Жақын барсаң маңына, сезе қояр дыбыстан
Адам және дене мүшелері туралы жұмбақтар
Төмендегі жинақта адам, адам ағзасы және адамға қатысты ұғымдар жайлы халықтық жұмбақтар берілді. Оқуға жеңіл болуы үшін әр жұмбақ жауаптарымен бірге топтастырылды.
Адам, есім, ой және ақыл
-
Таудан не күшті?
Жауабы: Адам
-
Өлсең де өлмейді, өлмесең де өлмейді.
Жауабы: Адамның есімі
-
Көрмеген ешкім, дәмін татып: қара орман асты, ұйыған қатық.
Жауабы: Адамның миы
-
Даладай кең, теңіздей терең.
Жауабы: Адамның ойы
-
Таудан биік, теңізден терең.
Жауабы: Ақыл
Ана және жақын туыстар
-
Даладай кімнің кең пейілі? Данадай кімнің мол мейірі?
Жауабы: Ана
-
Отынсыз, сусыз піскен ас — адамның бәрі ішкен ас.
Жауабы: Ана сүті
-
Дүниеде не жұмсақ?
Жауабы: Ананың алақаны
-
Маған да, саған да жақын туыс — бес адам. Үш әріптен тұрады: оңнан оқысаң да, солдан оқысаң да өзгермейді. Бәрі де өз жұратың. Айтшы, олар кім?
Жауабы: Ата, ана, апа, аға, іні
Ауыз, тіл және сөз
-
Дәу үңгірдің қақпасы: жабылады, ашылады, жоқ болса да топсасы.
Жауабы: Ауыз
-
Бірде төмен, бірде шығып жоғары. Сөз сөйлесең, қозғалыста болады.
Жауабы: Тіл
-
Үңгір түбінде жалбырап, өсіп тұр жалғыз жапырақ.
Жауабы: Тіл
-
Есігін ашсаң — сайраған бұлбұл. Есігін жапсаң — жайраған құр күл.
Жауабы: Тіл
-
Үңгірді жайлаған, сүйексіз, тиексіз, жылмаңдап сайраған.
Жауабы: Тіл
-
Күміс қазықтың басы алтын.
Жауабы: Тіл мен сөз
-
Бір шыққан соң орнына қайта кірмес, қай жақтан келерін адам білмес. Азаттығы — сонымен дүниенің, онсыз тірі пенде өмір сүрмес.
Жауабы: Сөз
Тіс
-
Қамалда бар алақандай қызыл от. Отыз жауынгер көрсетеді қызмет.
Жауабы: Тіл мен тіс
-
Үңгір толы асыл тас.
Жауабы: Тіс
-
Отыз екі батыр екіге бөлініп, қамалып жатыр.
Жауабы: Тіс
-
Отыз екі мықты қаз-қатар болып шықты: он алтысы асты, он алтысы үсті.
Жауабы: Тіс
-
Үсті шарбақ, асты шарбақ, ортасында сарнап тұрған жалғыз бармақ.
Жауабы: Тіс пен тіл
-
Қатар-қатар тас қойдым, жирен атты бос қойдым.
Жауабы: Тіс пен тіл
Көз, қас және жанар
-
Бір беткейде екі көл.
Жауабы: Көз
-
Жағасы құрақ, мөлдір суат.
Жауабы: Көз
-
Көреді бәрін өзгенің, көре алмайды өздерін.
Жауабы: Көз
-
Жарық қылып қос тоғайдың етегін, қос шырақ тұр — айтшы, ол не?
Жауабы: Көз
-
Қос батыр қатар тұрса да, бірін-бірі көрмейді.
Жауабы: Көз
-
Кішкене ғана тостаған — жер дүниені бастаған.
Жауабы: Көз
-
Екі көл — кіл тынған, екі ну — құлпырған. Жатса да қатар жарысып, көрмепті бірде танысып.
Жауабы: Екі көз, екі қас
-
Дөңнің сыртқы қабаты — қарлығаштың қанаты.
Жауабы: Қас
-
Қабақта бар қалың тоғай, жолсыз-ақ табарсың оңай.
Жауабы: Қас
-
Қос дөңгелек мөлдіреп, ішінде бар қарашық. Алға қарай елжіреп, әрдайым қарап таласады.
Жауабы: Жанар
Құлақ, мұрын, иіс
-
Сөз ұққыш — қос тұтқыш.
Жауабы: Құлақ
-
Бір таудың екі жағына екі қалқан жабысқан. Жақын барсаң маңына, дыбыстан сезе қояр.
Жауабы: Құлақ
-
Күмбір-күмбір, қарағым, қартайғанша жарадым.
Жауабы: Құлақ
-
Алқапта бар биік тау, алды — тік жар, қиық тау. Қос үңгірі желдетіп, ауа жұтар селдетіп.
Жауабы: Мұрын
-
Қатар жатқан қос ін — аң кірмейтін бос ін.
