Үшбұрыштың биіктігі, биссектрисасы және медианасы
7-сынып геометрия сабағы
Бұл сабақта үшбұрыштың биіктігі, биссектрисасы және медианасы ұғымдары қарастырылады. Оқушылар негізгі анықтамаларды меңгеріп, қасиеттерін түсініп, дәлелдеу идеяларымен танысып, практикалық есептерде қолдануды үйренеді.
Сабақтың мақсаты
- Жаңа тақырыпты түсіндіру: үшбұрыштың медианасы, биіктігі және биссектрисасы ұғымдарын анықтау, қасиеттерін талдау және қолдану.
- Ой-өрісті кеңейту: танымдық дербестікті, пәнге қызығушылықты және шығармашылық қабілетті дамыту.
- Тәрбиелік мақсат: ізденіске баулу, жауапкершілікке, ұқыптылыққа, дәлдікке және өз бетінше жұмыс істеуге үйрету.
Көрнекіліктер
- Интерактивті тақта
- Компьютер
- Слайдтар
- Үшбұрыш түрлері
- Сөзжұмбақ плакаты
- Ойын көрнекіліктері
- «Бағдаршам»
- Сызғыш
- Транспортир
Сабақ форматы
- Сабақ түрі
- Жаңа білімді меңгерту
- Әдіс-тәсілдер
- Жаңа технологиялар және сын тұрғысынан ойлау (СТО) элементтері
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа дайындау, оқу құралдарын реттеу.
II. Өткен тақырыпты шолу: қызығушылықты ояту
«Үшбұрыш» тақырыбы бойынша сөзжұмбақ және қысқа қайталау сұрақтары ұсынылады.
1-сұрақ
Түзу бойында орналасатын және латын бас әріптерімен белгіленетін не? (Нүкте)
2-сұрақ
Қазақтың байырғы өлшем бірлігі? (Шақырым)
3-сұрақ
Қай фигураның формуласы «шеңбер ұзындығы» ұғымына қатысты? (Шеңбер)
4-сұрақ
Барлық бұрыштары тік болатын төртбұрыш қалай аталады? (Тіктөртбұрыш)
5-сұрақ
Қиылыспайтын екі түзу қалай аталады? (Параллель)
6-сұрақ
Қосындысы 180°-қа тең болатын бұрыштар қалай аталады? (Сыбайлас)
7-сұрақ
Үшбұрыштар теңдігінің неше белгісі бар? (Үш)
Үй тапсырмасын тексеру
- Үшбұрыштар теңдігінің I және II белгілерін тұжырымдап айту.
- №103 есеп (ауызша).
III. Жаңа тақырып: үшбұрыштың биіктігі, биссектрисасы және медианасы
Үшбұрыштың биіктігі
Үшбұрыштың биіктігі — оның төбесінен қарсы жатқан қабырғаға (немесе сол қабырғаның созындысына) түсірілген перпендикуляр.
Ескерту
Кей жағдайда биіктіктің табаны қарсы қабырғаның өзінде жатады, ал кейде қарсы қабырғаның созындысында орналасады.
Үшбұрыштың биссектрисасы
Үшбұрыштың берілген төбесінен жүргізілген биссектриса — сол төбедегі бұрыштың биссектрисасы болып, қарсы жатқан қабырғамен шектелетін кесінді.
Түйін
Биссектриса төбедегі бұрышты екі тең бөлікке бөледі.
Үшбұрыштың медианасы
Үшбұрыштың берілген төбесінен жүргізілген медиана — сол төбені қарсы жатқан қабырғаның ортасымен қосатын кесінді.
Түйін
Медиана қарсы қабырғаны екі тең бөлікке бөледі.
Оқуға арналған қысқа қорытынды
Үшбұрыштағы негізгі кесінділердің әрқайсысы белгілі бір міндет атқарады: биіктік перпендикулярды сипаттайды, биссектриса бұрышты тең бөледі, ал медиана қарсы қабырғаның ортасын табуға сүйенеді. Бұл ұғымдар дәлелдеулерде де, есеп шығаруда да жиі қолданылады.