Айрылмастай досыңа қайрылмастай сөз айтпа
Достық пен жолдастық туралы мақал-мәтелдер
Қазақтың мақал-мәтелдері достықты — адамның көркі, тірегі, ал жолдастықты — күнделікті өмірдің демеуі ретінде сипаттайды. Төмендегі нақыл сөздер адалдықты, сыйластықты және достыққа жауапкершілікпен қарауды еске салады.
Негізгі ой
Дос — көңілдің айнасы: адамды өсіретін де, ойландыратын да жақын адам. Ал жолдас — бірге жүрген сапардың серігі, тіршіліктің тірегі. Мақал-мәтелдер жақсы дос қадіріңді арттыратынын, ал жалған достықтың белгісі — орынсыз сұрақ пен ауыр сөз екенін айқын көрсетеді.
Ескерту
Айрылмастай досыңа қайрылмастай сөз айтпа.
Қағида
Ауыр сөз айтқан — дос емес.
Мақал-мәтелдер
Дос — ажарың, жолдас — базарың.
Адал дос адамды көркейтеді, ал жолдас өмірдің ішіндегі байланыс пен тіршілікті жеңілдетеді.
Азаматпен дос бол — қадіріңді біледі.
Мінезі орнықты, адамгершілігі жоғары жан құрметтің бағасын түсінеді.
Айрылғысы келген дос аяулыңды сұрайды.
Араға салқындық түскенде, адам көбіне болмашы нәрсені сылтау етеді.
Айрылар дос ердің артқы қасын сұрайды.
Шынайы ниет азайғанда, ұсақ есеп пен орынсыз талап көбейеді.
Айрылмастай досыңа қайрылмастай сөз айтпа.
Қатты сөз қарым-қатынасты үзе алады; жақынға жұмсақ сөйле.
Айтулы достың малы бір, кемедегінің жаны бір.
Нағыз достықта мүдде ортақ, ал қиын сәтте жауапкершілік бірдей.
Алыстағы досыңа ат берсең де жарасар — үйіне мініп барсын деп.
Алыстағы жанға нақты көмек — қамқорлықтың ең айқын көрінісі.
Жақындағы досыңа хат берсең де жарасар — ұмытса есіне алсын деп.
Жақын адамға жылы сөз бен еске салу да — сыйластықтың белгісі.
Ауыр сөз айтқан — дос емес.
Дос түзетеді, бірақ жаныңа бататын сөзбен емес, жанашырлықпен айтады.
Босқа бергенше, досқа бер.
Берекені бос ысыраптан емес, қадірлейтін жанмен бөлісуден ізде.
Бір пайдадан кешкен мың кісімен дос болады.
Пайдаға емес, адамдыққа негізделген қадам көпшіліктің ықыласын оятады.
Ой түйін
Достықтың өлшемі — сөздің салмағы мен ниеттің тазалығы. Жақыныңды құрметтеп, алысыңа қолдау білдірсең, достықтың іргесі беки түседі.