Оқушыларды Алғашқы әскери дайындық сабағының мақсатымен таныстыру

Сабақтың тақырыбы

  • БӘД пәнінің мақсаттары, міндеттері және мазмұны; Қазақстан Республикасының «Қорғаныс және Қарулы Күштер туралы», «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы», «Ұлттық қауіпсіздік туралы», «Азаматтық қорғаныс туралы» заңдары және ҚР Үкіметінің қаулылары.
  • Оқушылардың құқықтары мен міндеттері.

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды «Алғашқы әскери дайындық» (БӘД) пәнінің мақсат-мазмұнымен таныстыру.

Ұйымдастыру деректері

Уақыты
45 минут
Өткізілетін орны
10-сынып, АӘД кабинеті

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі

10 минут

Взвод командирі оқушыларды сапқа тұрғызады, оқытушыға рапорт береді. Амандасу жүргізіледі, түгендеу жасалады, оқушылардың сыртқы келбеті мен дайындығы тексеріледі.

Өтілген тақырыпты сұрау

Қысқаша қайталау

Алдыңғы сабақ материалдары бойынша сұрақ-жауап, негізгі ұғымдарды нақтылау және түсінбеген тұстарды талдау.

Негізгі бөлім (кіріспе сабақ)

25 минут

  • БӘД пәнінің мақсаттары, міндеттері, мазмұны және нормативтік-құқықтық негізі.
  • Оқушылардың құқықтары мен міндеттері.

Қорытынды бөлім

10 минут

Сұрақ 1

Алғашқы әскери дайындық сабағының мақсаты қандай?

Сұрақ 2

Алғашқы әскери дайындық сабағы қандай заңдар мен қаулыларға сәйкес жүргізіледі?

Сұрақ 3

Алғашқы әскери дайындық оқулығы қандай бөлімдерден тұрады?

Кіріспе

Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде қызмет ету — әр азаматтың міндеті. Бұл — бейбіт еңбекті қорғаушы әскери қызметшілерге халықтың білдірген сенімі.

Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету — әрбір егемен мемлекеттің, соның ішінде Қазақстанның да басты мақсаты. Ел Президенті Н. Ә. Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауында ұлттық қауіпсіздікті аумақтың тұтастығын толық сақтай отырып, Қазақстанның тәуелсіз егемен мемлекет ретінде дамуын қамтамасыз ету деп атап көрсеткен.

Елдің қорғаныс қабілетін нығайту — бүкілхалықтық іс. Сондықтан жастарға жаңа мұраттар негізінде білім мен тәрбие беру маңызды: қазақстандық патриотизм, көпұлтты Отанға сүйіспеншілік, еліміздің қауіпсіздігі мен гүлденуіне деген жеке жауапкершілікті сезіну.

Неге бұл пән маңызды?

Армия мен флоттың жаңа қару-жарақ және техникамен жарақтануына байланысты жас жауынгерлерді оқыту мен тәрбиелеу міндеті күрделене түсті. Қысқа мерзімде заманауи қаруды меңгеру және Отанның лайықты қорғаушысы болу — үлкен жауапкершілік. Сондықтан әрбір жасөспірім мектеп қабырғасынан бастап әскери қызметке дайындалып, Қазақстан Республикасы мен халқына деген азаматтық жауапкершілігін терең түсінуге тиіс.

Орта білім беру ұйымдарындағы Алғашқы әскери дайындық курсы жастардың ҚР Қарулы Күштері қатарында қызмет етуге дайындалуына көмектеседі.

Оқушылардың алғашқы әскери даярлығының мақсаттары

  • ҚР Конституциясының ережелерін және мемлекет қорғанысының негіздерін білу.
  • ҚР Қарулы Күштерінің тағайындалуын, сипаты мен ерекшеліктерін, әскери қызметтің мәнін түсіну; әскери ант пен жарғылардың негізгі талаптарын меңгеру.
  • Әскери бөлімдердің қару-жарағымен, әскери техникасымен, жеке құрамның орналасуы және өмірімен танысу.
  • Қажетті әскери білім мен практикалық дағдыларды қалыптастыру.
  • Төтенше жағдайларда тіршілік қауіпсіздігінің негіздерін меңгеру.

Нормативтік-құқықтық негіз

ҚР Үкіметінің 2013 жылғы 11 ақпандағы №118 қаулысына сәйкес азаматтарды әскери қызметке даярлау және қамтамасыз ету ережелері бекітіліп, әскери білім беру меншік түріне қарамастан еліміздің барлық орта білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады.

Сондай-ақ 2005 жылғы 7 қаңтардағы «ҚР-ның қорғанысы және Қарулы Күштері туралы» және 2005 жылғы 8 шілдедегі «Келісімшарт бойынша әскери қызмет туралы» заңдарына сәйкес жастарды әскери қызметке даярлау ісі ҚР Үкіметінің басшылығымен орталық және жергілікті атқарушы органдар арқылы жүргізіледі.

