Шуақты күндер
Ортаңғы топқа арналған айналамен таныстыру: «Еңбек түбі – зейнет»
Бұл іс-әрекет балаларға табиғаттың тылсым сырын сезіндіруге, балабақша ауласы туралы түсінігін кеңейтуге және көркейту–көгалдандыру ұғымын тереңдетуге бағытталған. Еңбек құралдарын дұрыс қолдану арқылы еңбек ету дағдысы қалыптасып, еңбектің пайдасы ұғынылады. Сонымен қатар мақал-мәтелдер арқылы ауыз әдебиетінің мәні ашылады.
Түрі
Дәстүрлі емес
Типі
Білім, іскерлік пен дағдыны қалыптастыру
Әдіс-тәсілдері
Сұрақ-жауап, түсіндіру, әңгімелесу, көрініс, практикалық жұмыс
Көрнекіліктер
- Еңбек құралдары (күрек, кетпен, тырма)
- Егін алқабы үлгісі
- Гүл, жуа (пияз)
- Ағаш көшеті, су құйғыш
Мақсаттары
Білімділік
- Табиғаттың ғажайып құбылыстарын сезіндіру.
- Балабақша ауласы туралы түсінік беру.
- Көркейту, көгалдандыру ұғымын кеңейту.
- Еңбек құралдарымен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру.
- Еңбектің пайдасын ұғындыру, мақал-мәтел мағынасын ашу.
Дамытушылық
- Балалардың дүниетанымын кеңейту.
- Еңбекке қатыстыру арқылы қимыл-қозғалысын дамыту.
Тәрбиелік
- Туған жерді құрметтеуге тәрбиелеу.
- Табиғатты аялауға, қорғауға, еңбексүйгіштікке баулу.
- Ұжымдық еңбекке үйретіп, татулық пен достықты нығайту.
- Бастаған істі тиянақты аяқтауға дағдыландыру.
Ұйымдастыру бөлімі: табиғат үнін тыңдау
«Балалар, табиғат әлеміне қош келдіңдер! Бір сәт табиғаттың үніне құлақ түрейік: судың сылдыры, құстардың сайрауы, желдің гуілі, шөптің сыбдыры…»
Балалардың жауаптары
- Желдің гуілін естідік.
- Шөптің сыбдырын байқадық.
- Судың сылдырын тыңдадық.
- Құстардың сайрағанын естідік.
Қоршаған ортаға назар
«Табиғат — тынымсыз әлем. Ендеше айналамызға қарайық: бізді не қоршап тұр?»
Ортақ тілек
Күнге қарап шуақтанып,
Суға қарап шөл қандырып,
Табиғаттан нәр алып,
Қонақтарға ізет білдіріп,
Денсаулықпен ойнап-күліп жүрейік.
Денсаулық пен күнделікті тәртіп
«Дені саудың — жаны сау»
Денсаулықтың қадірін күнделікті әдеттер арқылы түсінеміз:
- Күн сайын таңғы жаттығу жасаймыз.
- Таза ауада көбірек боламыз.
- Қызықты ойындар ойнаймыз.
- Еріншек, жалқау болмаймыз.
- Тазалықты сақтаймыз.
- Дұрыс әрі құнарлы тамақтанамыз.
- Еркін, белсенді өмір сүреміз.
- Еңбек етуді жақсы көреміз.
Күнделікті не істейміз?
- Айналамызды таза ұстаймыз.
- Шашылған ойыншықтарды жинаймыз.
- Сабаққа қатысамыз.
- Еңбек етеміз.
- Топ ауласын таза ұстаймыз.
- Ойыннан кейін құмды реттеп, жинастырамыз.
Көктем — еңбек мезгілі
Көктемде айнала жанданып, адамдардың еңбегі қыза түседі: жер жыртылады, егін егіледі, мол өнім алу үшін топырақ өңделіп, күтіп-бапталады. Бұл кезең балаларға еңбектің маңызын нақты іс арқылы түсіндіруге өте қолайлы.
Топырақты бақылау
Күн ашық болғанда
Топырақ құрғақ, ашық қоңыр түсті болады.
Жаңбырлы күні
Топырақ қарая түседі, ылғалды және жұмсақ болады.
Құнарлылық қалай артады?
Топырақ нәрлі болуы үшін оны аударып, қопсытып, құнарлы тыңайтылған топырақпен толықтырып, суарып баптаймыз. Мұның бәрі жүйелі еңбекті қажет етеді.
Қауіпсіздік ережесі
Еңбек құралдарын қолданғанда абай болу қажет: құралдардың ұшы темірден, кейбірі үшкір келеді. Күрек пен тырманың ұшын адамға бағыттамаймыз, бір-бірімізге жақын тұрған кезде сермемейміз, құралды екі қолдап ұстап, ретімен пайдаланамыз.
Еңбек құралдарының «дауы» және бірлік туралы ой
Сабақта шағын көрініс ұйымдастырылады: күрек, кетпен және тырма өзара «кім мықты, кім керек?» деп дауласады. Бірі жер қазатынын, бірі топырақты қопсытатынын, бірі егінге жол ашатынын айтып, әрқайсысы өз рөлін маңызды санайды.
Тәрбиешінің түйіні
«Босқа дауласпаңдар. Сендер — бәрің де адамға керексіңдер. Бір-біріңді толықтырғанда ғана нағыз еңбек құралдары боласыңдар».
Бағбан атаның кеңесі
Бағбан ата балаларды еңбекке шақырып, жерді күтіп-баптау жолдарын түсіндіреді: бірлікпен істелген іс берекелі болады. «Еңбек түбі — береке» деген сөздің мәні — бірігіп еңбек еткенде нәтиже айқын көрінеді.
Еңбек туралы мақал-мәтелдер
- Еңбек — бәрін де жеңбек.
- Еңбектің наны тәтті, жалқаудың жаны тәтті.
- Еңбек түбі — зейнет.
- Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
- Еңбек етпеген ішіп-жемейді.
Практикалық бөлім: бірге егу, бірге күту
Көшет отырғызу
Бағбан атаға көмекші болып ағаш көшетін отырғызатын балалар бөлінеді.
Гүл егу
Гүл егіп, су құйып, топырағын қопсыту арқылы күтім жасалады.
Жуа (пияз) егу
Жуаны дұрыс тереңдікке отырғызып, суарып, өсуін бақылауға үйренеді.
Қорытынды ой
Балалар еңбек құралдарының көмегін, ұжымдық жұмыстың күшін және табиғатты аялаудың маңызын тәжірибе арқылы сезінеді. Сабақ соңында еңбек алқабынан көтеріңкі көңіл-күймен қайтып, «Еңбекшілер» әнін орындауға болады.