Көксерек Қараадыр ауылында

Сабақтың тақырыбы

М. Әуезовтің «Көксерек» әңгімесі

Сабақтың мақсаты

  1. Әңгіменің мазмұны арқылы кейіпкерлердің іс-әрекетін және автордың көзқарасын терең пайымдау.
  2. Оқушылардың қызығушылығын оятып, мағынаны тану, ажырату, ой толғау дағдыларын қалыптастыру және шығармашылық қабілетін дамыту.
  3. Табиғатты қорғауға, аялап күтуге және адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақ сипаттамасы

Сабақтың түрі
Білімді бекіту, сын тұрғысынан ойлау сабағы
Сабақтың әдісі
Сұрақ-жауап, талдау, іздену және басқа да әдістер
Көрнекілігі
Интерактивті тақта, сызбалар, үлестірмелі қағаздар
Пәнаралық байланыс
Тарих

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу, түгелдеу.
  • Оқу құралдарын тексеру.
  • Сынып тазалығына назар аудару.
  • Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.

II. Бекіту: 3 кезеңді құрылым

Бүгінгі жұмыс үш кезеңге құрылады: Талдау, Жалғау, Самғау.

I кезең — Талдау

Негізгі сұрақ

Шығарманың авторы: Мұхтар Әуезов

Тақырып пен идея

  • Тақырыбы: қасқырдың мінез-құлқы және өзіне тән табиғи қасиеттері
  • Идеясы: адам мен табиғат арасындағы байланыс пен түсіністік

Медиа жұмыс

«Қасқырлар» тақырыбындағы бейнематериалды көру және әсермен бөлісу.

Композициялық жоспар

  1. Оқиғаның басталуы: қасқыр мекені, бөлтіріктер тағдыры
  2. Байланысы: Көксеректің ұяластарымен табысуы
  3. Дамуы: Қараадыр еліндегі мазасыздық
  4. Шарықтау шегі: Құрмаштың қазасы
  5. Шешімі: Көксеректің жазасын тартуы

II кезең — Жалғау

Бейнематериал

«Көксерек» (1 минут) үзіндісі арқылы әңгіменің желісін шолу.

Фильм туралы деректер

Мұхтар Әуезовтің «Көксерек» шығармасы желісімен түсірілген көркем фильм 1973 жылы көрерменге жол тартты. Бүкілодақтық тұсаукесері 1974 жылы 8 сәуірде Мәскеуде өтті. 1974 жылы Бакудегі Бүкілодақтық кинофестивальде бірінші жүлдені иеленіп, Швейцарияның Локарно қаласындағы кинофестивальде құрмет грамотасымен марапатталды.

Қызықты деректер

  • Фильмге хайуанаттар бағынан жас қасқырлар алынған.
  • Көксерек рөлін екі қасқыр сомдаған; екеуі де түсірілім үшін Мәскеуден арнайы әкелінген.
  • Қойға қасқыр шабу көрінісіндегі қылшық жүнді, теген құйрықты қойлар Мал шаруашылығы институтының тәжірибелік отарынан алынған.
  • Түсірілім Қырғыз тауларының баурайында, Ыстықкөл жағалауында жүргізілген.

Оқиға мазмұны бойынша тірек ұғымдар

  1. Көксеректің Қараадыр ауылындағы кезеңі.
  2. Көксерек — түз тағысы.
  3. Жекпе-жек көріністері.

III кезең — Самғау

Сабақтың қорытынды бөлімінде оқушылар жазушыны, шығарманы талдап, баға береді де, алған әсерін жүйелейді. Төмендегі тақырыптардың бірін таңдап ой қозғайды:

  1. Жазушымен сырласу
  2. Табиғатқа тіл қату
  3. Адамдарға үн қату

Топтық тапсырмалар

Тапсырмалар оқушылардың талдау, салыстыру, дәлелдеу және шығармашылық ойлау қабілетін дамытуға бағытталады.

1-топ: «Кубизм» әдісі

Кубиктің түскен қырына сәйкес сұраққа жауап беріледі.

  1. Суретте: Көксеректің портретін сипаттаңыз.
  2. Салыстыр: дала қасқыры мен Көксеректі салыстырыңыз.
  3. Зертте: қасқыр туралы тағы қандай шығармаларды білесіз?
  4. Қолдан: ел адамдары Көксерек туралы не дейді?
  5. Дәлелде: Көксеректі жауыздыққа итермелеген, Құрмашқа ауыз салдырған қандай жағдайлар?
  6. Талда: Көксеректің қатыгездігі қай тұстарда айқын көрінеді?

2-топ: «Бес жол өлең» (Синкуэйн)

Тақырып: Қасқыр

  1. Қасқыр
  2. Жыртқыш, қомағай
  3. Ұлиды, шабуылдайды, жортуылдайды
  4. Қасқыр — түз тағысы, табиғаттың перзенті
  5. Бөрі, көкжал

Тақырып: Аңшы

  1. Аңшы
  2. Қырағы, сақ
  3. Атады, көздейді, аулайды
  4. Аңшы қансонарда аңға шығады
  5. Мерген

3-топ: Венн диаграммасы

«Адам әлемі» мен «табиғат әлемі» (немесе «дала қасқыры» мен «Көксерек») ұқсастықтары мен айырмашылықтарын Венн диаграммасы арқылы көрсетіңіз.

  • Ортақ белгілерін анықтаңыз.
  • Айырмашылықтарды дәлелмен жазыңыз.
  • Қорытынды ойды 2–3 сөйлеммен түйіндеңіз.

Бағалау және үй тапсырмасы

Бағалау

Бағалауды топ басшылары жүргізеді: жауаптың нақтылығы, дәлелдің орнықтылығы, топтық жұмысқа қатысу белсенділігі ескеріледі.

Үйге тапсырма

«Көксерек — табиғаттың тағы перзенті» тақырыбына шығарма жазуға дайындалу.

Тіршілік иесіміз бәріміз де,

Сүруге өмір құқылымыз әлі біз де.

Сақтайықшы табиғат заңдылығын,

Сабақ болсын Көксерек — тағы бізге!

Шаттыққа шырқалса екен әніміз де!