Қысымын есепте
Сабақтың тақырыбы мен бағыты
7-сынып. «Қысым және атмосфералық қысым» тарауы бойынша жалпылау-жүйелеу сабағы.
Сабақ түрі
Практикалық сабақ
Оқыту технологиясы
Модульдік оқыту технологиясы
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта, компьютер, таратпа материалдар, «құпиясөз» тапсырмасы
Сабақтың мақсаты
Білімдік
- Өткен материалды қайталау және оқушылардың білімін тексеру.
- Белсенділікті арттыру.
- Өзін-өзі бағалауға, өз жетістігін сезінуге, әлсіз тұстарын сын көзбен қарауға үйрету.
Дамытушылық
- Тарау бойынша нені меңгергенін жинақтау.
- Қандай шамалармен танысқанын еске түсіру.
- Ой-өрісті кеңейтіп, логикалық ойлау қабілетін дамыту.
Тәрбиелік
- Тез ойлауға және тез есептеуге баулу.
- Шапшаңдық пен жинақылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
Сабақ бастауына мотивациялық элемент ретінде «Қазақстан барысы – 2011» және Азияның қысқы олимпиадасының нышандары туралы қысқа байланыс орнатылады.
II. Теориялық білімді жинақтау
1) Топтастыру
«Қысым» ұғымы бойынша негізгі түсініктерді топтастыру. Ұстаным: «Ізденген жетер мұратқа».
Негізгі сұрақ
Қысымның негізгі формуласының құрамын білесің бе?
2) Формулалар
Қысым
P = F / S
Мұнда: F — күш, S — әсер ету ауданы.
3) Тұжырымдар (ақиқат/жалған)
- Матаны ұшы доғал инемен тескеннен гөрі, үшкір инемен тесу қиынырақ.
- Қысым күш түскен беттің ауданына тәуелді.
- Қысым күш пен ауданның көбейтіндісіне тең.
- Қысымның өлшем бірлігі француз физигінің құрметіне аталған.
- Қысымның өлшем бірлігі жоқ.
- Жерді қоршаған ауа қабығы — атмосфера.
- Барлық биіктікте ауаның құрамы өзгермей қалады.
- Жер бетіне және барлық денелерге атмосфералық қысым түседі.
- Айда атмосфера бар.
- Атмосфералық қысымды өлшейтін құрал — барометр.
III. Есеп шығару және практикалық жұмыс
Тақтадағы есептер
Ұстаным: «Оқу — инемен құдық қазғандай»
- Сыпайы пілдің массасы 6 т, бір аяғының табан ауданы 0,1 м². Қысымын есепте.
- ЖҰМ-3 машинасының массасы 18 700 кг, табан ауданы 6 м². Қысымын есепте.
«Өз жұбыңды тап»
Мұғалім жұп карточкалар дайындайды: біреуінде есептің берілгені, екіншісінде жауабы. Оқушы дұрыс жұпты сәйкестендіреді.
«Шынжыр бойымен әңгімелесу»
Сағат тілі бағытымен әр оқушы тапсырмаға жауап беріп отырады. Соңында жауаптарының дәлдігі мен толықтығына қарай бағаланады.
Тәжірибе көрсету
Қысымның күшке және ауданға тәуелділігін көрсететін қысқа демонстрациялық тәжірибе орындалады.
«Бас қатырғылар базары»: Құпиясөз
Жеке немесе топтық жұмыс
Оқушылар үйде сөзжұмбақ, сөзтізбе, викторина және құпиясөздер құрастырып келеді. Сабақта бір-бірінің жұмысын шешеді. Ең көп сөз тапқан оқушылар бағаланады.
Құпиясөз өрісі
А Т М О С Ф Е Р А Н С Ы Й Ұ И С Б У Е Ы Қ Г А З О Р Ғ
Р О И Д Р И К А Ы Қ Е Н Е Т О Р Р И А Т Т Ы Е А Ң Ы
Ч Т Ы Р О М З О Ш Е М Н А Б О Ь Л А Л Е А С У Н Л И
Р Л Г А Ф О О А К С И А У А Р М У Л А П
«Қатені тап» ойыны (есептер)
- Стақандағы су бағанының биіктігі 8 см. Су стақанның түбіне түсіретін қысымды тап.
- Суды қысыммен ағызатын мұнараның табанына орнатылған манометр 220 000 Па көрсетеді. Мұнарадағы су деңгейінің биіктігін анықта.
Ситуациялық сұрақ
Егер атмосфера лезде жоғалып кетсе, Жер бетінде қандай өзгерістер болады?
IV. Компьютермен жұмыс
1) Суретті жинақтау
Берілген бөліктерден суретті құрастыру.
2) Артығын алып тастау
Суреттегі элементтердің мағынасына қарай сәйкес келмейтінін ажырату.
3) Тест
Тест тапсырмаларын компьютерде орындау.
Тест сұрақтары
-
Оқушы креслода отырғандағы қысымын анықтамақ болып, уақытын күшті ауданға бөлумен өткізіп жатыр. Қандай кеңес бересің?
-
Сыныптасыңа қысым қандай бірлікпен өлшенетінін түсіндір.
-
«Білмеске үйрет»: қысымды қалай өзгертуге болады?
-
Бастауыш сынып оқушысы мектеп табалдырығына үлкен қысым түсіргісі келеді. Қандай кеңес бересің?
-
Мұз ойығына түсіп кеткен адамды құтқарушыға қандай кеңес бересің?
Paint: сурет салу
Paint редакторында күнделікті өмірден қысымға байланысты көріністі салып көрсету.
V. Құралдар және қорытынды бөлім
Барограф туралы
Барограф — атмосфералық қысымның уақыт бойынша өзгерісін үздіксіз жазып отыратын құрал.
Қорытынды рефлексия
«Бүгін мен…» сөйлемін жалғастыру арқылы оқушы өз түсінігін қысқаша тұжырымдайды.
Бағалау
«Қазымыр оқушы»
Өткен тақырып бойынша тапсырмалар кезекпен орындалады. Сабақ соңына дейін ең көп тапсырма орындаған оқушы «Қазымыр оқушы» атанады.
Ауа райы көрсеткіші
Интернеттен алынған ауа райы деректері арқылы атмосфералық қысымның өмірмен байланысы көрсетіледі.
Үй тапсырмасы
Тақырыпты қайталау.