үнді мұхиты — Жер шарындағы аумағы жөнінен Тынық және Атлант мұхиттарынан кейінгі үшінші мұхит. Оның көп бөлігі оңтүстік жарты шарда орналасқан және Азия, Африка, Австралия, Антарктида құрлықтарының аралығын алып жатыр.
Географиялық ерекшеліктері
- Жердің су бөлігінің шамамен 20% алып жатыр.
- Солтүстігінде Еуразиямен шектеседі.
- Жағалауы аз тілімденген.
- Солтүстігінде Бенгал және Парсы шығанақтары орналасқан.
- Арабия теңізі құрлыққа бойлай еніп жатады.
- Аралдары салыстырмалы түрде аз; ірі аралдар негізінен шекараларына жақын.
Зерттелу тарихынан
- Еуропалықтар Үнді мұхиты арқылы XV ғасырда ғана тұрақты түрде жүзе бастады.
- Жүзу маршруттарын сипаттауды алғаш жүйелегендердің бірі — араб теңізшілері.
- География ғылымы үшін деректер Васко да Гаманың жүзуінен кейін (1497–1499 жж.) кеңінен жинақтала бастады.
- XVIII ғасырдың соңында ағылшын теңізші-зерттеушісі Джеймс Кук мұхиттың тереңдігін алғаш өлшеген.
Осы бөлімнен кейін мұғалім кемемен «саяхатты» жалғастырып, келесі мазмұндық блокта Тынық мұхитының географиялық орны мен ерекшеліктерін қарастыруға бағыт береді.