Шемішкенің тұқымынан
Сыныбы: даярлық тобы
Тақырыбы: «Қ» дыбысы мен әрпі
Бұл сабақ жоспары балалардың дыбысты дұрыс айтуын қалыптастырумен қатар, тыныс алу, ұсақ қол моторикасы және қарым-қатынас дағдыларын кешенді түрде дамытуға бағытталған.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- «Қ» дыбысын дұрыс әрі анық айтуға үйрету.
- Артикуляцияны пысықтау, дыбыстың буын, сөз, сөйлем ішіндегі орнын анықтау.
- Түзету жұмыстарына қызығушылықты арттырып, тапсырмаларды саналы орындауға дағдыландыру.
Коррекциялық
- Артикуляциялық аппаратты дамыту.
- Дұрыс дем алуға жаттықтыру.
- Ұсақ қол моторикасын жетілдіру.
Тәрбиелік
- Топта достық қарым-қатынасты қалыптастыру.
- Бір-біріне бауырмалдық сезімін нығайту.
Көрнекі құралдар
Айна, сюжетті суреттер, ойыншықтар, хош иісті шайлар, дыбыстың сұлбасы, слайдтар, жұпар иісті гүлдер, плакаттар.
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі
Мұғалім балалармен сәлемдесіп, бүгінгі сабақтың қызықты өтетінін айтады және қонақтарға білімдері мен өнерлерін көрсетуге шақырады.
Балалар компьютердің жанына жиналып, экраннан топқа келетін балалардың суреттерін көріп танысады. Оқушылар кезекпен батырмаларды басып, кімнің суреті шыққанын атап береді.
Бұл орталықтың мақсаты — ерекше қажеттілігі бар жандарға қолдау көрсетіп, қуаныш сыйлау екенін түсіндіру арқылы балалардың жанашырлық сезімін дамыту.
Жаңа сабақ: «Қ» дыбысы
Дыбысты табу
Тақтадағы ойыншық атауларын тыңдай отырып, барлық сөзде қай дыбыс кездесетінін анықтайды:
- қоян
- қасқыр
- қолғап
- мысық
- балық
- қошқар
- қар
Қорытынды: бүгінгі кезек — «Қ» дыбысы.
Артикуляция (айтылу ерекшелігі)
- Тіл артқа тартылады.
- Ерін сәл созылады, тістер арасы ашық болады.
- Тілдің ұшы төменгі тіске тиеді.
- Тіл түбірі жұмсақ таңдайға тіреледі, ауа ағыны тіл мен таңдай арасынан атылып шығады.
«Қ» дыбысы қазақ тілінде өте жиі қолданылады, сондықтан оны дұрыс айту — сауатты сөйлеудің маңызды бөлігі.
Тақтамен жұмыс: әріпті құрастыру және оқу
Әріп құрылымы
«Қ» әрпінің сұлбасын тақтаға таяқшалар арқылы құрастырады. Әріпті жазу үшін 4 таяқша қажет екені бекітіледі.
Буын, сөз және сөз тіркестері
Дыбыстық талдау: «Қ» дыбысы сөздің басында, ортасында және аяғында кездеседі.
Сюжетті кітаппен жұмыс: «Жан-жануарлар фермасы»
Сурет бойынша жануарларды атап, олардың қалай дыбыстайтынын айтады. Мысалы: жылқы — «иго-го».
Жылқының төлі — құлыншақ. Қойдың төлі — қошақан. Тауықтың баласы — балапан.
Психожаттығу: «Қыс күні жылынып алайық»
Жыл мезгілін анықтап (қыс), сырттан келгендей болып, бетімізді, құлағымызды, қолымызды, мұрнымызды уқалап жылынамыз. Содан кейін тынышталып, орындарына отырады.
Жұмбақ
Жапалақтап жауады,
Жердің бетін жабады.
Бұл не аппақ мақтадай?
Қанеки, кім табады?
Жауабы: қар.
Артикуляциялық жаттығулар
- «Тентек тілді жазғыру» — тілді тістердің арасына салып, жайлап тістейміз: «ла-ла-ла».
- «Төбешік» — таңдайды «сылaқшы» сияқты тілмен «сылап», ерінді жалау қозғалысын жасаймыз.
- «Аттың жүрісі» — таңдай қағып, аттың жүрісін саламыз.
Жаңылтпаш
Қыс қыспаса, қыс па?
Құс ұшпаса, құс па?
Мақсат: дыбысты анық айту, сөйлеу қарқынын реттеу.
Сергіту сәті
Аязды келіп қыс,
Алғашқы қар ұшты.
Аппақ боп үстіміз,
Ақ қырау жабысты.
Қимыл-қозғалыстан кейін балалар отырып, аздап тынығады.
Деммен жұмыс, арома және фитотерапия
Тыныс алу жаттығулары
- Мұрынмен дем алып, ауызбен шығару.
- Ауызбен дем алып, мұрынмен шығару.
- Мұрынның бір танауын жауып, екінші танаумен дем алу; кейін ауыстырып қайталау.
Мақсат: дұрыс тыныс алу арқылы мұрын қуысы мен тамақты күтіп, суық тиюдің алдын алуға үйрету.
Ароматерапия және фитотерапия
Жұпар иісті гүлдерді иіскеп, иіс сезу мүшелерін белсендіреді (ароматерапия). Кейін шөптер мен жеміс жапырақтарынан дайындалған шай ішіп, дәмін ажыратады (фитотерапия).
Тапсырма: шайдың дәміне қарай оның қандай жапырақтан немесе қоспадан дайындалғанын айту (мысалы: қарақат, құлпынай, лимон, бүлдірген).
Шығармашылық жұмыс: еңбек терапиясы
Балалар ұсақ қол моторикасын дамыту үшін картон қағазға желім жағып, әртүрлі тұқымдарды жапсырып композиция жасайды. Дайын болған жұмыстар қонақтарға сыйлық ретінде ұсынылады.
Мысал
«Қоян» бейнесі — шемішке тұқымынан.
Мысал
«Шар» бейнесі — бұршақ тұқымынан.
Қорытынды ой
Табиғаттың берген өнімдерін кәдеге жаратып, пайдалы әрі әдемі бұйым жасауға болады.
Қорытынды
Бүгін балалар «Қ» дыбысының айтылуын меңгеріп, оны буында, сөзде және сөйлемде қолдануды жаттықтырды. Сонымен қатар тыныс алу жаттығулары, ароматерапия, фитотерапия және еңбек терапиясы арқылы денсаулық пен дағдыны қатар нығайтты.
Келесі сабақта қайта кездескенше! Сау болыңдар!