Қазақша рефераттар

Жасалу орнына қарай тіл арты дауыссыз дыбыс

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Бөлім
Дыбыс және әріп
Пән / сынып
Қазақ тілі, 3-сынып
Тақырып
Х, Һ дыбыстары (8–14-жаттығулар)
Оқу мақсаты
Әріптер мен дыбыстарды ажырату, талдау жасау.

Сабақтың барысы

Басы

  • 1 Ұйымдастыру кезеңі.
  • 2 Үй тапсырмасын тексеру.
  • 3 Қызығушылықты ояту.

Өлең үзіндісі

Қазақтың көне жерінде, Айдаһар өмір сүріпті, Патша боп көп жыл тұрыпты, Күшсізді талай жалмапты. Тіссізді талай қандапты... Талай-талай қаһарман Жеңіспенен табысқан — Шыққан осы шаһардан.

Талдау сұрағы: «Айдаһар», «қаһарман» сөздеріндегі екінші және үшінші буындарда қандай дыбыс естіліп тұр?

Жауап: Һ

Ортасы

Өлең-жұмбақ: Сәлем алып алыстан, туысыңнан, таныстан. Келетін хат, хабар — қай әріптен басталар?

Жауап: Х

Бүгін Х және Һ дыбыстары туралы білімімізді тереңдетіп, 8–14-жаттығулар арқылы бекітеміз.

Х дыбысының ерекшеліктері

  • 1) Дауыссыз дыбыс

    Айтылғанда өкпеден шыққан ауа ауыз қуысында кедергіге ұшырап, қысылып шығады.

  • 2) Үннің қатысына қарай — қатаң

    Тек салдырдан тұрады.

  • 3) Айтылу тәсіліне қарай — ызың

    Дыбыстау мүшелері жақындасып, ауа сүзіліп шығады.

  • 4) Жасалу орнына қарай — тіл арты

    Дыбыс тілдің артқы бөлігінің қатысуымен жасалады.

Һ дыбысының ерекшеліктері

  • 1) Дауыссыз дыбыс

    Айтылғанда өкпеден шыққан ауа ауыз қуысында кедергіге ұшырап, қысылып шығады.

  • 2) Үннің қатысына қарай — қатаң

    Тек салдырдан тұрады.

  • 3) Айтылу тәсіліне қарай — ызың

    Дыбыстау мүшелері жақындасып, ауа сүзіліп шығады.

  • 4) Жасалу орнына қарай — тіл арты

    Дыбыс тілдің артқы бөлігінің қатысуымен жасалады.

Тапсырмалар

Х және Һ дыбыстарын ажыратуға бағытталған 8–14-жаттығулар орындалады. Оқушылар сөздердегі дыбыстарды анықтап, буынға бөліп, дыбыстық талдау жасайды.

Назар

Дыбысты дұрыс есту

Дағды

Әріп пен дыбысты ажырату

Нәтиже

Дыбыстық талдау жасау