Қазақша рефераттар

Оларға тиісті және тиісті емеснүктелер

Сабақ тақырыбы

Математика: дөңгелек, шеңбер, оларды сызу және оларға тиісті және тиісті емес нүктелер.

Мақсаттары

  • Дөңгелек пен шеңберді сызу тәсілдерімен, сондай-ақ оларға тиісті және тиісті емес нүктелер ұғымымен таныстыру.
  • Танымдық және шығармашылық тапсырмалар арқылы ойлау қабілетін дамыту.
  • Экологиялық тәрбие беру.

Сабақ форматы

Сабақ түрі
Саяхат сабақ
Әдістері
Практикалық, проблемалық, СТО элементтері

Құрал-жабдықтар

  • геометриялық фигуралар
  • интерактивті тақта
  • циркуль
  • стакан
  • жіп

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру

Оқушыларды сабаққа дайындау, құралдарын тексеру және «фигуралар әлеміне» саяхат идеясына назар аударту.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  • Кестені тексеру және түсіндіру.
  • Сұрақ–жауап арқылы түзулерді қайталау: сызу, дәлелдеу.

III. Жаңа сабақ

Қызығушылықты ояту

Бүгін біз тағы екі фигурамен танысамыз. Ол үшін берілген цифрограмманы шешейік:

Фигуралар әлеміне саяхат
  1. 1. лек, ге, дөң → дөңгелек
  2. 2. бер, шең → шеңбер

Демек, бүгінгі сабақта дөңгелек пен шеңберді, сондай-ақ оларға тиісті және тиісті емес нүктелерді қарастырамыз.

№2 тапсырма

Фигураларды топтастыру және ауданды түсіну

Суреттегі фигураларды неше топқа бөлуге болады?

  • Дөңгелектер
  • Тұйықталған қисық сызықтар

Ауданды қалай табамыз (мысал):

S = 60 + 10 = 70 мм²

S = 100 + 25 = 125 мм²

Қорытынды: дөңгелектің ауданы бар, ал шеңбер — дөңгелектің шекарасы болып табылатын тұйықталған қисық сызық.

№3 сарамандық жұмыс

Шеңберді тұрмыстық затпен салу

  1. 1) Түбі дөңгелек стаканды дәптер бетіне қойып, айналдыра сызыңыз.
  2. 2) Қандай сызық шықты? Тұйықталған қисық сызық.
  3. 3) Осы сызық шеңбер деп аталады.
  4. 4) Стаканды жіппен бір рет айналдырып, жіпті жазып өлшеңіз: жіптің ұзындығы шеңбер ұзындығына тең.

Есте сақта: шеңбердің ұзындығы болады.

Ой қозғау

Шеңберді циркульмен салу және элементтері

Шеңберді циркуль деп аталатын құралмен сызады. Дәптерге үлгі бойынша шеңбер сызыңыз:

Белгілеулер

  • O — шеңбердің центрі
  • OA — шеңбердің радиусы

Қорытынды

Шеңбердің негізгі элементтері: центрі, радиусы және ұзындығы.

Сергіту сәті: қимыл арқылы фигуралардың элементтерін (центр, радиус, шекара) көрсетіп шығыңыз.

Салыстыру

№1 тапсырма: Фигураларды салыстыру

Суреттегі фигураларды салыстырыңыз: олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын айтыңыз.

Ұқсастық

Екеуі де дөңгелек пішінге қатысты және тұйықталған фигуралар.

Айырмашылық

Дөңгелек — ішкі аймағымен қоса алынады; шеңбер — тек шекара сызығы.

№4 тапсырма

Топтарға бөлу және нүктелердің «тиістілігі»

Суреттегі фигураларды екі топқа бөліңіз: дөңгелек және шеңбер.

Дөңгелек үшін

  • Дөңгелекке тиісті нүктелер (ішінде немесе шекарасында жатады).
  • Дөңгелекке тиісті емес нүктелер (сыртында жатады).

Шеңбер үшін

  • Шеңберге тиісті нүктелер (шеңбер сызығының үстінде жатады).
  • Шеңберге тиісті емес нүктелер (сызықтан тыс жатады).

IV. Бекіту тапсырмалары

№7 есеп

Орташа жылдамдықты салыстыру

5 күнде — 45 сағат, 3 күнде — 21 сағат. Қайсысында сағат артық, қаншаға?

Шешуі

45 : 5 = 9

21 : 3 = 7

9 − 7 = 2

Жауабы: 2 сағат.

№8 тапсырма

Теңдеулерді шешу

  • 900 − x = 90
  • 360 : x = 60
  • x : 60 = 50
  • x + 1020 = 3010
  • x − 740 = 10074
  • x × 200 = 1800

№9 тапсырма

Амалдарды орындау

Берілген өрнектер бойынша амалдарды орындап, нәтижесін түсіндіріңіз.

Ой толғау: дұрыс орындалған амал — есептің логикасын түсінудің дәлелі.

V. Шығармашылық тапсырма (экологиялық ой толғау)

Біздің ауылдың жанында дөңгелек пішінді көл бар. Осы көлдің жағалауына кен байыту комбинаты мен демалыс үйін олардың арасы мейлінше қашық болатындай етіп қалай орналастыруға болады?

Идея

Қашықтық ең үлкен болуы үшін екі нысанды дөңгелектің қарама-қарсы екі нүктесіне орналастыру керек (диаметрдің екі ұшы).

VI. Сабақты қорытындылау

Венн диаграммасы бойынша қорытынды

Дөңгелек

Ауданы бар, ішкі бөлігі қамтылады.

Ортақ

Тұйықталған, центр және радиус ұғымдарымен байланысты.

Шеңбер

Тек шекара сызығы; ұзындығы (периметрі) бар.

Үй тапсырмасы және бағалау

Үйге тапсырма

Дөңгелек пен шеңберге қатысты тапсырмаларды орындау, нүктелердің тиістілігін ажырату бойынша мысалдар келтіру.

Бағалау

Практикалық жұмыс, сұрақ–жауап және есептерді орындау нәтижелері бойынша бағалау.