Қазақша рефераттар

Жылқының сүті

Сабақ туралы мәлімет

Оқу орны

Атырау қаласындағы облыстық дарынды балаларға арналған лицей.

Мұғалім

Орыс сыныптарына арналған қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі — Куанышалиева Гаухар Кадыровна.

Пән / сынып

Қазақ тілі, 6-сынып.

Тақырыптар

  • Грамматикалық тақырып: дара және күрделі, болымды және болымсыз етістіктер (простые и сложные, положительные и отрицательные глаголы).
  • Лексикалық тақырып: үй жануарлары (домашние животные).

Мақсаты

  • Оқушылардың өткен тақырыптардан алған білімдерін еске түсіру.
  • Дара және күрделі, болымды және болымсыз етістіктерді түсіндіру.
  • Оқушылардың ой-өрісін кеңейту, өз ойын қазақ тілінде еркін жеткізе білуге дағдыландыру.
  • Оқушыларды жануарларға дос болып, оларды ренжітпеуге және қорламауға тәрбиелеу.

Күтілетін нәтиже

A

Үй жануарлары туралы мәлімет алады.

B

Үйренген жаңа сөздерді күнделікті тұрмыста қолдана алады.

C

Дара және күрделі, болымды және болымсыз етістіктерді меңгереді.

Керекті жабдықтар

Интерактивті тақта Слайд Карточкалар Кестелер Смайликтер

Ұйымдастыру кезеңі

Бастау

  1. 1. Сәлемдесу.
  2. 2. Үй тапсырмасын тексеру.

Сергіту сәті: «Пародия»

Оқушылар тақтаға ілінген стикерлерді таңдап, онда жазылған жануардың дауысын салады.

  1. 1.Жылқының дауысын сал.
  2. 2.Қойдың дауысын сал.
  3. 3.Сиырдың дауысын сал.
  4. 4.Иттің дауысын сал.
  5. 5.Әтештің дауысын сал.
  6. 6.Мысықтың дауысын сал.

Ой қозғау

Оқушылар сұрақтарға жауап беру арқылы өткен тақырыптарды еске түсіреді. Экранға ребус көрсетіледі: «Үй жануарлары».

  1. 1.Етістік дегеніміз не?
  2. 2.Етістік қандай сұрақтарға жауап береді?
  3. 3.Тұйық етістік туралы не білесіңдер?
  4. 4.Негізгі және туынды етістіктерге мысал келтіріңдер.

Негізгі бөлім

Жаңа тақырып: етістіктің түрлері

Дара етістік

Бір ғана сөзден тұратын негізгі етістік дара етістік деп аталады.

Мысалдар: бар, жүр, кел.

Күрделі етістік

Екі немесе одан да көп сөзден құралып, бір ғана мағынаны білдіріп, бір сұраққа жауап беріп, сөйлемнің бір ғана мүшесі қызметін атқаратын етістіктер күрделі етістік деп аталады.

Мысалдар: қашып бара жатыр, отыр екен, салып жатыр.

Болымды етістік

Іс-әрекеттің, амал-қимылдың жүзеге асқанын, асатынын немесе асуын білдіретін форма етістіктің болымды түрі деп аталады.

Мысалдар: бар, көтер, сөйле, шық, жаз, кел.

Болымсыз етістік

Іс-әрекеттің, амал-қимылдың жүзеге аспауын, орындалмауын білдіретін форма етістіктің болымсыз түрі деп аталады.

Болымсыз етістік болымды етістіктің түбіріне -ма/-ме, -ба/-бе, -па/-пе жұрнақтарын жалғау арқылы жасалады.

Мысалдар: бар → барма, көтер → көтерме, сөйле → сөйлеме, шық → шықпа, жаз → жазба, кел → келме.

Сөздікпен жұмыс

Төрт түлік мал
четыре вида домашнего скота
Шұбат
напиток из верблюжьего молока
Қымыз
напиток из кобыльего молока
Қызмет етеді
служат
Үркегі
пугливый
Құттысы
приносящий благо
Төл
приплод, детёныши
Пайда әкеледі
приносят пользу

Топтық жұмыс: «Үй жануарлары» мәтіні

Мәтін (1-бөлік)

Үй жануарларына қой, жылқы, сиыр, түйе, ешкі, ит, мысық және тағы басқалары жатады. Үй жануарларының пайдасы зор.

Мәтін (2-бөлік)

Олардың сүті мен еті — тағам, жүні мен терісі — киім. Жылқы мен түйені көлік ретінде пайдаланады. Үй жануарлары адамға қызмет етеді.

Мәтін (3-бөлік)

Түйе сүтінен шұбат, жылқы сүтінен қымыз жасайды. Сиыр мен ешкі де сүт береді. Қазақ халқы бұл жануарларды төрт түлік деп атайды. Ит үйді күзетеді, мысық тышқан аулайды. Үй жануарларын ұрып-соғуға, қорлауға болмайды.

Өлең жолдары:

Түйе — малдың үлкені,

Жылқы — малдың үркегі.

Сиыр — малдың сүттісі,

Қой — түліктің құттысы.

1-тапсырма: Аудару

1-топ — 1-абзац, 2-топ — 2-абзац, 3-топ — 3-абзац.

2-тапсырма: Етістіктерді табу

Мәтіннен етістіктерді тауып, түрлеріне қарай ажыратыңдар.

3-тапсырма: Сурет және түсіндіру

Мәтін бойынша сурет салып, оны түсіндіріп беріңдер.

Қорытынды

«Жәшіктегі сұрақтар» ойыны

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

  1. 1.Қандай үй жануарлары бар?
  2. 2.Үй жануарларының пайдасы қандай?
  3. 3.Етістік дегеніміз не?
  4. 4.Дара етістікке мысал келтір.
  5. 5.Күрделі етістікке мысал келтір.
  6. 6.Болымды етістікке мысал келтір.
  7. 7.Болымсыз етістікке мысал келтір.
  8. 8.Жылқының сүтінен қандай сусын жасалады?
  9. 9.Түйенің сүтінен қандай сусын жасалады?
  10. 10.Қазақ халқында неше түлік бар?

Бағалау

Оқушылар сабақ барысындағы белсенділігіне қарай бағаланады.

Үйге тапсырма

130-беттегі 2-тапсырма.