Оқушылармен амандасу және кезекшімен диалог
Сабақ туралы
Бұл материал 9-сыныптағы Қазақстан тарихы пәніне арналған. Тақырып: Қазақстан соғыстан кейінгі жылдары (1946–1953 жж.).
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: Ұлы Отан соғысы аяқталғаннан кейін республика өміріндегі саяси ахуал туралы жүйелі білім қалыптастыру.
- Дамытушылық: СТО технологиясының элементтері арқылы өз бетімен іздену, тұжырым жасау және сұрақтарға нақты жауап беру дағдыларын дамыту.
- Тәрбиелік: Оқушының тұлға ретіндегі құндылығын тану, бірін-бірі тыңдау, құрметтеу және әділетті болуға тәрбиелеу.
Сабақтың сипаттамасы
- Сабақтың түрі
- Жаңа білімді меңгерту
- Сабақтың типі
- Дәстүрлі емес
- Әдісі
- Модульдік оқыту, СТО технологиясының элементтері
Көрнекіліктер
- Қазақстан картасы
- Кеспе қағаздар
- Слайд/презентация
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, кезекшімен қысқаша диалог жүргізу.
- Сыныпты 4 топқа бөлу.
II. Жаңа сабаққа кіріспе
Оқушылар сөзжұмбақ шешу арқылы бүгінгі сабақтың тақырыбын анықтайды. Сұрақтар тарихи тұлғаларға, әдебиет пен мәдениетке, соғыс жылдарындағы оқиғаларға қатысты беріледі.
Сөзжұмбақ сұрақтары
Тапсырма: жауаптарды дәптерге жазыңыз
- Атақты қазақстандық партизан, Украина жерінде шайқасқан кім?
- 1913 жылы жарық көрген М. Жұмабаевтың жыр жинағы қалай аталады?
- Кеңестік Шығыс әйелдері арасынан алғаш болып Ленин ордені мен «Алтын Жұлдыз» медалімен марапатталған 54-атқыштар бригадасының мергені кім?
- Қазақстандағы сталиндік лагерьлердің бас басқармасы қалай аталады?
- Қатардағы жұмысшыдан Түрксіб теміржолының бастығына дейін көтерілген қазақ азаматы кім?
- Ауқымы жағынан адамзат тарихында бұрын-соңды болмаған, әсері Қазақстан аумағын да шарпыған шайқас қалай аталады?
- Б. Майлиннің белгілі еңбектерінің бірі.
- 1920 жылы Орынборда құрылған автономиялық республика қалай аталды?
- Иосиф Виссарионович Джугашвили деген кім?
- Қысқа уақыт ішінде КСРО-ны жаулап алуды көздеген Гитлердің жоспары қалай аталады?
- «Қозы Көрпеш — … сұлу» (қалай жалғасады?).
- Хлудовтың талантты шәкірттерінің бірі: оқулық мұқабасындағы «Түрксіб» картинасының авторы кім?
- Ұлы Отан соғысы жылдары Қазақстанда дәріс берген киностудиялардың бірі.
Қосымша сұрақтар
- С. Мұқановтың «… мектебі» деп аталатын еңбегі қандай?
- Ұлы Отан соғысы жылдары сан мәрте жараланса да аман қалған, ерлігіне қарамастан «Кеңес Одағының Батыры» атағын ала алмай дүниеден өткен қаһарман кім?
- «Ленинградтық …» — Ж. Жабаевтың соғыс жылдарындағы рухты өлеңдерінің бірі (қалай аталады?).
- Әйелі мен қыздары АЛЖИР азабын көрген, білімдарлығынан Мемлекеттік Дума мүшелері де именген тұлға кім туралы айтылып тұр?
Топтық жұмыс: «Эксперт» және «жанұя» топтары
Жұмыс тәртібі
- Бірдей мәтін бөлігін алған оқушылар эксперт топтарын құрады.
- Эксперт топтар мәтінді талдап, негізгі ойларды, дәлелдер мен терминдерді анықтайды.
- Содан кейін оқушылар бастапқы жанұя топтарына қайта оралып, өз бөлігін түсіндіреді.
- Нәтижесінде сынып мүшелері бірін-бірі оқыту арқылы ойлануға, салыстыруға және қорытынды жасауға үйренеді.
Мәтінді бөлу қағидасы
Мәтін 4 логикалық бөлікке бөлінеді. Оқушылар өз нөміріне сәйкес бөлікті алады:
- 1-бөлік: «бірлер»
- 2-бөлік: «екілер»
- 3-бөлік: «үшіншілер»
- 4-бөлік: «төртіншілер» және «бесіншілер» (мәтін көлеміне қарай)
Бастапқы топтарда мәтінді мұқият меңгеру маңызды: әр оқушы жанұя тобына түсіндіруге жауапты.
Мәтін (1-бөлік)
Кеңестік басқару жүйесінің сипаты
Бұл кезеңде Кеңес Одағының Коммунистік партиясы (КОКП) саяси ұйым ретіндегі кейбір функцияларын кейін ысырып, мемлекеттік басқару жүйесімен іс жүзінде бірігіп кетті. Нәтижесінде жоғарыдан төмен қарай бұйрық арқылы басқарылатын, иерархиялық-пирамидалық құрылым қалыптасты.
Компартия Кеңес мемлекетінің, қоғамдық ұйымдардың, кооперациялардың, кәсіпорындар мен шаруашылықтардың жұмысына тікелей араласып, олардың қызметіне басшылық жасады. Партия өз саясатын жүргізуде күш құрылымдарына — мемлекеттік қауіпсіздік комитетіне (МҚК) және Ішкі істер министрлігіне (ІІМ) — сүйенді.