Шоқанның жастық шағы
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Сабақ мақсаты
Оқушылар Шоқан Уәлихановтың жастық шағын, Омбыда оқыған жылдарын, ғылыми зерттеулерін және Қазақстан тарихындағы орнын түсініп, жүйелі түрде біледі.
Мазмұндық міндеттер
- Ш. Уәлихановтың қатысқан экспедицияларын анықтайды.
- Ғалымның негізгі ғылыми еңбектерін атайды.
- Қашқарияға сапарының қалай аяқталғанын сипаттайды.
Дағдыға бағытталған міндеттер
- Сыни тұрғыдан ойлау (СТО) арқылы зерттеулерді салыстырып, ерекшеліктерін саралайды.
- Топтық жұмыста пікір алмасып, өз ойын дәлелмен ұсынады.
- Мәтіндегі проблемалық сұрақтарға жауап береді және бірін-бірі оқытуға қатысады.
Бағалау
Топтық жұмыстар, ұжымдық әрекет және жазба жұмыстары бағаланады.
Күтілетін нәтиже
Оқушылар қазақ халқының аса көрнекті ғалымы әрі ағартушысы Шоқан Шыңғысұлы Уәлихановтың жастық шағын және атқарған қызметтерін толық меңгереді.
Сабақтың форматы
Түрі
Дәстүрлі сабақ
Типі
Аралас сабақ
Әдістер
Көрнекілігі
- Карта
- Суреттер
- Слайдтар
- Бейнежазба
Пәнаралық байланыс
- Әдебиет
- География
- Этнография
- Орыс әдебиеті
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу
- Оқушыларды топқа бөлу
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару
II. Үй тапсырмасы бойынша білімді тексеру (аквариум)
Тақтаға 4 оқушы шығып, үй тапсырмасы бойынша түсінік береді. Әр оқушы зерттеп келген ғалымы туралы мәлімет ұсынып, қысқаша талдайды.
III. Үй тапсырмасын бекіту (семантикалық карта)
Оқушылар семантикалық карта арқылы ғалымдар мен деректерді сәйкестендіріп, байланысын анықтайды.
| Тақырып/дерек | Ғұлама ғалымдар |
|---|---|
| Ең соңғы қырғыз ханзадаларының отауында | А. С. Пушкин, В. И. Даль, Г. Н. Потанин, Т. Шевченко, Мұса Шорманов |
| Түрмеден қашқан | А. С. Пушкин, В. И. Даль, Г. Н. Потанин, Т. Шевченко, Мұса Шорманов |
| Қырғыздардың ұлттық дәстүрлері | А. С. Пушкин, В. И. Даль, Г. Н. Потанин, Т. Шевченко, Мұса Шорманов |
| «Капитан қызы» | А. С. Пушкин, В. I. Даль, Г. Н. Потанин, Т. Шевченко, Мұса Шорманов |
| Бикен мен Маулана | А. С. Пушкин, В. И. Даль, Г. Н. Потанин, Т. Шевченко, Мұса Шорманов |
Ескерту: Кесте сабақта нақты деректермен толықтырылып, сәйкестендіру нәтижесі бойынша түзетіледі.
IV. Жаңа сабақты меңгерту
Қызығушылықты ояту
Бүгін біз Ш. Уәлихановтың жастық шағын, ғылыми зерттеулерін және қазақ тарихындағы орнын қарастырамыз. Тақырыпқа кіріспес бұрын әр топ «Ол кім?» және «Тарихтағы орны қандай?» деген сұрақтарды талқылап, ойларын дәптерге түсіреді.
Мағынаны тану
- Картамен жұмыс: Шоқанның жастық шағы және білім алған оқу орындары
- Бейнеүзінді: Ш. Уәлихановтың ғылыми зерттеулері және қазақ тарихындағы орны
V. Жаңа сабақты пысықтау (ой толғаныс)
Ш. Уәлиханов туралы жиналған мәліметтерді жинақтау үшін топтар салыстырмалы карта құрастырады: алдымен тұлғалардың есімдерін, кейін оларды сипаттайтын сөздерді, соңында сол сөздерге дәлел болатын дәйектемелерді жазады.
Салыстырмалы карта
- Ш. Шоқан Уәлиханов
- Г. Николаевич Потанин
Үш қадамды сұхбат
- 1 Сұрақ қоюшы
- 2 Жауап беруші
- 3 Жинақтаушы (журналист)
VI. Бағалау
Оқушылардың жұмысы рейтингтік тәсілмен бағаланады: топтық талқылау белсенділігі, бірлескен жұмыс сапасы және жазба тапсырмалардың дәлдігі ескеріледі.
VII. Үй тапсырмасы
Ш. Уәлиханов туралы жазылған көркем шығармалардан үзінді оқып келу.