Нәтиже қандай болуы тиіс?

БӘД барысында оқушылар шақырылған кезде әскери қызмет жағдайына қысқа мерзімде бейімделуі, өздеріне сеніп тапсырылған қару-жарақ пен жауынгерлік техниканы меңгеруі үшін қажетті білім, практикалық машық, тәртіп пен мінез-құлық орнықтылығын қалыптастыруы тиіс.

Тарихи дерек

1992 жылғы 7 мамыр — Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері құрылған күн.

Алғашқы әскери дайындық оқулығының бөлімдері

Тактикалық дайындық

Жауынгердің ұрыс жағдайындағы әрекеттері, бөлімше міндеттері және ұрыстың негізгі қағидалары.

Атыс дайындығы

Қару қауіпсіздігі, ату негіздері және тұрақты практикалық дағды қалыптастыру.

Саптық дайындық

Сап тәртібі, қозғалыс, бұйрықты орындау мәдениеті және ұйымшылдық.

Ату ережелері және граната лақтыру

Атыс жүргізудің тәсілдері, қауіпсіздік талаптары және жарықшақты қол гранатасын лақтыру.

Қарулы Күштер — егемендіктің күзетінде

Мемлекеттің қорғаныс жүйесі, армияның орны және азаматтық жауапкершілік.

ҚР ҚК әскери жарғылары

Жалпы әскери жарғылардың талаптары, тәртіп пен қызметтік қатынас ережелері.

Әскери топография

Жергілікті жерде бағдарлау, картамен жұмыс және бағыт анықтау.

Азаматтық қорғаныс және медицина негіздері

ТЖ кезіндегі қорғану, алғашқы көмек көрсету және қауіпсіз мінез-құлық дағдылары.

Оқытушы-ұйымдастырушы

БӘД пәні оқытушы-ұйымдастырушысы: Қ. Оралбаев

Курстың мазмұны әскери қызметтің құқықтық негіздерін, әскери ұжымдағы тәртіп пен әдептілік қағидаларын, қарулы күштердің құрылымы мен міндеттерін, сондай-ақ тактикалық және практикалық дайындық бағыттарын қамтиды.

Негізгі тақырыптар (қысқаша бағдарлама)

Мемлекеттік қауіпсіздік және Қарулы Күштердің рөлі

  • Мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ҚР ҚК-нің орны.
  • ҚР ҚК — отансүйгіштік пен көпұлтты бірліктің мектебі.
  • Әскери анттың әскери қызметшіге қоятын талаптары.
  • ҚР ҚК рәміздері және әскери бөлімнің Туы.

ҚР Қарулы Күштері: құрамы және басқару жүйесі

  • Қазіргі кезеңдегі ҚР ҚК: құрамы, міндеттері және қызметтері.
  • Жоғары әскери оқу орындары және әскери мамандар даярлаудағы рөлі.

Жарғылар, тәртіп және қызметтік қатынастар

  • Жалпы әскери жарғылар және олардың әскери ұжым өміріндегі маңызы.
  • Әскери қызметшілердің жалпы міндеттері; әскери атақтар және айыру белгілері.
  • Бастықтар мен бағыныштылар, аға және кіші офицерлер: құқықтары мен міндеттері.
  • Әскери әдептілік ережелері, тәртіп, бұйрық беру және орындау тәртібі.
  • Шені жоғары тұлғаларға мәлімдеме жасау тәртібі.
  • Әскери тәртіптің мәні; марапаттау және тәртіптік жаза түрлері.

Күнделікті қызмет: наряд және қарауыл

  • Рота нарядының қызметтері.
  • Қарауылдық қызметтің міндеттері; сақшының міндеттері; бекетті жабдықтау және жарақтандыру.

Бөлімше, қарулану және ұрыстық әрекеттер

  • Бөлімшені ұйымдастыру, штаттық қарулану және ұрыстық техника; бөлімшенің ұрыстық мүмкіндіктері.
  • Шабуылдағы сарбаз: шабуылға дайындық, оқпанадан шығу және қозғалу тәртібі.
  • Шабуыл кезінде қарсыласты жою тәсілдері: граната, атыс, қоян-қолтық ұрыс.
  • Жаяу тәртіпте әрекет ету кезіндегі қозғалу тәсілдері; ядролық жарылыс кезіндегі әрекет.

Инженерлік дайындық және қауіпсіздік

  • Инженерлік бекіністердің түрлері мен мақсаты.
  • Жаяу әскерге қарсы және танкіге қарсы негізгі миналар: жалпы құрылысы, әрекет ету механизмі, орнату орындары мен тәртібі.
  • Жасырын миналарды анықтау және табу тәсілдері (қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып).

Қазіргі заманғы ұрыс туралы түсінік

  • Қазіргі ұрыстың сипаты және қарсыласты жою құралдары.
  • Сарбаздар мен әскери бөлімдердің ұрыстық міндеттерді табысты орындауына қажет шарттар.