Аквариумда тіршілік ететін балық туралы түсіндіру
Ұйымдастырылған оқу қызметі туралы мәлімет
Бөлім
Таным
Оқу қызметінің түрі
Жаратылыстану
Тақырып
Аквариумдағы балықтар
Мақсаты
- Аквариумда тіршілік ететін балықтар туралы түсінік беру.
- Балықты қалай қоректендіру керектігін түсіндіру және көрсету арқылы есте сақтау қабілетін дамыту; өлең жаттату, жұмбақтар шешу.
- Табиғатқа сүйіспеншілікті арттыру, адамгершілікке тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
Сұрақ-жауап, түсіндіру, көрсету, мадақтау.
Алдын ала жұмыс
Балық түрлерімен таныстыру.
Қажетті көрнекіліктер
- Аквариумдағы тірі балықтар
- Үлестірмелі материалдар
- Компьютерлік слайдтар
- Балық түрлерінің суреттері
- Ойын: «Балық аулауға көмектесейік»
- Дидактикалық ойын: «Кім жылдам»
Сөздік жұмыс
Билингвалды компонент
- Балық
- рыба
- Теңіз
- море
- Өзен
- река
- Көл
- озеро
- Су
- вода
Мотивациялық-қызығушылық кезең
Қонақтармен сәлемдесу
Тәрбиеші: «Балалар, бүгін ерекше күн. Бізге қонақтар келді. Қонақтармен амандасайық».
Шаттық шеңбері
Армысың, шапағатты күніміз,
Армысың, мейірімді жеріміз,
Армысың, табиғат анамыз,
Келді сізге өзіңіздің балаңыз!
Сүйейік, табиғатты аялайық,
Біз де одан жақсылықты аямайық.
Ғажайып сәт: Алтын балықтың хаты
«Сәлеметсіңдер ме, балалар! Мен сендердің ашық ұйымдастырылған оқу қызметін өткізетіндеріңді естідім. Бірақ аквариумдағы балықтарсыз өтеді деп ойламаппын. Егер сендер оқу қызметіне белсенді қатысып, тыныш отырып, тәртіпті болсаңдар, мен сендердің бір тілектеріңді орындаймын.
Мен сендерге суретімді жібердім. Барлығың көздеріңді жұмып, іштеріңнен: “Аквариумдағы балықтар керек” деп тілеңдер. Үш рет тілесеңдер, тілектерің қабыл болады. Тек көздеріңді ашуға болмайды».
Хатты жіберген: Алтын балық
Тәрбиеші қорытындылайды: «Жарайсыңдар, балалар! Бүгін біз балықтар және аквариумдағы балықтар туралы көп мәлімет аламыз».
Аквариум және табиғат туралы түсінік
Аквариум деген не?
Аквариум (лат. aquarium — «су қоймасы») — су жануарлары мен өсімдіктерін өсіруге және бақылауға арналған шыны ыдыс. Аквариум балықтардың табиғи жағдайына сәйкес жабдықталуы тиіс: ішінде өсімдіктер өсіріледі, арнайы құралмен ауа жіберіледі, ал суы мезгіл-мезгіл ауыстырылып тұрады.
Табиғат туралы өлең
Табиғат, сен тіршілік тұнып тұрған,
Сен күнсің, көтерілген күліп қырдан.
Сен көлсің, сен ормансың, сен бұлбұлсың,
Адамға сұлулықты шын ұқтырған.
Бұл өлең табиғаттың сұлулығын және ондағы әрбір тіршіліктің маңызын жеткізеді. Табиғат — бізді қоршаған орта. Табиғат тірі және өлі болып екіге бөлінеді. Өзен, көл, теңіз және аквариумдағы балықтар — тірі табиғатқа жатады.
Балықтар әлемі: негізгі мәліметтер
Балықтың ерекшеліктері
- Ауызы бар, бірақ тілі болмайды (адамдағыдай тіл емес).
- Терісі бар, бірақ жүні жоқ.
- Қанаттары бар, бірақ ұшпайды; қанаттарының көмегімен жүзіп қозғалады.
- Балық түрлері өте көп.
Балықтың пайдасы
Балық — адамға тағам. Балық аулайтын адамдарды балықшылар деп атайды. Балық аулауға арналған құралдар: қармақ және ау.
Кең тараған балық түрлері
Шортан
Шортан — жыртқыш балық. Ұсақ шабақтармен қоректенеді.
Алабұға
Алабұғаның арқасында тікенекті қанаты болады, түрі бірден көзге түседі.
Жайын
Жайынның басы доғал, мұрты бар, аузы үлкен. Азығы — бақа, шаян, сүлік сияқты су жануарлары.
Сазан
Сазан — қабыршағы жылтыр, сыртқы көрінісі әдемі балық. Қазақ тілінде оны «күміспен апталып, теңгемен қапталғандай» деп бейнелейді.
Өңірлік байланыс: Жайық пен Каспий
Атырау қаласындағы Жайық өзені Каспий теңізіне барып құяды. Каспийде бекіре сияқты бағалы балық түрлері кездеседі. Бекіре — сиреп бара жатқан балық, сондықтан оны қорғау маңызды.
Автор туралы мәлімет
Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Төменарық ауылы.
«Сен сұлу» жеке балабақшасының тәрбиешісі: Сейділдаева Гүлзат.