Мұнай табиғатта қалай пайда болды деп ойлайсыңдар
БҚО, Қаратөбе ауданы
Мұхит атындағы ОЖББМ, химия пәні мұғалімі — Амангалиева Фарида Марксовна
Оқу тақырыптары
-
1
Мұнай. Мұнайдың құрамы, қасиеттері және алынатын өнімдері. Қазақстандағы көмірсутекті кен орындары және оларды пайдалану. 11-сынып
-
2
ЭДТ тұрғысынан тұздардың химиялық қасиеттері. 9-сынып
Химия, 11-сынып
Сабақ тақырыбы: Мұнай. Мұнайдың құрамы, қасиеттері және алынатын өнімдері. Қазақстандағы көмірсутекті кен орындары және оларды пайдалану.
Сабақтың мақсаты
- Көмірсутектердің табиғи көздері, мұнай және мұнайға серік газдар туралы білім қалыптастыру.
- Мұнайдан алынатын өнімдер мен отын түрлерін (газ, мұнай, таскөмір) өңдеу ұғымдарын жүйелеу.
- Қоршаған ортаны қорғау мәселелері бойынша қорытынды жасап, талдау және жүйелеу дағдыларын дамыту.
Әдістер мен ресурстар
Сабақ әдістері
- Сұрақ-жауап
- Топтық және жұптық жұмыс
- Жаттығулар орындау
Құрал-жабдықтар
- Интерактивті тақта
- Электрондық оқулық
- Флипчарт, маркерлер, стикерлер
Күтілетін нәтиже
- Оқушылар мұнайды, мұнайға серік газдарды және таскөмірді өңдеу жолдарын біледі.
- Қоршаған ортаны ластанудан қорғау шараларымен танысады.
Сабақ барысы
I. Кіріспе
- Оқушыларды түгендеу, назарын сабаққа аудару.
- Үй тапсырмасын тексеру: «Сұрақтары бар қорап» тәсілі.
II. Тұсаукесер (миға шабуыл)
Талқылау сұрақтары
- Мұнай туралы не білесіңдер?
- Мұнай табиғатта қалай пайда болды деп ойлайсыңдар?
Оқушылардың пікірлері тыңдалады.
Мұнай құрамындағы негізгі көмірсутектер
- Парафиндер
- Циклопарафиндер
- Ароматты көмірсутектер
- Басқа қосылыстар
Физикалық қасиеттері
- Майлы сұйықтық; түсі көбіне қара-қоңыр.
- Жанғыш.
- Судан жеңіл, суда ерімейді.
- Тұтқыр, өзіне тән иісі бар.
- Органикалық еріткіштерде ериді.
Көрнекілік
Электрондық оқулықтан бейнематериал: мұнайдың пайда болуы және крекинг үдерісі.
III. Негізгі бөлім
Жаңа тақырыпты өздігінен меңгеру
- Тақырыпты өздігінен оқуға тапсырма беру.
- Топ ішінде берілген тапсырма бойынша талқылау ұйымдастыру.
Топтық жұмыс
I топ
Мұнай өнімдерін крекингілеу.
II топ
Мұнай өнімдері және олардың қолданылуы (постер қорғау).
Мақсат: тақырыптағы негізгі ойды анықтау және дәлелдеу.
IV. Қорытынды
«Ти» кестесі: пайдасы
- Мұнай — «қара алтын», аса құнды шикізат.
- Халықты жұмыспен қамтуға және табыс көзіне ықпал етеді.
- Ауыл шаруашылығы мен ел экономикасының дамуына үлес қосады.
- Тұрмыста кеңінен қолданылады.
«Ти» кестесі: зияны
- Газ қоспалары арқылы ауаны ластайды, су көздерін бүлдіреді.
- Ластану салдарынан түрлі аурулардың пайда болуына әсер етеді.
- Жануарлар дүниесіне, құстарға және өсімдіктерге зиян келтіреді.
- Өндіру кезінде қауіпсіздік ережелері сақталмаса, тіршілікке қауіпті экологиялық салдар туғызуы мүмкін.
Бекіту сұрақтары («Ойтүрткі»)
- Табиғаттың осы құнды шикізат қорларын тиімді пайдаланып жүрміз бе?
- Мұнай мен газ қоры болашақта азайса немесе сарқылса, олардың орнын басатын табиғи шикізат көздері қандай болуы мүмкін? Отын мәселесін қалай шешеміз?
- Мұнайдың экологияға әсері туралы не білесіңдер?
Жеке жұмыс
Жеке оқушыларға есептер мен жаттығулар беріледі.
Бағалау
Критерийлер арқылы өзін-өзі бағалау жүргізіледі.
Ескерту: Құжаттың толық нұсқасын жүктеу бөлімі бастапқы материалда көрсетілген.