Қазақша рефераттар

Жансүгіров өлеңдерін тап

11-сынып Жаңа сабақ Әдебиет

Сабақтың тақырыбы: Жамбыл Жабаев (1846–1945)

Бұл сабақ «Жыр алыбы — Жамбыл» тақырыбына арналған. Негізгі мақсат — ғасыр жасаған алып ақынның өмірі мен шығармашылығын таныта отырып, оқушылардың қызығушылығын арттыру және маңызды идеяларды байқай білуге үйрету.

Пәнаралық байланыс

Тарих, музыка

Көрнекіліктер

Интерактивті тақта, бейнематериалдар, суреттер, басылымдар

Оқыту тәсілдері

Сәйкестендіру, ой қозғау, талдау, іздену, сұрақ-жауап, жоба қорғау

Сабақтың мақсаты

Білімділік
Жүз жасаған алып ақын Жамбылдың өмірі мен мұрасына қатысты мәлімет беру; оқушылардың қызығушылығын арттыру; негізгі мәселелерге назар аударуға дағдыландыру.
Тәрбиелік
Оқушыларды адамгершілікке, имандылыққа, асыл қасиеттерді қадірлеуге тәрбиелеу.
Дамытушылық
Өз ойын еркін жеткізуге, мәнерлеп оқуға, ізденіп оқуға дағдыландыру.

Сабақ түрі және жұмыс форматы

  • Сабақтың типі: жаңа сабақ.
  • Негізгі әрекеттер: мағынаны тану, сұрақ-жауап, талдау, шығармашылық тапсырмалар.
  • Оқушы рөлі: зерттеу, қорғау, пікір айту, мәтінмен жұмыс.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушыларды түгендеу.
  • Сабақтың мақсаты мен ерекшелігін таныстыру.
  • Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.

II. Сәйкестендіру тапсырмасы

Жылдам қайталау

Оқушылар Ілияс Жансүгіров туралы мәліметтерді сәйкестендіру арқылы еске түсіреді.

Сәйкестендіретін тармақтар

  1. 1)І. Жансүгіров өлеңдерін тап.
  2. 2)І. Жансүгіровтың туған жылы.
  3. 3)І. Жансүгіровтың туған жері.
  4. 4)Тұңғыш жинағының аты және шыққан жылы.
  5. 5)Ақынның поэмаларын тап.

Жауап нұсқалары

  1. A)«Ана тілі», «Домбыра», «Жастар ұраны», т.б.
  2. B)1894 жыл, 14 мамыр.
  3. C)Алматы облысы, Ақсу ауданы.
  4. D)1928 жыл — «Сағанақ» жинағы.
  5. E)«Күй», «Күйші», «Дала», «Құлагер», т.б.

Ескерту: Бұл бөлім — жаңа тақырыпқа өтпес бұрын оқушылардың бұрынғы білімін белсендіру үшін қолданылады.

III. Мағынаны ашу

Мұғалім өлеңнен үзінді оқиды. Оқушылар үзіндінің қай ақынға тиесілі екенін және өлеңнің атауын анықтайды.

Кейін бейнетаспаны тамашалап, бейнежазба мазмұны бойынша талқылау жүргізіледі: негізгі ой, әсер, тарихи-мәдени контекст.

Қорытынды

Оқушылар бүгінгі жаңа сабақтың тақырыбын өздері тұжырымдайды: «Жыр алыбы — Жамбыл».

Бұрынғы сыныптарда өтілген Жамбылдың өлеңдері еске түсіріліп, мәнерлеп оқылады.

IV. Жобаны қорғау

Оқушылар алдын ала ізденіп, дайындап келген материалдарын ұсынады. Әр топ немесе оқушы қысқа презентация жасап, сұрақтарға жауап береді.

1) Өмірі

Жамбыл Жабаевтың өмір жолы, дәуірі, ортасы.

2) Ақындығы

Поэтикалық ерекшелігі, халықтық мұрамен сабақтастығы.

3) Айтыстары

Айтыс өнеріндегі орны, негізгі тақырыптары.

4) Ұрпақтары

Ақынның ата ұрпақтары және рухани мұраның жалғастығы.

V. «Ұлылар ұлағаты»

Интерактивті тақта арқылы ақын-жазушылардың Жамбыл туралы айтқан лебіздері тыңдалып, қысқаша талқыланады. Негізгі ой: тұлғаның әдебиеттегі орны мен ықпалы.

VI. «Сауаттылықты ашатын хат»

Оқушылар Жамбыл атаның рухына арнап қысқа хат жазады: алғыс, тілек, бүгінгі ұрпақтың көзқарасы, әдеби мұраға құрмет.

Қосымша ретінде Жамбылдың Абайға жазған хаты оқылып, хат стилі мен мазмұны талданады.

VII. «Автопортрет» (қорытындылау)

Оқушылар жаңа тақырып бойынша негізгі деректерді жүйелеп, қысқаша «автопортрет» форматында жауап береді.

Сұрақтар

  1. 1.Ақынның аты-жөні, туған жылы?
  2. 2.Туып-өскен жері?
  3. 3.Қандай өлеңдерін білесіңдер?
  4. 4.Қандай дастандарын білесіңдер?
  5. 5.Ата ұрпақтарынан кімдерді білесіңдер?

Тұжырым

Жамбыл Жабаев — әрі эпик, әрі айтыс ақыны, жауынгер жыршы; халық поэзиясының қуатын ХХ ғасырда асқақтатқан бірегей тұлға.

VIII. Үй тапсырмасы

  • «Ұрпақ парызы, тілегі» тақырыбына ой толғау жазу.
  • Ақынның айтыстары мен дастандарын оқу.

IX. Бағалау

Бағалау сабақ барысындағы белсенділікке, жобаны қорғау сапасына, дәлелді жауаптарға, мәнерлеп оқуға және жазба жұмысының мазмұнына сүйене отырып жүргізіледі.

Кері байланыс: «Не білдім? Не қиын болды? Нені жақсартамын?» сұрақтары бойынша қысқаша рефлексия.