Отбасылық альбомның кейіпкері (соғыстың ызғары маңдайына тиген отбасы мүшелері туралы әңіме)Осыдан 70 жыл бұрын дүние жүзі тарихындағы ең сұрапыл қантөгіс соғыс аяқталды
Соғыс жадында қалған жылдар
Осыдан 70 жыл бұрын адамзат тарихындағы ең сұрапыл қантөгістердің бірі аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыс пен оның құрамдас бөлігі — Ұлы Отан соғысы — ауқымы, құрбандары және алапат зардабы жағынан ең жан түршігерлік кезеңдердің қатарында қалды.
Адамзат тарихында үлкенді-кішілі мыңдаған соғыс болғанымен, дәл осы соғыстың салмағы ерекше ауыр тиді: ананы баласынан, баланы әкесінен айырып, мыңдаған боздақты жер жастандырды.
Соғыс жылдары алыстаған сайын оған деген көзқарас та өзгере береді. Жаңа кезеңнің бір белгісі — бұрын белгілі болып келген оқиғалардың шындығы басқа қырынан ашыла түсуі. Бұл тұжырым Ұлы Отан соғысының тарихына да тікелей қатысты.
9 мамыр: ұмытылмайтын күн
1945 жылғы 9 мамыр — әр қазақстандықтың, әр отбасының жадында сақталған күн. Жеңістің құны тым қымбат болды: өзге елдің тағдырымен бағаланған, адам өмірімен өлшенген ауыр жолдан кейін ғана бейбіт күн туды.
Жеңістің тірегі — халық бірлігі
Фашистік Германияны жеңуде шешуші күш халықтың бірлігінде болды. Елдің бас көтерер ұландары арын да, жанын да Жеңіске арнады.
Қазақстандықтардың майдан жолы
Қазақстандықтар соғыстың алғашқы минуттарында батыс шекарада жаумен шайқасқандардың арасында да, Брест қамалын қорғағандардың қатарында да, Берлиндегі Рейхстагқа шабуылдаушылардың ішінде де болды.
Алғашқы ауыр кезеңнің себептері
Мыңдаған кеңес жауынгері мен офицерлерінің табандылығы мен ерлігіне қарамастан, соғыс алғашқыда өте қайғылы жағдайда өрістеді. Алғашқы айлардағы ауыр жеңілістердің себебі көп болды.
Негізгі факторлар
- Жаудың күші басым еді: бірнеше мемлекетті басып алған, көптеген одақтастары бар қарсыласқа қарсы күрес басталды.
- Кеңес басшылығының қателіктері болды: КСРО соғысқа одақтастарсыз кірді, ал әскер толық қайта құрылып, жеткілікті қаруланып үлгермеді.
- Жауынгерлік даярлық пен тәртіп деңгейі 1937–1938 жылдардағы жазалаулардан кейін төмендеді, соның салдарынан адам күші мен техникадан үлкен шығын болды.
Майдан және тыл: ортақ мақсат
Ел басына күн туған отты жылдарда көп ұлтты кеңес халқы бас сауғалап, жеке бас қамын ойлаған жоқ. Ортақ мақсат — қасиетті жерді соңғы қасық қаны қалғанша қорғап, Жеңіс күнін жақындату болды.
Ел жұмылды
Ел өмірі соғыс жағдайына бейімделді. «Бәрі де майдан үшін, бәрі де Жеңіс үшін» деген ұран халықтың еңбегі мен ерік-жігерін бір арнаға тоғыстырды.
Әйелдер мен балалар еңбегі
Тылда әйелдер мен балалар аянбай еңбек етті. Қыз-келіншектер мен аналарымыз өндірісте де, шаруашылықта да ерен еңбектің үлгісін көрсетті.
Ерлік — мәңгі өнеге
Қиындықты жеңе білген, ар-намысты биік ұстаған аға буын — бізге өнеге. Отан үшін жанын қиған ерлердің ерлігі жас ұрпақ жадынан өшпейді.
Отбасылық альбомның кейіпкері
Қазақ «Ауылына қарап, азаматын таны» дейді. Ерлігі үлгі болар аталарымыздың бірі — Мүсали Мұқаш. Оның кіші ұлы Ермек аға — біздің үйге ең жақын көршіміз. Біз олармен туыстан да жақын араласамыз.
Естелікке бастар жол
Ермек аға әкесінің соғысқа қатысқанын бала күнімде-ақ айтқан еді. Сол әңгіме жадымда сақталып қалыпты. Кейін Мұқаш ата туралы көбірек білгім келіп, оның естеліктерін сұрадым.
Қызығушылығымды оятқысы келгендей, Ермек аға маған ескі фотоальбом мен жұлым-жұлымы шыққан бір бума қағазды ұстатты. Үйге асығып жетіп, парақтай бастадым: жазбалардың көбі орыс тілінде екен.