Позитивті ойлау
Оңтүстік Қазақстан облысы • Түркістан қаласы
«Майдантал» жалпы орта мектебінің тарих пәні мұғалімі Қамбарұлы Дархан өткізетін коучинг сессиясы.
Коучинг тақырыбы
«Ақылдың алты қалпағы» әдісі арқылы оқу әрекетін ұйымдастыру
Мақсаты
- Қатысушыларға сын тұрғысынан ойлаудың ақпараттық құзыреттілігі туралы түсінік қалыптастыру.
- Тұлғаның ақпаратпен өздігінен жұмыс істеп, талдай алу қабілетін дамыту.
- Берілген ақпаратты сыни тұрғыдан бағалап, оны өз практикасында қолдана білуге үйрету.
Күтілетін нәтиже
- Сабақ үдерісінде оқушыларды мәселелерге сыни көзқараспен қарату тәсілдерін меңгереді.
- Проблема бойынша өз көзқарасына рефлексия жасау дағдысын дамытады.
- «Ойлаудың алты қалпағы» әдісінің рөлдері мен қолдану логикасын түсінеді.
Стратегия
«Ақылдың алты қалпағы»
Ресурстар
«Ұстаздың қолында адам өмірінің келешектегі тұтас тағдыры тұр.»
Коучинг сессиясының барысы
Сессия кезеңдері коуч пен қатысушылардың бірлескен әрекетіне негізделеді: танысу, топқа бөліну, тренинг, топтық жұмыс және рефлексия.
Амандасу
Коуч сессияның мақсаты мен күтілетін нәтижесін қысқаша түсіндіреді.
Топқа бөліну
Қатысушылар қалпақтардың түсіне сәйкес топтарға бөлінеді.
Тренинг: «Ыстық ықыласпен, жылы жүрек»
- 1 Қатысушылар түрлі-түсті қағаздан қайшысыз жүрек қияды.
- 2 Жүректің ішіне шынайы, жылы лебізін жазады.
- 3 Жүректер себетке салынып, араластырылады.
- 4 Әр қатысушы бір жүректі таңдап алып, тілекті дауыстап оқиды.
- 5 Ең ерекше ойға ортақ қошемет көрсетіледі.
I. Қызығушылықты ояту
Тақырыпқа кіріспе сұрақтар мен қысқа бағыт-бағдар арқылы ойды шоғырландыру.
II. Мағынаны тану
Топтық жұмыс барысында әр қалпақтың рөлі бойынша мәселені талдау және дәлелдеу.
III. Рефлексия
Өз ұстанымын қайта қарау, қорытынды жасау және келесі қадамды белгілеу.
«Ойлаудың алты қалпағы»: рөлдер мен сұрақтар
Әр қалпақ белгілі бір ойлау режимін іске қосады. Бұл құрылым пікірталасты реттеп, дәлелге сүйенген талдауға және балама шешімдер ұсынуға көмектеседі.
Ақ қалпақ
Дерек • БейтараптықЭмоциясыз, таза ойлауға сүйенеді. Бізге белгілі және қажет ақпаратқа назар аударады: сандар, фактілер, нақты тұжырымдар.
- Пікірді растайтын немесе жоққа шығаратын қандай дерек бар?
- Жетіспейтін ақпаратты қайдан және қалай аламыз?
Сары қалпақ
Позитив • ПайдаАйқындық пен сенімді көзқарасты білдіреді. Қарастырылып отырған құбылыстың пайдалы, тиімді, конструктивті тұстарын бөліп алып, неге позитив екенін дәлелдейді.
Тек «жақсы» деп айту жеткіліксіз — неге жақсы екенін түсіндіру қажет.
Қара қалпақ
Сын • ТәуекелСары қалпаққа қарама-қарсы ойлау режимі. Қиын тұстарды, түсініксіз жақтарды, тәуекел мен шектеулерді анықтап, олардың себебін түсіндіреді.
Мақсат — үмітті «сөндіру» емес, шешім қабылдауда қауіптің алдын алу.
Қызыл қалпақ
Сезім • ИнтуицияСезім, болжам және ішкі түйсікті білдіреді. Адамның көңіл күйі мен эмоциялық реакциясын ашық айтуға мүмкіндік береді және оны өткен тәжірибемен байланыстырады.
Бұл қалпақта эмоцияны дәлелдеудің қажеті жоқ — маңыздысы, оны байқау және атау.
Жасыл қалпақ
Шығармашылық • БаламаШығармашылық ойлауды іске қосады. Жаңа тақырыпты меңгеруде тың идея ұсынуға, балама жол табуға және жаңалық енгізуге бағыттайды.
- Жаңа жағдайда қандай әдісті немесе фактіні қалай қолдануға болады?
- Өзгеше нәтижеге жету үшін нені өзгерту керек?
- Жаңалық енгізудің бір нақты қадамы қандай?
Көк қалпақ
Басқару • ҚорытындыОйлау үдерісін басқаруға арналған. Бұл — пысықтау, жүйелеу және қорытындылау қалпағы.
Көк қалпақтағы топтың міндеті
- Уақытты екі бөлікке бөлу: алдымен басқа топтарды аралап, олардың көзқарасын жинау.
- Өз тобына қайта оралып, материалды жүйелеу, пысықтау және қорытындылау.
- Сессия соңында қорытынды сөз айту.
Қатысушылар үшін қысқа қорытынды
«Алты қалпақ» әдісі пікір білдіруді тәртіпке келтіріп, дерекке сүйенген талдауды, эмоцияны тануды, тәуекелді есептеуді, пайдалы тұсты айқындауды және шығармашылық баламалар ұсынуды бір сабақтың ішінде үйлестіруге мүмкіндік береді.