Тірі ағзаларға шудың әсері
Алғы сөз
«Биофизика» қолданбалы курсы жаратылыстану ғылымдарындағы негізгі ұғымдар мен заңдылықтарды биологиялық құбылыстармен байланыстыра отырып түсіндіруге бағытталған.
Жаратылыстану ғылымдарының негізінде физикалық ұғымдар мен заңдылықтар жатыр. Физика — табиғатты зерттейтін ғылымдардың бірі, соның ішінде биологиядағы зерттеулер үшін де маңызды құрал.
Оқушыларды қоршаған әлемнің өзі қызықтырады: олар өмірде болып жатқан құбылыстардан туындайтын сұрақтарға жауап іздейді. Сондықтан биофизика қолданбалы курсында физика мұғалімі табиғаттағы тіршіліктің маңызды биологиялық құбылыстарын физика заңдары негізінде түсіндіруге ерекше мән беруі тиіс.
Биофизика биология ғылымын физикамен тығыз байланыстырады. Пәнаралық байланыс оқушылардың табиғат құбылыстары туралы біртұтас дүниетанымдық көзқарасын қалыптастыруға ықпал етеді.
Курстың оқытылуы оқушылардың шығармашылық қабілетін және ізденімпаздығын дамытуға, қосымша әдебиеттермен дербес жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыруға, сондай-ақ қоршаған ортадағы табиғи құбылыстарды түсіндіру үшін физикалық білімін қолдануға мүмкіндік береді.
Жинақта берілген биологиялық мазмұндағы есептерді шығару пәнге қызығушылықты арттырып, ой-өрісті кеңейтеді, білімді тиянақтауға және физиканы тереңірек түсінуге көмектеседі.
Курстың негізгі нәтижелері
- Биологиялық құбылыстарды физика заңдары арқылы түсіндіру дағдысын қалыптастыру.
- Пәнаралық байланыс арқылы тұтас ғылыми дүниетанымды дамыту.
- Есеп шығару арқылы пәнге қызығушылықты арттыру және білімді жүйелеу.
- Дербес ізденіс пен қосымша әдебиетпен жұмыс мәдениетін бекіту.
Күнтізбелік-тақырыптық жоспар (34 сағат)
Төменде бөлімдер мен сабақ тақырыптары ұсынылған. Сағат саны оқу жүктемесін жоспарлауға арналған.
Кіріспе
1 сағат
-
Кіріспе
1 сағат
Механика элементтері биофизикада
11 сағат
-
Механика элементтері биофизикада. Бұлшық ет пен сүйекке әсер ететін күштер. Секіру кезіндегі сүйекті сындыратын күштер
1 сағат -
Тірі табиғаттағы жай механизмдер
1 сағат -
Тірі табиғатта Ньютон заңдарын қолдану
1 сағат -
Тірі ағзалардың жүгіру жылдамдығы және жүгіру энергетикасы
1 сағат -
Архимед күшінің тірі ағза тіршілігіндегі маңызы
1 сағат -
Биологиялық материалдардың серпімділік қасиеттері
1 сағат -
Тірі ағзалардағы реактивті қозғалыс
1 сағат -
Механикалық жұмыс және ағза мүшелері
1 сағат -
Ғарыштық биология: салмақсыздық, асқын салмақ және олардың тірі ағзаларға әсері
1 сағат -
Есептер шығару
2 сағат
Биологиялық жүйе термодинамикасы
10 сағат
-
Тірі табиғаттағы жылу балансы
1 сағат -
Тірі ағзалардағы жылу берілу түрлері
1 сағат -
Тірі ағзадағы булану процесінің рөлі
1 сағат -
Биологиялық объектілердегі энергияның айналу және сақталу заңы
1 сағат -
Тірі табиғаттағы диффузия құбылыстары
1 сағат -
Биологиядағы термодинамиканың бірінші заңы
1 сағат -
Термодинамиканың екінші заңының тірі ағзаларға қолданылуы
1 сағат -
Есептер шығару
2 сағат -
Жылудың биологиялық объектілер үшін маңызы
1 сағат
Гидродинамика және гемодинамика
4 сағат
-
Қан — тірі ағзалардың тіршілік етуінің негізгі факторы. Қан айналым жүйесіндегі қан ағуы
1 сағат -
Қанның физикалық қасиеттері
1 сағат -
Жүрек — механикалық жүйе. Жүрек-қантамыр жүйесіндегі қан қозғалысының физикалық заңдылықтары
1 сағат -
Практикалық жұмыс: қан қысымын өлшеу әдістерінің физикалық негіздері
1 сағат
Тербелістер мен толқындар биофизикада
8 сағат
-
Биологиялық объектілердегі тербелмелі қозғалыстар
1 сағат -
Биоакустика. Дыбыс — физикалық құбылыс
1 сағат -
Жануарлар әлеміндегі дыбысты қабылдау және дыбыс шығару. Жануарлар мен адамдардың есту аппараты
1 сағат -
Ультрадыбыс биофизикасы және оның қолданылуы
1 сағат -
Инфрадыбыс биофизикасы және оның ағзаларға әсері
1 сағат -
Тірі ағзаларға шудың әсері
1 сағат -
Есептер шығару
1 сағат -
Қорытынды сабақ (тест)
1 сағат
Автор туралы
Материал: «Биофизика» қолданбалы курс (жинақ/жүктеу нұсқасы).