Топырақ құрамын жазғызу

Сабақ туралы мәлімет

Пән / сынып

Дүниетану, 2-сынып

Тақырып

Топырақ

Сабақтың типі

Жаңа білімді тәжірибе арқылы меңгерту

Сабақтың түрі

Аралас сабақ

Пәнаралық байланыс

  • Ана тілі
  • География

Әдіс-тәсілдер

  • Түсіндіру, әңгімелеу
  • Сұрақ-жауап
  • Сарамандық жұмыс (тәжірибе)
  • Венн диаграммасы
  • Топтастыру стратегиясы

Көрнекіліктер

Тәжірибе жасауға қажетті заттар, физикалық карта, суреттер, нақыл сөздер жазылған плакаттар.

Мақсаттар

Білімділік

Топырақ және оның құрамы туралы түсінік беру, тәжірибе арқылы дәлелдеу.

Дамытушылық

Байқағыштықты, ойлау қабілетін және түсінгенін жүйелі жеткізу дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Табиғатты аялауға, ұқыптылыққа, елін-жерін сүюге және өзіне сенімді болуға тәрбиелеу.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі: «Тәлім сәт»

Әр жаңа күнге сеніммен қарау керек: сонда ғана адамның алдына қойған мақсаты мен тілегі орындалады. Ол үшін өз бойымыздағы жақсы қасиеттерді аша білу маңызды.

Өзін-өзі жігерлендіру:

  • Мен ақылдымын.
  • Мен білімдімін.
  • Мен күш-қуаттымын.
  • Мен табиғатты сүйемін.
  • Мен Отанды қорғаймын.
  • Мен сауаттымын.
  • Мен жастық жігерге толымын.
  • Мен денсаулығымды күтемін.

Бәрі өз қолымызда: жақсы іс жасап, нәтиже көрсету де өз қолымызда.

2) Үй тапсырмасын тексеру

  1. Суға байланысты жазған шығарманы, мақал-мәтелдер мен жұмбақтарды оқыту.
  2. Судың қасиеттерін және оларды қалай байқауға болатынын жеке мысалдармен дәлелдету.

3) Өткенді пысықтау: сұрақтар арқылы

Сұрақтар

  • Қазір қай жыл мезгілі?
  • Күз айларын атайық.
  • Күзде қандай еңбек түрлері атқарылады?

Ойын элементі

«Алма бағы» тапсырмасы: әр алманың артында сұрақ бар. Сұрақтарға жауап беру арқылы жаңа тақырып ашылады.

Т О П Ы Р А Қ

4) Жаңа сабақ: «Топырақ»

Ой қозғау

«Топырақ дегеніміз не?» — әр оқушы өз ойын айтады. Жауаптар тыңдалып, ортақ қорытынды жасалады.

Мұғалімнің түсіндірмесі

Топырақ — жер бетінің өсімдік өсетін жұмсақ, құнарлы қабаты. Ол өсімдіктер мен жануарлардың қалдықтары араласып, уақыт өте келе ыдырауы нәтижесінде түзіледі.

Топырақ құнарлы және құнарсыз болады. Құнарлы топырақ ауыл шаруашылығының дамуына тікелей ықпал етеді.

Кітаппен жұмыс

Тәжірибелік жұмысқа дейінгі бөлікті оқып, негізгі ойды анықтау.

Бақылау

Ақ қағазға аздап топырақ салып, мұқият қарау: «Не көріп тұрсың? Қандай бөлшектер бар?» деген сұрақтар арқылы ойландыру.

5) Тәжірибелік жұмыс: топырақ құрамын анықтау

Тәжірибелердің қорытындысы тақтаға ретімен ілініп отырады.

1-тәжірибе: Ауа бар екенін дәлелдеу

Бір кесек топырақты суға саламыз. Көпіршіктер шығады — бұл ауа. Ауа топырақтың қуыстарынан бөлініп шығады.

Қорытынды: АУА

2-тәжірибе: Су бар екенін анықтау

Бір уыс топырақты темір қалбырға салып қыздырамыз. Бетіне шыны ұстаймыз. Шыны бетіне су тамшылары жиналады — топырақта су бар.

Қорытынды: СУ

3-тәжірибе: Шіріндіні байқау

Топырақты қыздыруды жалғастырғанда көкшіл түтін пайда болады. Бұл — өсімдік қалдықтары мен тамырлардың жануы, яғни топырақта шірінді бар екенін көрсетеді.

Қорытынды: ШІРІНДІ

4-тәжірибе: Құм мен сазды ажырату

Шіріндісі жанып болған топырақты суға салып араластырамыз да, лайланған суды тұндырамыз. Біраз уақыттан кейін стақан түбіне құм, ал жоғарғы қабатына саз шөгеді.

ҚҰМ САЗ

6) Дәптермен жұмыс

Топырақ құрамын жазу:

  • Ауа
  • Су
  • Шірінді
  • Құм және саз

7) Бекіту: Венн диаграммасы

Су мен топырақты салыстыру: ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.

Су

  • Ерітеді, ағады
  • Тіршілікке қажет
  • Күйі өзгеруі мүмкін

Топырақ

  • Өсімдік өсетін орта
  • Құрамы әртүрлі болады
  • Құнарлылығы маңызды

8) Қорытындылау және құндылыққа бағыттау

Нақыл сөз

«Қорек көзі — топырақ. Тіршілік бесігі — жер».

Бұл ой Сыр бойының атақты күрішшісі Ыбырай Жақаевтың өнегелі сөздерімен үндеседі: жерді қадірлеу — тіршілікті қадірлеу.

Картамен жұмыс

Физикалық картадан көрінетін түстерді (жасыл, сары, қоңыр, көк және т.б.) анықтап, олардың нені білдіретінін талқылау.

Бұл — жеріміздің кеңдігі мен табиғатымыздың алуан түрлілігін көрсетеді. Сондықтан елімізді, жерімізді қорғап, аялап, қадірлей білуіміз керек.

9) Бағалау

Оқушылардың қатысу белсенділігі, жауаптарының дәлдігі және тәжірибедегі бақылауы негізінде бағалау жүргізіледі. Өзіндік бағалауға да уақыт бөлінеді.

10) Үй тапсырмасы

Шығармашылық тапсырма

«Топырақты тыңайту дегеніміз не?» тақырыбына мағлұмат жинап келу.