Балық - өте бағалы тамақ өнімі
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Сабақтың тақырыбы
- Балық және теңіз өнімдері (7-сынып)
- Сабақтың түрі
- Аралас сабақ
- Сабақтың әдістері
- Түсіндірмелі, сұрақ-жауап
- Көрнекіліктер
- Плакат №1, №2, буклет
- Пәнаралық байланыс
- Биология, тарих
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Оқушыларды балық және теңіз өнімдерімен таныстыру.
Дамытушылық
Теориялық білімді практикада қолдана білуге дағдыландыру.
Тәрбиелік
Үй шаруашылығына икемділікке, ұқыптылыққа және жауапкершілікке тәрбиелеу.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу әдебі: оқушылармен сәлемдесу, көңіл күйі мен денсаулығына назар аудару.
- Қатысуды бақылау: жоқ оқушыларды белгілеу, кезекшілерді анықтау, құрал-жабдықтарын тексеру.
II. Өткен материалды еске түсіру
Үй тапсырмасын сұрау және өткен материалды пысықтау үшін төмендегі сұрақтар ұсынылады:
- 1 Дастархан басында өзін-өзі ұстау мәдениеті дегеніміз не?
- 2 Орындықта қалай дұрыс отыру керек?
- 3 Майлық дегеніміз не?
- 4 Тамақ ішіп болған соң майлықты қай жаққа қояды?
III. Жаңа сабақ: балық және теңіз өнімдерінің құндылығы
Балық еті — дәмді әрі ағзаға жеңіл сіңетін құнарлы тағам. Ет тағамдарына қарағанда балық тағамдары, әсіресе балық сорпасы, тез қорытылатындықтан, оны тұтынғанда асқазан шырынының бөлінуі артады.
Қоректік құрамы: қысқаша деректер
- Ақуыз: 15–26% аралығы құнды көрсеткіш саналады.
- Аминқышқылдары: балық ақуызында 20 түрлі аминқышқылы бар, оның 8-і адам ағзасы үшін аса қажет: лизин, метионин, триптофан, валин, лейцин, изолейцин, треонин, фенилаланин.
- Май: 0,1–30%.
- Дәрумендер мен минералдар: шамамен 0,9–2%.
Сүтқоректі жануарлар майымен салыстырғанда, балық майы көбіне сұйық болады. Себебі оның құрамында зат алмасуға маңызды рөл атқаратын қанықпаған май қышқылдары көп.
Сіңімділігі
Балық ақуызы ағзаға өте тез сіңеді: шамамен 95–98%. Майы аз жас балықты тұтыну пайдалы.
Минералдық ерекшелігі
Балықтардың минералдық құрамы әртүрлі. Әсіресе теңіз балықтары йодқа бай.
Балықты майлылығына қарай топтау
Арық
Нәлі балық (треска), хек
Орташа майлы
Теңіз алабұғасы, камбала, скумбрия, ставрида
Майлы
Майшабақтар
Сақтау және қауіпсіздік
- Балық тез бұзылатын өнім, сондықтан оны тоңазытқышта сақтау немесе тұздап өңдеу қажет.
- Мұздатылған балық дұрыс сақталса, бастапқы сапасын едәуір жоғалтпайды.
- Сақтау мерзімін міндетті түрде қадағалау керек.
Термин
Ет дайындамасы — жартылай дайындалған ет өнімі.