Жауабы: Танау
-
Мұрыннан кетпейді, қолға түспейді.
Жауабы: Иіс
-
Екі көрші: бірі — пысылдауық, бірі — сақылдауық.
Жауабы: Мұрын мен ауыз
-
Мөлдіреп екі көл жатыр, ортада дөңес бел жатыр.
Жауабы: Мұрын мен көз
Қол, саусақ және тырнақ
-
Қосылғанда қос шебер — қыруар-қыруар іс өнер.
Жауабы: Қол
-
Бунақты көсеу, тармағы бесеу.
Жауабы: Қол мен саусақ
-
Қатар өскен дос құсап, екі жақта қос бұтақ. Әрқайсында — бірі қысқа, бірі ұзын — бес бұтақ.
Жауабы: Қол мен саусақ
-
Бір бұтақта бес тармақ, бәрінде бар мүйіз қалпақ.
Жауабы: Саусақ
-
Белдеуде бес ат, бесеуі де қасқа ат.
Жауабы: Саусақ
-
Бірі үлкен, бірі кіші — бес туысқан, бір істің күші.
Жауабы: Саусақтар
-
Бөлінбейді қыдырып, кейде жатады жұмылып. Ағайынды бес құрдас, бірдей болып еш тұрмас.
Жауабы: Саусақтар
-
Көсеуімнің басы — ақ күміс.
Жауабы: Саусақ, тырнақ
-
Оң жағымда бес сарбаз, сол жағымда бес сарбаз.
Жауабы: Он саусақ
-
Өсіп тұрады демде, бұтақ сайын теңге.
Жауабы: Тырнақ
Аяқ, бас, жүрек және қан
-
Құрамалы сырық, берсең ырық: кетесің тұрып, барасың жүріп, қаласаң отырасың бүгіп.
Жауабы: Аяқ
-
Екі атым бар тынбайтын, өзімді ғана тыңдайтын.
Жауабы: Екі аяқ
-
Сырты — орман, алды — жазық. Араласаң, табасың жеті құдық.
Жауабы: Бас
-
Таппайтын тағат, тығулы сағат.
Жауабы: Жүрек
-
Сыртқа шығар жолы тұйық, түсі — шымқай қызыл сұйық.
Жауабы: Қан
-
Жотада бар кеуіп жатқан жалғыз оқпан.
Жауабы: Кіндік
-
Тақырда тайдың ізі.
Жауабы: Кіндік
Ерін және ауру
-
Қос жиек, ортасы — ақ сүйек.
Жауабы: Ерін
-
«Ти» десем — тимейді, «тиме» десем — тиеді.
Жауабы: Ерін
-
Тілсіз болса да хабар береді.
Жауабы: Ауру
Көлеңке және көңіл
-
Күндіз қасыңнан қалмайды, бірақ ешкім ұстай алмайды. Қорқақ па — қараңғыға бармайды.
Жауабы: Көлеңке
-
Суда жатады, өзі батпайды.
Жауабы: Көлеңке
-
Тепсем — тебілмейді, көмсем — көмілмейді.
Жауабы: Көлеңке
-
Мен жүгірсем — ол да жүгіреді, мен мүдірсем — ол да мүдіреді.
Жауабы: Көлеңке
-
Алақаныңмен басарсың, ұстай алмай сасарсың.
Жауабы: Көлеңке
-
Атқа мінбейді, жаяу жүрмейді: күніне мың шақырым жерді шарлап, ұясына қайта оралады.
Жауабы: Көңіл
-
Жүйрікте не жүйрік?
Жауабы: Көңіл
Сәби
-
Қырық жұма қараңғы үйде тұрды. Алты жұма ауырып жатты. Жиырма жұма байланды, бір жыл бесікте жатты. Ол кім?
Жауабы: Сәби
Ұйқы
-
Онсыз жақсы өмір жоқ, онсыз жақсы көңіл жоқ. Тәтті, бірақ жемейсің; «керек емес» демейсің.
Жауабы: Ұйқы
-
Өмірде не тәтті?
Жауабы: Ұйқы
Шаш
Асқар тауда қара орман.
Жауабы: Шаш
Жаратқан бәрімізді адам ата, пенденің жоқтан басқа бәрі қата. Көсілген көмекейің ақын болсаң, немене өз басыңда сансыз сапа.
Жауабы: Өрілген шаш
Тау басы тұнық, қаптаған шыбық: қойсаң да қырқып, өсе береді қайтадан шығып.
Жауабы: Шаш
Шыңда бар орман, құсы жоқ қонатын. Тек қана қолмен, шөбі көп оратын.
Жауабы: Шаш
Өзіңмен бірге өседі, өзіңмен бірге төсегі. Көргенде оны жіп дейсің, бірақ киім тікпейсің.
Жауабы: Шаш
Дереккөз
Дереккөз: zagadki.kz
Сондай-ақ: жыл мезгілдері, жыл айлары және тәулік туралы жұмбақтар.